दुष्ट धुवाँधुलो

शनिबार, ३० चैत २०७५, १० : १३ घनबहादुर थापा

मिलनटोलका केटाकेटीहरू धुलेचौरमा फुटवल खेलिरहेका थिए। सञ्जय पनि त्यही समूहमा थियो। खेल्दाखेल्दै सञ्जयलाई एक्कासि सास फेर्न अप्ठेरो भयो। खेल्नै छोडेर घरमा गएर सुत्यो। ‘आम्मै नि, मेरो बाबुलाई के भो’ आमाले भन्नुभयो, ‘लौ न सञ्जयका बा अब के गर्ने !’

सञ्जय घाँटी दुख्यो भन्दै रोयो। स्याँस्याँ गर्न थाल्यो। उसलाई लगातार सुक्खा खोकी लागिरह्यो। बाबाआमा आत्तिनुभयो। बाबाआमाले सञ्जयलाई अस्पताल लैजानुभयो। ‘के हुन्छ बाबुलाई ?’ ‘डाक्टरले सोध्नुभयो।
‘छिटोछिटो रुघा लाग्छ। नाक बन्द हुन्छ। सास फेर्न गाह्रो हुन्छ। घाँटी घ्यारघ्यार गर्छ। सुक्खा खोकी पनि लाग्छ’, रोगका लक्षणबारे बाबाले डाक्टरलाई जानकारी गराउनुभयो। स्वास्थ्य जाँच गरेपछि डाक्टरले भन्नुभयो, ‘धुलोको कारण छाती खराब भएछ। नाक वा मुखबाट धुवाँधुलो छिरेपछि स्वास नली सुनिने रोग लाग्छ। यसलाई ‘ब्रोङ्काइटिस’ भनिन्छ। यसको कारण मानिसको दम बढ्छ। यसलाई ‘आस्तामा’ भनिन्छ। कहिलेकाहीँ नाक सुनिने गर्छ। यसलाई ‘राइनाइटीस’ भनिन्छ।’

‘धुवाँधुलोले मानिसको फोक्सो र स्वाससम्बन्धी विकासमा अवरोध गर्छ। छाला, आँखा र नाकमा एलर्जी हुन्छ। थकाइ लाग्छ। कुरा गर्दा झिँजो मान्छन्। तनाव लिन्छन्। बालबालिकालाई त झन् छिटो असर गर्छ,’ डाक्टरले भन्नुभयो। सञ्जयलाई झन् अप्ठेरो भयो। अक्सिजन दिनुपर्ने भयो। अक्सिजन मास्क मुखमा राखेपछि सञ्जयको आँखाबाट बरर आँसु झरे। आमाबाबाले पनि आआफ्ना आँखाको आँसु पुछ्नुभयो।
डाक्टरले भन्नुभयो, धुवाँधुलोका कारण बालबालिकामा शारीरिक विकास हुन्न। उमेरअनुसार तौल पनि कम हुन्छ। छिटोछिटो बढ्न सक्तैनन्। बुद्धिको विकास छिटो हुँदैन। मानसिक तनाव हुन्छ। राम्रोसँग पढ्न सक्तैनन्।’ डाक्टरले धुवाँधुलोबाट लाग्ने रोगबाट कसरी बँच्ने भन्ने उपायबारे पनि बताइदिनुभयो।
‘बालबालिकालाई त धुवाँधुलोबाट पो बचाउनु पर्ने रैछ है डाक्टर !’ बाबाले भन्नुभयो, ‘जहाँ पायो त्यहीँ खेल्न जान दिएर हामीले गल्ती गरेछौं। अब त्यसो गर्न दिन्नौं।’
डाक्टरले भन्नुभयो, ‘ठीक भन्नुभयो। चैतको महिना जताततै धुवाँधुलो छ। त्यस्ता ठाउँमा बालबालिकालाई जानै दिनु हुन्न। जानै परे मुखमा मास्क, आँखामा चस्मा लगाउनुपर्छ। छाताको प्रयोग गरे केही हदसम्म बच्न सकिन्छ।’
‘मैले त अब सञ्जयलाई धुलेचौरमा खेल्न पठाउँदिन,’ आमाले भन्नुभयो। ‘सञ्चो भएर फर्केपछि म पनि धुलो नभएको चौरमा मात्र खेल्छु। बाटोमा हिँड्दा मास्क लगाउँछु,’ सञ्जयले भन्यो, ‘धुलो नराम्रो चिज रैछ। दुष्ट धुवाँधुलो छि छि !’ बाबाले भन्नुभयो, ‘स्याबास छोरा। कति छिटो कुरा बुझ्छ है मेरो छोराले। धुलोबाट बँच्न अबदेखि डाक्टरले सिकाएझैं गर्नुपर्छ है।’ ‘हस् बाबा’, सञ्जयले स्वीकृतिसूचक टाउको हल्लायो।








यसमा तपाईको मत

अन्य समाचार

कृषि बैंकको साना कर्जा सम्झौता

कृषि बैंकको साना कर्जा सम्झौता

कृषि विकास बैंकले मझौला तथा साना व्यवसाय, परियोजनामा कर्जा लगानीलाई प्रोत्साहन गर्न ग्रामीण प्रविधि केन्द्र र सामुदायिक विधुत उपभोक्ता राष्ट्रिय...

हिमालयन बैंकले सेयर बिक्री गर्ने

हिमालयन बैंकले सेयर बिक्री गर्ने

हिमालयन बैंकले नौ अर्ब ६७ करोड रुपैयाँ बराबरको सेयर बिक्री गर्ने भएको छ । ...

मारुती सिमेन्टमा ‘चाँदीको झिलिमिली’ योजना

मारुती सिमेन्टमा ‘चाँदीको झिलिमिली’ योजना

मारुती सिमेन्टले दिपावली तथा छठ पर्वको अवसर पारेर ‘चाँदीको झिलिमिली’ योजना सार्वजनिक गरेको छ । ...

टेलिकमको ‘डाटा रोमिङ प्याक’

टेलिकमको ‘डाटा रोमिङ प्याक’

नेपाल टेलिकमले अन्तर्राष्ट्रिय रोमिङ सेवा लिई भारत भ्रमणमा जाने कम्पनीका मोबाइल प्रयोगकर्ताका लागि ‘डाटा रोमिङ प्याक’ सञ्चालन गरेको छ ।

सिथोसको एआई सेवा नेपालमा

सिथोसको एआई सेवा नेपालमा

अमेरिकी कम्पनी सिथोसले नेपालमा सेवा विस्तार गर्ने भएको छ । ...

सिटिजन्सको कम्पनी सचिवमा श्रेष्ठ

सिटिजन्सको कम्पनी सचिवमा श्रेष्ठ

सिटिजन्स बैंक इन्टरनेसनलको सञ्चालक समिति बैठकले राजेन्द्रलाल श्रेष्ठलाई कम्पनी सचिवमा नियुक्त गरेको छ । ...

कोकको एक्टिभेसनमा आँचल शर्मा

कोकको एक्टिभेसनमा आँचल शर्मा

कोकको दसैं तिहार अभियानको चौथो संस्करणको ग्राउन्ड एक्टिभेसनमा अझ बढी रौनक थप्न अभिनेत्री आँचल शर्माले २२, २३ र २४ अक्टोबरमा...

किसान पाइप प्रडक्टको डिलर मिट

किसान पाइप प्रडक्टको डिलर मिट

किसान पाइप प्रडक्टस् प्रालिले विराटनगरमा डिलर मिट सम्पन्न गरेको छ । ...

Ncell Footer Ad