नेकपाको विवाद बल्झाउने प्रस्ताव संसद्मा

सोमबार, २३ बैशाख २०७६, ०८ : ०१ राजु अधिकारी  | @rajuadhikari14

विराटनगर - विवादरहित ढंगले प्रदेशको राजधानी टुंग्याउन भन्दै लामो समय लिएको प्रदेश १ को सत्तारुढ दल नेकपाले भविष्यमा राजधानीबारे विवाद कायमै रहने खालको निर्णय गर्दै संसद्मा आइतबार प्रस्ताव दर्ता गरेको छ। संसद्मा नेकपा संसदीय दलको सहित चारवटा प्रस्ताव दर्ता भएका छन्। तीमध्ये दुईवटा विराटनगर र दुईवटा धनकुटा राजधानी बनाउने पक्षका प्रस्ताव छन्। सत्तारुढ नेकपा र मुख्य विपक्षी कांग्रेसले विराटनगरलाई राजधानी बनाउन प्रस्ताव गरेका छन्। तर नेकपाकै धनकुटाबाट निर्वाचित सांसदले भने संसदीय दल बैठकको निर्णयमा ‘नोट अफ डिसेन्ट’ लेख्दै धनकुटालाई राजधानी बनाउने प्रस्ताव दर्ता गरेका छन्। निरन राई, कुसुमकुमारी श्रेष्ठ, विनादेवी राई र इन्द्रमणि पराजुलीले नोट अफ डिसेन्ट लेखेका हुन्।

यस्तै कांग्रेस संसदीय दलले विराटनगरलाई राजधानी बनाउन प्रस्ताव दर्ता गरेको छ भने उसैका केही सांसदले धनकुटाका पक्षमा प्रस्ताव गरेका छन्। दुई मुख्य दलले एउटै प्रस्ताव अघि सारेका कारण विराटनगरकै प्रस्ताव अनुमोदन हुने निश्चितप्रायः छ। तर नेकपा संसदीय दलको निर्णय र संसद्मा दर्ता भएको प्रस्तावको भाषाले भने भविष्यमा जुनसुकै बेला राजधानीको विवाद निम्त्याउने सम्भावना जीवितै राखेको छ। ‘प्रदेश नम्बर १ को राजधानी विराटनरगरमा रहनेछ’ भन्ने प्रस्ताव दर्ता गर्दै नेकपाले त्यसको कैफियतमा ‘कार्यपालिका, व्यवस्थापिकालगायतका संरचनाहरु बृहत् विराट क्षेत्रअन्तर्गत विराटनगर, इटहरी र सुन्दरहरैंचा आसपासमा रहनेछन्’ भन्ने उल्लेख गरेको छ। संसद्मा नेकपाको दुईतिहाइ बहुमत छ। त्यसैले उसैको प्रस्ताव हुबहु पारित हुने सम्भावना छ। ‘पारित हुने प्रस्ताव यही हो’, नेकपाकै एक सांसदले भने ‘तर यसले भविष्यमा जुनसुकै बेला विवाद निम्त्याउन सक्छ। कार्यपालिका र व्यवस्थापिकाका संरचनाहरु विराटनगर, सुन्दर हरैंचा र इटहरीमा राखिनेछ भन्ने कुराको व्याख्या सबैले आफू अनुकूल गर्नेछन्।’

सत्तारुढ नेकपा र प्रमुख प्रतिपक्षी कांग्रेसद्वारा विराटनगर राजधानी बनाउन प्रस्ताव दर्ता भएका छन् भन् दुवै दलका केही सांसदले धनकुटा राजधानी बनाउन छुट्टाछुट्टै प्रस्ताव दर्ता गराएका छन्।

प्रस्ताव दर्ता हुँदानहुँदै नेकपाभित्र यसको फरक व्याख्या सुरु भइसकेको छ। मुख्यमन्त्री शेरधन राईले यसमा कुनै दुविधा नरहेको दाबी गरेका छन्। ‘विराटनगर राजधानी रहने भएपछि यसका संरचना यहीं हुन्छन्’ उनले सञ्चारकर्मीसँग भने। उनको मन्त्रिपरिषद्का सबै सदस्यको भनाइ पनि यही छ। तर विराटनगर राजधानी बनाउन नहुने लबिङमा लागेका सांसदले भने व्यवस्थापिका र कार्यपालिकामध्ये जेभए पनि एउटा विराटनगरबाहिर हुने दाबी गरेका छन्। ‘कार्यपालिका विराटनगर भए व्यवस्थापिका यहाँभन्दा बाहिर वा कार्यपालिका बाहिर भए व्यवस्थापिका विराटनगरमा हुन सक्छ’, उनीहरुको भनाइ छ, ‘यही निर्णय भएपछि एउटै प्रस्ताव पेस भएको हो।’ नेकपाभित्र विराटनगर राजधानी बनाउन नहुने सांसदको संख्या धेरै छ। त्यही बहुसंख्यक सांसदको चित्त बुझाउन प्रस्तावको कैफियतमा त्यस्तो भाषा प्रयोग भएको हो।

यसरी आफूअनुकुल व्याख्या भइरहँदा नेकपाकै केही सांसदले भने धनकुटा राजधानी बनाउने प्रस्ताव दर्ता गरेका छन्। प्रमुख सचेतक बुद्धिकुमार राजभण्डारी प्रस्तावक रहेको नेकपाको प्रस्तावमा लिलम बस्नेत, विजय विश्वास, राजकुमार ओझा, यशोदा अधिकारीलगायतका प्रस्तावक छन्। बस्नेत इटहरी राजधानी बनाउन निरन्तर लबिङ गरिरहेका सांसद हुन्। धनकुटाको पक्षमा निरन राई प्रस्तावक तथा कुसुमकुमारी श्रेष्ठ र इन्द्रमणि पराजुली समर्थक रहेर प्रस्ताव दर्ता भएको छ।

मुख्यमन्त्री राईले पार्टीभन्दा फरक प्रस्ताव सदनमा नजाने बताएका छन्। ‘पार्टीको निर्णयबाहिर नेकपामा कोही जानेछैन’, उनले भने, ‘त्यसो हुने भयो भने कारबाही गरिनेछ।’ त्यस्तै कांग्रेस प्रमुख सचेतक केदार कार्की प्रस्तावक रहेको सोही बेहोराको प्रस्तावमा शिवनारायण गनगाईं र फोरम संसदीय दलका नेता जयराम यादव समर्थक छन्। कांग्रेसकै सांसदको अर्को समूहले धनकुटालाई राजधानी माग्दै प्रस्ताव दर्ता गरेको छ। लीला सुब्बा प्रस्तावक रहेको प्रस्तावमा प्रतापप्रकाश हाङगाम र रामचन्द्र लिम्बू समर्थक छन्।

राजधानीको रस्साकस्सी
नाम र राजधानीका विषयमा सहमति जुटाउन भन्दै चार दिनदेखि आन्तरिक तथा सर्वपक्षीय बैठक र छलफलमा जुटेको नेकपा नेतृत्वले राजधानी र नामको विवाद एकैपटक झेल्न नसकिने भन्दै नाम राख्ने विषय थाती राखेको थियो। राजधानीबारे सुरुमा ‘बृहत् विराट क्षेत्रको विराटनगर’ राजधानी बनाउने निर्णय लिएको थियो। त्यसमा अधिकांश सांसद असहमत थिए। पार्टी निर्णयविरुद्ध विद्रोह गर्नेसम्मको चेतावनी बहुसंख्यक सांसदले दिएका थिए। एकातिर तीव्र आन्तरिक दबाब झेलिरहेको नेकपा नेतृत्वलाई विराटनगरका अघि ‘बृहत् विराट क्षेत्रको’ भन्ने भाषा प्रयोग गरेको भन्दै कांग्रेसले पनि दबाब दियो। कांग्रेसको माग ‘राजधानी विराटनगर हुनेछ’ भन्ने प्रस्तावमा उल्लेख हुनुपर्ने थियो।

सहमतिमा राजधानी तोक्ने भन्दै नेकपा नेतृत्वले ‘बृहत् विराट क्षेत्रको’ भन्ने भाषा हटायो। तर यसले नेकपा सांसदलाई भने चिढ्यायो। ‘हामीलाई चिढ्याएर कांग्रेसलाई बोक्ने हो भने हामी पनि आफ्नो शक्ति देखाउन लाग्छौं भनेपछि नेतृत्व बल्ल बृहत् विराट क्षेत्रको कुरा कैफियतको महलमा राख्न बाध्य भयो’, नेकपाका एक सांसदले भने ‘त्यहीअनुसार प्रस्ताव दर्ता भएको हो।’

नेकपाले बृहत् विराट क्षेत्रको कुरा प्रस्तावको कैफियतमा राखेपछि कांग्रेस आक्रोशित बनेर आफैं प्रस्ताव दर्ता गरेको हो। ९३ सदस्यीय संसद्मा २१ जना सांसद रहेको कांग्रेसलाई संघीय समाजवादी फोरमले साथ दिएको छ। फोरमसँग तीन सांसद छन्। ‘विराटनगर राजधानी बनाउने भने पनि नेकपाको प्रस्तावको भाषा शंकास्पद छ’, कांग्रेस प्रमुख सचेतक केदार कार्कीले भने, ‘त्यसैले हामीले प्रस्ताव दर्ता गरेका हौं।’ अब दर्ता भएका प्रस्तावमाथि सदनमा छलफल गर्न कार्यव्यवस्था समितिले कार्यसूची बनाउने र सोही अनुसार छलफल अघि बढ्ने संसद् सचिवालयले जनाएको छ।







यसमा तपाईको मत


अन्य समाचार

टिभीमा पनि भाइरस ?

टिभीमा पनि भाइरस ?

सामसंगले हालै आफ्नो ट्वीटर अकाउन्टमा सामसंग टिभीमा भाइरस लाग्न नदिन के के गर्ने भन्ने कुराको जानकारी प्रदान गरेपछि टिभीमा पनि...

हुण्डाई मनसुन योजना

हुण्डाई मनसुन योजना

हुण्डाई मोटर्सकालागि नेपालको आधिकारिक विक्रेतालक्ष्मी इन्टरकन्टिनेन्टल प्रा.लि.ले मनसुन लक्षित आकर्षक योजनाहुण्डाई मनसुन डिलाइट सार्वजनिक गरेको छ । ...

प्रतिबन्धका कारण हुवावेलाई अर्बौ डलर घाटा

प्रतिबन्धका कारण हुवावेलाई अर्बौ डलर घाटा

प्रतिबन्ध पछि हुवावेको आम्दानी ३० अर्ब अमेरिकी डलर कम हुने ...

नेपाल शैक्षिक परामर्श संघ (ECAN) ले  शैक्षिक मेला आयोजना गर्ने

नेपाल शैक्षिक परामर्श संघ (ECAN) ले शैक्षिक मेला आयोजना गर्ने

नेपाल शैक्षिक परामर्श संघ (ECAN) ले बृहत शैक्षिक मेला आयोजना गर्ने परम्परालाई निरन्तरता दिंदै यस वर्ष १३ औं संस्करण भव्यताका...

नेपाली अभिनेत्री स्वस्तिमा खड्काले र्‍याम्प तताइन

नेपाली अभिनेत्री स्वस्तिमा खड्काले र्‍याम्प तताइन

नेपाली अभिनेत्री स्वस्तिमा  खड्का, जो शोमा प्रभावशाली प्रस्तुतकर्ता (शोस्टपर) थिइन, उनले र्‍याम्पमा  हिड्दा ग्लामरको हिस्सानै बद्लिनमा आफ्नो भूमिका निभाइन ।

टि भी एस स्ट्राइकर मेलामा ग्राहक को भिड

टि भी एस स्ट्राइकर मेलामा ग्राहक को भिड

नेपालको लागि टिभीएस टु ह्वीलर्सको आधिकारिक वितरक जगदम्बा मोटर्स प्रा.लि.ले ग्राहक वर्गको हितलाई दृष्टिगत गर्दै  TVS Stryker मेला मा आउनुहोस सुपर...

पल्सर स्पोर्ट्स अवार्डलाई डिस मिडिया नेटवर्कको एक्शन स्पोर्ट्स  एचडी च्यानलको  सह–प्रायोजन

पल्सर स्पोर्ट्स अवार्डलाई डिस मिडिया नेटवर्कको एक्शन स्पोर्ट्स  एचडी च्यानलको  सह–प्रायोजन

नेपाल खेलकुद पत्रकार मञ्च (एनएसजेएफ) ले प्रत्येक वर्ष आयोजना गर्ने  बजाज पल्सर स्पोर्ट्स अवार्ड २०७५ लाई डिस मिडिया नेटवर्क लिमिटेडले...

सिभिल बैंक लिमिटेडको शाखा सुर्खेत र लम्कीमा

सिभिल बैंक लिमिटेडको शाखा सुर्खेत र लम्कीमा

सिभिल बैंकले आफ्नो शाखा बिस्तारको क्रममा बीरेन्द्रनगरपालिकाको सुर्खेतमा र लम्कीचुहा नगरपालिकाको लम्कीमा शाखा संचालनमा ल्याएको छ । ...