भूकम्पपछिको पुनर्निर्माण : ‘घर होइन, गोठ बन्यो’

मङ्गलबार, १७ बैशाख २०७६, १७ : ५१ कृष्ण किसी

काठमाडौं– २०७२ वैशाख १२ गते शनिबारको महाभूकम्पपछि तीन लाख ८२ हजार ६ सय घरहरुको पुनःनिर्माण सम्पन्न भइसकेको तथ्यांक छ। तर, काठमाडौं उपत्यकाबाहिरका गाउँंगाउँंमा पुननिर्मित धेरै घरहरु घरको रुपमा नभई गोठ जस्तै रुपमा सानो एकतल्ले बनेको सार्वजनिक भएको छ। ट्रान्सपरेन्सी इन्टरनेशनल नेपालले राष्ट्रिय पुनःनिर्माण प्राधिकरणले पुननिर्माण सम्पन्न भइसकेका भनेका झण्डै चार लाख पुनर्निति घरहरुमध्ये धेरै घरहरु काम नलाग्ने गरी एककोठे बनेको अध्ययनले देखाएको जनाएको छ। भूकम्पले अति प्रभावित १४ जिल्लाहरुमा गरेको अध्ययनले यस्तो देखिएको उसले जनाएको छ। 

ट्रान्सपरेन्सी इन्टरनेशनल नेपालका अध्यक्ष खेमराज रेग्मीले पीडितका लागि सरकारले दिने अनुदान रकम पाउनका लागि गोठ जस्तै एककोठे घर बनाएको पाइएको जनाए। ‘अनुदान रकम पाउनकै लागि मात्र आठ फिट लम्वाई अनि आठ फिट चौडाईका गोठ जस्तो घर बनेको पाइयो, उनले भने, ‘जुन घर कही गोठको रुपमा त कही त्यतिकै खाली छन्।’ गाउँंठाउँंमा पीडितले ती सानो घरलाई भूकम्पको घर भनेर भन्ने गरेको पाइएको उनले जनाए। ‘भूकम्पको घर त्यो, मेरो घर यो भनेर भन्छन्, उनले भने, ‘जुन घरलाई भूकम्पले क्षति पुयाएको थियो, बरु उनीहरु त्यही घरमा असुरक्षित रुपमा वसिरहेका छन्।’ काम नलाग्ने यस्ता घरहरुको एकिन तथ्यांक भने नभएको टान्सपरेन्सी इन्टरनेशनलले जनाएको छ। तर पनि रसुवा, नुवाकोट, धादिंगलगायतका जिल्लाहरुमा अधिकांश घरहरु यस्तो पाइएको जनाएको छ। 

विशेषगरी रसुवा, नुवाकोट, धादिंगलगायतका जिल्लाका पीडितका नाममा बनाइएका धेरै घरहरु यसरी साना र एककोठे रहेको टान्सपरेन्सी इन्टरनेशनले जनाएको छ। कम गुणस्तर र कम क्षेत्रफल भएका वसोबास अयोग्य एककोठे घर निर्माण तीव्र भइरहेकोले यो रोक्न नीतिगत व्यवस्था जरुरी रहेको खाँंचो टान्सपरेन्सीले गरेको छ। 

पीडितले बनाएको यो घर पुननिर्माण प्राधिकरणले सार्वजनिक गरेको डिजाइनको घरभित्र पर्दछ। प्राधीकरणले यस्तो १७ वटा डिजाइन सार्वजनिक गरेको थियो। तर प्राधिकरणले यस्ता घर एकल महिलाका लागि भनी डिजाइन गरेको थियो। यही डिजाइनको दुरुपयोग गरी एकल महिलाबाहेकले पनि अनुदान रकम पाउनकै लागि यस्ता घर बनाएको पाइएको टान्सपरेन्सी इन्टरनेशनलको निष्कर्ष छ।   

टान्सपरेन्सी इन्टरनेशनल नेपालका महासचिव मुकुन्दबहादुर प्रधानले यस्तो विकृतिविरुद्ध आफूहरुले पुननिर्माण प्राधिकरणका प्रमुख कार्यकारी अधिकृतलाई २०७५ माघ १५ गते नै १३ बुँदे सुझाब दिइसकेको बताए। औचित्य र उपदेयताको दृष्टिले घरै भन्न नसुहाउने, दुई वटा खाट पनि नअटाउने, भन्साकोठा विनाको न्यूनतम खाद्यान्न तथा सरसामानहरु पनि राख्न नमिल्ने एककोठे घर निर्माण र अनुमोदन कार्यहरुमा कहाँं कसबाट कसरी त्रुटी हुन गयो सुधार हुनु जरुरी रहेको उनले बताए।

पीडितका लागि अनुदानको रुपमा सरकारले तीन लाख रकम दिने व्यवस्था छ। पहिलो किस्तामा एक लाख ५० हजार, दोश्रो किस्तामा एक लाख ५० हजार र तेश्रो तथा अन्तिम किस्तामा एक लाख गरी तीन चरणमा गरेर सरकारले पीडितलाई जम्मा तीन लाख रुपैयाँं दिने व्यवस्था छ। 

२०७२ सालको महाभूकम्पबाट देशभर कुल नौ लाख ९६ हजार पाँंच सय ८२ घर पूर्ण क्षति भएका थिए। तीमध्ये पहिलो किस्ता वितरण सात लाख ५५ हजार आठ सय ६८ भएको प्राधिकरणको तथ्यांक छ। दोस्रो किस्ता वितरण पाँंच लाख ६४ हजार तीन सय ४२ भएको प्राधिकरणको तथ्यांक छ। तेस्रो किस्ता वितरण चार लाख तीन हजार दुई सय ८० भएको तथ्यांक छ। 








यसमा तपाईको मत

अन्य समाचार

फेसबुकले बनाउँदै छ स्मार्टफोनलाई प्रतिस्थापन गर्ने चस्मा !!!

फेसबुकले बनाउँदै छ स्मार्टफोनलाई प्रतिस्थापन गर्ने चस्मा !!!

फेसबुकको प्रविधि र रे-ब्यान चस्मा निर्माण गर्ने कम्पनी लक्सोटिक्काको डिजाइनबाट स्मार्टफोनलाई नै प्रतिस्थापन गर्ने स्मार्ट अग्मेन्टेड रियालिटी चस्मा निर्माण गर्ने...

२४ घण्टा ब्याट्री लाइफ भएको ल्यापटप ?

२४ घण्टा ब्याट्री लाइफ भएको ल्यापटप ?

एचपीले २४ घण्टा ब्याट्री लाइफ भएको ल्यापटप निर्माण गरेको दाबी गरेको छ ! ...

निगमको जहाजमा जेष्ठ नागरिकलाई ५०% छुट

निगमको जहाजमा जेष्ठ नागरिकलाई ५०% छुट

जेष्ठ नागरिकको सम्मानस्वरुप नेपाल वायुसेवा निगमले ७० वर्ष नाघेका जेष्ठ नेपाली नागरिकका लागि आन्तरिक उडानको भाडामा ५० प्रतिशत छुट दिने...

संविधान दिवसमा टेलिकमको छुट

संविधान दिवसमा टेलिकमको छुट

संविधान दिवसका अवसरमा नेपाल टेलिकमले ग्राहकलाई सय रुपैयाँमा तीन जिबी डाटा प्याक योजना सार्वजनिक गरेको छ । ...

बागलुङ मालपोतमा प्रभुको काउन्टर

बागलुङ मालपोतमा प्रभुको काउन्टर

प्रभु बैंकले बागलुङ नगरपालिकास्थित मालपोत कार्यालयमा एक्सटेन्सन काउन्टर सञ्चालनमा ल्याएको छ । ...

स्काइवर्थको ‘ग्रान्ड छुट उत्सव’

स्काइवर्थको ‘ग्रान्ड छुट उत्सव’

केएल दुगड ग्रुपअन्तर्गतको स्मार्ट अप्लायन्सेसले दसैं–तिहारको अवसरमा स्काइवर्थ होम अप्लायन्सेसमा ‘स्काइवर्थ ग्रान्ड छुट उत्सव’ सार्वजनिक गरेको छ । ...

सगरमाथा प्रिकास्ट सोलुसन्सको ड्राइमिक्स मोटार बजारमा

सगरमाथा प्रिकास्ट सोलुसन्सको ड्राइमिक्स मोटार बजारमा

त्रिवेणी गु्रपको कर्पोरेट छायाँअन्तर्गत रहेको सगरमाथा प्रिकास्ट सोलुसन्सको ड्राइमिक्स मोटार प्रोडक्ट बजारमा ल्याएको छ । ...

एनआइबिएल–रेडक्रस सहमति

एनआइबिएल–रेडक्रस सहमति

नेपाल इन्भेस्टमेन्ट बैंक लिमिटेड (एनआइबिएल) र नेपाल रेडक्रस सोसाइटीबीच बैंकको सामाजिक उत्तरदायित्वअन्तर्गत स्वास्थ्य हेरचाह र साक्षरता प्रवद्र्धनका लागि सहमतिपत्रमा हस्ताक्षर...

Ncell Footer Ad