आयोग सदस्यसँग कैदीबन्दीको गुनासो

शनिबार, ०४ जेठ २०७६, ०७ : २४ ध्रुव दङ्गाल

सिन्धुपाल्चोक - सिन्धुपाल्चोक जिल्ला कारागारका कैदी, बन्दीले आफूहरुको जेल बसाइ सकसपूर्ण भएका गुनासो गरेका छन्। कारागार अनुगमनका आएका राष्ट्रिय मानवअधिकार आयोगका सदस्य सुदीपराज पाठकसँग उनीहरुले जेलभित्रको जीवन निसासिँदो रहेको दुःखेसो पोखेका हुन्।

भूकम्पबाट क्षतिग्रस्त यो कारागारमा क्षमताको १२ गुणाभन्दा बढी कैदी, बन्दी राखिएका छन्। यहाँ एक सय १५ कैदी, बन्दी राखिएका छन्। पाठक कारगारभित्र प्रवेश गर्दा कैदी, बन्दी आफ्ना कोठा र शयन कक्षमा सुस्ताइ रहेका थिए। उनीहरुको अवस्था देख्दा लाग्थ्यो, कारागारभित्रको बसाइ अस्तव्यस्त छ।

‘हामी कोचिएर उकुसमुकस साथ बसिरहेका छौँ,’ कैदी, बन्दीले अधिकारकर्मी पाठकलाई सुनाए, ‘एउटै कोठामा २४ जनासम्म बसेका छौँ।’ कारागार प्रशासनका अनुसार यहाँको क्षमता नौ जनाको मात्र हो। कैदी, बन्दीका अनुसार कारागारभित्र उभिएर हात, खुट्टा तन्काउने थोरै ‘स्पेस’ सम्म छैन। पर्याप्त शौचालय छैनन्। भएका दुईवटा शौचालय हरेक बिहान लामो समय जाममा पर्छ। खेलकुदको व्यवस्था छैन। इलम गर्ने प्रवन्ध हुन टाढैको कुरा थियो। यतिसम्मकी सानो पुस्तकालयसम्म छैन।

‘हिँडडुल गर्ने स्थान नहुँदा शरीरका हाडजोर्नी कट्कट् खान्छ,’ कैदी, बन्दीको गुनासो थियो। उनीहरुको कारुणिक अवस्था देखेर आयोग सदस्य पाठक भावुक बने। कैदी, बन्दीले भोगेका समस्या हल गर्न सरकारलाई सmुझाव दिने प्रतिवद्धता उनले जनाए। सँगै उनीहरुलाई ढाडस दिन भ्याए। ज्ञानगुणका कुरा सिकाए। बिगत भुलेर बर्तमानमा रमाउन सुझाए। आत्मबल बलियो बनाउन आग्रह गरे। ‘कानुनी ढंगले जेलबाट निस्कने कुरा सोच्नुहोस्,’ पाठकले कैदी, बन्दीलाई भने, ‘निस्केर गएपछि समाजमा पुनःस्थापित हुनेबारे योजना बनाउहोस्।’

आफूलाई सुधार गर्दै जेलबाट निस्केपछि उदाहरणीय बनेर देखाउन पाठकले उर्जा थपे। ‘समाजमा आफूलाई उत्पादनमूलक काममा लगाउनुस्,’ २०५६ अघि विद्यार्थी आन्दोलनमा आफू पनि पटक–पटक गरी तीन वर्ष जेल परेको सुनाउँदै उनले त्यतिबेला सकरात्मक सोचका साथ आत्मबल बलियो बनाएको बताए। ‘मान्छेले चाहे आफूलाई एकै दिन परिवर्तन गर्न सक्छ,’ सिद्धार्थ गौतम बुद्ध बनेको उदाहरण पेश गर्दै उनले भने।

सुविधा सम्पन्न यो कारागार भवन २०७२ वैशाख १२ को भूकम्पले क्षतिग्रस्त बनायो। त्यतिबेला कारागारबाट २ सय १७ कैदी, बन्दी भागेका थिए। समय सहज बन्दै जाँदा कतिपय कैदी, बन्दी आफैँ सम्पर्कमा आए भने केहीलाई प्रहरीले पक्रियो। अझै केही कैदी, बन्दी फरारै छन्। भूकम्पपछिको लामो समय यो कारागार सञ्चालनमा आउन सकेन।
अन्यत्रबाट कैदी, बन्दीलाई अदालती, कानुनी र अनुसन्धानको क्रममा जिल्लामा ल्याउने र फर्काउने गर्दा झञ्झट बेहोर्नु परेपछि कम क्षतिग्रस्त महिला कारागार भवन सामान्य मर्मत गरी वर्षअघि सञ्चालनमा ल्याइएको थियो। स्थान नहुँदा यहाँ महिला कैदी, बन्दी भने राखिँदैनन्।

प्रमुख जिल्ला अधिकारी गोमादेवी चेम्जोङले ठाउँ नहुँदा धेरै कैदी, बन्दी राख्न बाध्य हुनु परेको बताइन्। उनले कैदी, बन्दीको हितलाई ध्यान दिँदै हिँडडुल र सामान्य शारीरिक कसरत गर्न कारागार परिसरमा थोरै खाली निकाल्ने र शौचालय थप्ने तयारी भइरहेको बताइन्।






यसमा तपाईको मत

अन्य समाचार

“शिवम् कृति समारोह २०७६” सम्पन्न

“शिवम् कृति समारोह २०७६” सम्पन्न

शिवम् सिमेन्टस लि.ले “शिवम् कृति समारोह २०७६” भव्यरुपमा सम्पन्न गरेको छ । ...

अर्घाखाँची सिमेन्टद्धारा टिभीसी प्रतियोगिता सार्वजनिक

अर्घाखाँची सिमेन्टद्धारा टिभीसी प्रतियोगिता सार्वजनिक

अर्घाखाँची सिमेन्टले आइतबार टेलिभिजनको लागि कमर्सियल (विज्ञापन) को अवधारणाको प्रतियोगिता सार्वजनिक गरेको छ । ...

कलरओएस सिक्सका ६ बेजोड फाइदा

कलरओएस सिक्सका ६ बेजोड फाइदा

कलरओएस सिक्सका साथमा रेनोटू एफ नेपालमा सार्वजनिक भएसंगै उपभोक्तामा यो ओएसको क्षमता र यसबाट कसरी सर्वाधिक फाइदा लिन सकिन्छ भन्ने...

घोराही सिमेन्ट उद्योग सम्मानित

घोराही सिमेन्ट उद्योग सम्मानित

नेपालभरका विभिन्न उद्योगमध्ये सबैभन्दा धेरै मूल्य अभिबृद्धिकर बुझाएबापत घोराही सिमेन्ट उद्योग लगातार दोस्रोपल्ट सम्मानित भएको छ । ...

ओरिजिनल विन्डोज र क्रयाक गरेको विन्डोज - फरक के ?

ओरिजिनल विन्डोज र क्रयाक गरेको विन्डोज - फरक के ?

क्रयाक गरेको विन्डोज प्रयोग गर्नुको बेफाइदा के त ? ...

मंसिर २ गते बाट महिन्द्रा ग्लोबल केयर फेस्ट क्याम्प प्रारम्भ

मंसिर २ गते बाट महिन्द्रा ग्लोबल केयर फेस्ट क्याम्प प्रारम्भ

नेपालको लागि महिन्द्रा गाडीको आधिकारिक बिक्रेता अग्नि ग्रुप अन्तर्गत बालाजू अटोवर्कसले मंसिर २ बाट महिन्द्रा फोर ह्वील गाडीहरुका लागि “महिन्द्रा...

सूर्याेदय नगरमा पर्यटन महोत्सव हुने

सूर्याेदय नगरमा पर्यटन महोत्सव हुने

प्रथम सूर्याेदय नगर पर्यटन महोत्सव २०७६ आयोजना हुने भएको छ । इलामको सूर्याेदय नगरपालिकाको आयोजनामा मंसिर १४ देखि १८ सम्म...

जनताको निक्षेपमा खेलबाड नगर्नुस्: अर्थमन्त्री खतिवडा

जनताको निक्षेपमा खेलबाड नगर्नुस्: अर्थमन्त्री खतिवडा

अर्थमन्त्री युवराज खतिवडाले बैंक तथा वित्तीय संस्थालाई सर्वसाधारणको निक्षेपमा खेलवाड नगर्न आदेश दिएका छन् । ...

Ncell Footer Ad