ठूला आयोजना सरकारको प्राथमिकतामा

आइतबार, २२ बैशाख २०७६, ०६ : ३० रुद्र खड्का

काठमाडौं - सरकारले ठूला आयोजनाको निर्माणलाई प्राथमिकता दिने भएको छ। शुक्रबार आर्थिक वर्ष २०६६/०७७ को सरकारको नीति तथा कार्यक्रम प्रस्तुत गर्दै राष्ट्रपति विद्यादेवी भण्डारीले ठूला आयोजना प्राथमिकतामा परेको बताएकी हुन्। लामो समयअघि सुरु गरिएका ती आयोजनाहरूको हाल भौतिक प्रगति सन्तोषजक छैन।

कतिपय आयोजना २० वर्षभन्दा पहिले सुरु गरिए पनि अझै कहिले सम्पन्न हुने हुन् भन्ने टुंगो छैन। राष्ट्रिय गौरव नामकरण गरिएका २१ र प्राथमिकता प्राप्त तीन सय आयोजनामध्ये अधिकांशको निर्माण कार्य सुस्त छ। ससले गर्दा एकातिर समयमै विकास पाउने सर्वसाधारणको चाहना पूरा हुन सकेको छैन भने अर्कोतर्फ ती आयोजनाको लागत बढेको छ।

नीति तथा कार्यक्रममा राष्ट्रिय गौरवका आयोजनाको निर्माण कार्यले प्राथमिकता पाउने घोषणा गरिएपछि लामो समयदेखि ढिलो भइरहेका ती आयोजना चाँडो सम्पन्न हुने सम्भावना देखिएको छ। चालु आर्थिक वर्षलाई आर्थिक समृद्धिको आधार वर्षको रूपमा लिइएको र आगामी वर्ष इतिहासमै तीव्र विकासको वर्ष हुने घोषणा गरिएको छ।
ठूला आयोजना निर्माणलाई प्राथमिकता दिएको सरकारले ती आयोजनामा नागरिकको समेत लगानी आकर्षित गर्ने नीति लिएको छ। अधुरा राष्ट्रिय गौरवका आयोजनालाई निर्धारित समयमा सम्पन्न गरिने उल्लेख गर्दै संघीय संसद्का दुई सदनलाई संयुक्त रूपमा सम्बोधन गर्दै राष्ट्रपतिले भनिन्, ‘आगामी आर्थिक वर्ष मेलम्ची खानेपानी आयोजना सम्पन्न गरिनेछ।’

नीति तथा कार्यक्रममा भेरी बबई डाइभर्सन दुई वर्षमा सम्पन्न गर्ने लक्ष्य लिइएको  छ। केही दिनअघि टनेल बोरिङ मेसिन (टिबिएम) द्वारा १२ किलोमिटर लामो सुरुङ खन्ने काम सकिएको उक्त आयोजनाबाट ४८ मेगावाट विद्युत् निकाल्ने लक्ष्यसमेत छ।

त्यस्तै, आउँदो आर्थिक वर्षदेखि सिँचाइका लागि ठूलो मानिएको अर्को आयोजना सुनकोसी–मरिन डाइर्भसनसमेत सुरु गर्ने घोषणा गरिएको छ। हाल कामको ढिलासुस्ती हेर्दा कतिपय आयोजनालाई राष्ट्रिय गौरव भन्न पनि लाज लाग्ने अवस्था छ। आर्थिक वर्ष ०५५/५६ मा निर्माण सुरु गरिएको मेलम्ची खानेपानी आयोजनाको हालको भौतिक प्रगति ९६.३ प्रतिशत छ।

पछिल्लो समयमा उक्त आयोजना  निर्माणको जिम्मा लिएको ठेकेदार कम्पनी नै भागेपछि त्यो काम अब कसरी पूरा हुन्छ भन्ने अन्योल छ। मेलम्ची खानेपानी आयोजना सम्पन्न गर्ने सरकारको अन्तिम लक्ष्य आर्थिक वर्ष ०७५÷७६ हो।
बाँकेमा निर्माणाधीन सिक्टा सिँचाइ आयोजना समयमा सम्पन्न नहुँदा लागत दोब्बर भएको छ। काम थालेको पाँच वर्षमा सम्पन्न गर्ने लक्ष्य लिइएको उक्त आयोजना सुरु गरेको १२ वर्ष बितिसक्दा भौतिक प्रगति ५८ प्रतिशत छ। आर्थिक वर्ष २०६१÷६२ देखि निर्माण कार्य सुरु गरिएको सिक्टा समयमा सकिएको भए १२ अर्ब ८० करोड रुपैयाँ खर्च लाग्ने अनुमान थियो। तर, हाल सिक्टा सम्पन्न गर्दा २५ अर्ब दुई करोड रुपैयाँ लाग्ने बताइएको छ। अहिलेसम्म सिक्टामा १४ अर्ब ७० करोड रुपैयाँ खर्च भइसकेको छ।

राष्ट्रिय गौरवकै अर्को बर्दियाको बबई सिँचाइ आयोजना निर्माण सुरु गरिएको ३० वर्ष भइसक्दा भौतिक प्रगति ३० प्रतिशत छ। आर्थिक वर्ष ०४५/४६ मा सुरु गरिएको उक्त आयोजनामा हालसम्म सात अर्ब ४७ करोड रुपैयाँ खर्च भइसकेको छ। सुरुवाती लागत दुई अर्ब ८७ करोड रहेको उक्त आयोजनाको परिवर्तित लागत १२ अर्ब ५६ करोड रुपैयाँ छ।

चालु आर्थिक वर्ष आर्थिक समृद्धिको आधार र आगामी वर्ष इतिहासमै तीव्र विकासको वर्ष हुने

राष्ट्रिय गौरव नामकरण गरिएका कतिपय आयोजना (पश्चिम सेती जलविद्युत् ) सुरु गरिएको लामो समय बितिसक्दा प्रगति शून्यको अवस्था छ। भेरी बबई डाइभर्सन आयोजनाको सुरुङ निर्माणबाहेक अहिलेसम्म कुनै पनि गौरवका आयोजना तोकिएको समयमा सम्पन्न भएका छैनन्। राष्ट्रपतिले सम्बोधन गरेका नीति र कार्यक्रमको आधारमा आउँदो आर्थिक वर्षको बजेटले अन्तिम रूप पाउनेछ। आउँदो जेठ १५ गते अर्थमन्त्रीले बजेट पेस गर्ने संवैधानिक व्यवस्था छ।
त्यस्तै, सरकारले आगामी वर्षदेखि स्वदेशमा रोजगारीका अवसर सिर्जना गर्न थप जोड दिने घोषणा गरेको छ। सरकारले रोजगारीका अवसर सिर्जना गर्न निर्माण, उद्योग र सेवा क्षेत्र चयन गरेको छ। आगामी वर्ष प्रधानमन्त्री रोजगारी कार्यक्रममार्फत पाँच लाख युवालाई स्वदेशमै रोजगारी सिर्जना गरिने सरकारको नीति तथा कार्यक्रममा उल्लेख छ।

हाल नेपाली श्रम बजारमा प्रवेश गर्ने पाँच लाख युवामध्ये ५० हजारले मात्र स्वदेशमा रोजगारी पाउने गरेका छन्। स्वदेशमा रोजगारी नपाउने युवा वैदेशिक रोजगारीमा जान्छन्। चालु आर्थिक वर्षको अन्त्यसम्म आर्थिक वृद्धि ६ प्रतिशत हासिल गर्ने लक्ष्य राखेको सरकारले अबको चार वर्षमा दोहोरो अंकको आर्थिक वृद्धि हासिल गर्ने लक्ष्य राखेको छ।

सिक्टाको समस्याग्रस्त मूल नहर निर्माण गरिने
यसैबीच, सरकारले राष्ट्रिय गौरवको सिक्टा सिँचाइ आयोजनाको मूल नहर पुनः निर्माण गर्ने नीति तथा कार्यक्रममार्फत घोषणा गरेको छ। बाँकेको ४३ हजार हेक्टर कृषियोग्य जमिनमा सिँचाइ पु¥याउने लक्ष्यका साथ १२ वर्षअघि उक्त आयोजना सुरु गरिएको थियो।
ठेकेदार र कर्मचारीको मिलेमतोमा कमसल निर्माण सामग्री प्रयोग गरिएका कारण किसानको खेतमा पानी नपुग्दै आयोजनाको मूल नहर परीक्षणको क्रममा भत्कने गरेको छ। खासगरी पश्चिम खण्डको ४५ किलोेमिटर लामो मूल नहरमा समस्या देखिने गरेको छ। पछिल्लोपटक गत साउन ७ गते परीक्षण गर्दा ढकेरीस्थित चंगाई नाला नजिकको मूल नहर भत्केको थियो। त्यसअघि पनि मूल नहर भत्केको थियो।
मूल नहर भत्किएपछि नागरिक दैनिकले त्यसको भित्री कारणबारे खोजी रिपोर्टिङ गर्दै आइरहेको छ। मूल नहर निर्माणमा ठेकेदार र कर्मचारीको मिलेमतोमा गुणस्तरहीन काम भएको पाइएपछि अख्तियार दुरुपयोग अनुसन्धान आयोगले मूल नहर निर्माण गर्ने सिटिसिई कालिका कन्स्ट्रक्सनका सञ्चालक विक्रम पाण्डेसहित २१ जना आयोजना प्रमुख, कर्मचारी र परामर्शदाताविरुद्ध आठ अर्ब ५९ करोड रुपैयाँको बिगोसहित विशेष अदालतमा मुद्दा दायर गरेको छ।  
पश्चिम खण्डको ४५ किलोमिटर लामो मूल नहरमध्ये ४२ किलोमिटरको निर्माण सिटिसिई कालिकाले गरेको हो। पटकपटक मूल नहर भत्कने गरेपछि प्राविधिकले अब नयाँ ढंगले मूल नहरको निर्माण कार्य थालनी गर्नुपर्ने सुझाव दिँदै आएका थिए। प्राविधिकहरूका अनुसार गुणस्तरहीन काम गरिएको उक्त नहरलाई केही स्थानमा पुनः भत्काएर र केही स्थानमा माटो थप गरेर निर्माण गर्नुपर्ने हुन्छ।








यसमा तपाईको मत

अन्य समाचार

माइक्रोसफ्टको अभिनव फोल्डिंग स्मार्टफोन

माइक्रोसफ्टको अभिनव फोल्डिंग स्मार्टफोन

माइक्रोसफ्ट सरफेस डुवो र माइक्रोसफ्ट सरफेस नियो सार्वजनिक गरेर प्रविधिको जगतलाई आश्चर्य चकित पारेको छ ...

एप्पलले सोचेभन्दा धेरै आइफोन ११ को माग

एप्पलले सोचेभन्दा धेरै आइफोन ११ को माग

एप्पलको नयाँ आइफोन - आइफोन ११ को माग निकै उच्च रहेको छ ! ...

एनसेलको दशैं अफर

एनसेलको दशैं अफर

एनसेल प्रा.लि.ले आफ्ना ग्राहकहरुका लागि दशैं अफर ल्याएको छ । ...

वेस्टर्न युनियनको उपभोक्ता प्रवद्र्धन अफर

वेस्टर्न युनियनको उपभोक्ता प्रवद्र्धन अफर

रेमिट कम्पनी वेस्टर्न युनियनले नेपालमा सेप्टेम्बर १८ देखि नोभेम्बर १६सम्म साप्ताहिक ड्र र बम्पर लक्की ड्रमार्फत नगद पुरस्कार जित्न सक्ने...

कुमारी बैंकका सात शाखा थपिए

कुमारी बैंकका सात शाखा थपिए

कुमारी बैंकले एकै दिन सात शाखा उद्घाटन गरेको छ । ...

मुक्तिनाथद्वारा मृतकको ऋण मिनाहा र फिर्ता

मुक्तिनाथद्वारा मृतकको ऋण मिनाहा र फिर्ता

मुक्तिनाथ विकास बैंकले सामाजिक सुरक्षा कार्यक्रमअन्तर्गत बैंकको साना तथा लघुबैंकिङ कार्यालय बूढीबजारमा सदस्य रहेका विष्णुमाया बरालको मृत्यु भएकोले निजले उपभोग...

फोर्ड र महिन्द्रा सहकार्यमा

फोर्ड र महिन्द्रा सहकार्यमा

फोर्ड मोटर कम्पनी र महिन्द्रा एन्ड महिन्द्रा कम्पनीले संयुक्त रुपमा काम गर्ने गरी सम्झौतामा हस्ताक्षर गरेका छन् । ...

अब ए५०एसमा सामसङको प्रिमियम क्यामरा फिचर

अब ए५०एसमा सामसङको प्रिमियम क्यामरा फिचर

सामसङले हालै नयाँ डिजाइनको साथ ग्यालेक्सी ए५०एस प्रस्तुत गरेको छ। नयाँ ग्योलेक्सी ए५०एसमा अझै धेरै नवीनतम एवं आकर्षक विशेषताहरु समेटिएको...

Ncell Footer Ad