मेची–महाकाली विद्युतीय रेलमार्ग

निजगढ–हेटौंडा–भरतपुर खण्डमा अर्को डिपिआर

बिहिबार, २८ चैत २०७५, ०६ : २६ रुद्र खड्का

अहिलेकै गतिमा काम हुने हो भने मेचीदेखि महाकालीसम्म अबको ५० वर्षमा पनि रेल कुद्दैनससः प्रवक्ता रेल विभाग

काठमाडौं- सरकारले भारतबाट दुई थान डेमो रेल (डिजेलबाट विद्युत् उत्पादन भएर सञ्चालन हुने) खरिद गर्ने तयारी गरिरहेको बेला मेची–महाकाली मार्गको केही खण्डमा पुनः डिपिआर तयार गरिने भएको छ। यसअघिको मेची–महाकाली विद्युतीय रेलमार्गको विस्तृत अध्ययन प्रतिवेदन अन्तर्गत निजगढ–हेटौंडा–भरतपुर खण्डमा विरोध आएपछि रेल विभागले पुनः अर्को डिपिआर बनाउने तयारी गरेको हो।
 विभागका सिनियर डिभिजनल इन्जिनियर तथा प्रवक्ता अमन चित्रकारका अनुसार निजगढ–हेटौंडा–भरतपुर खण्डमा राष्ट्रिय निकुञ्ज पर्ने भएकाले वातावरणको मुद्दालाई लिएर विरोध भइरहेको छ । यही विरोधका कारण विभाग अर्को डिपिआरको तयारीमा जुटेको उनले जानकारी दिए। नौ सय ४५ किलोमिटर लामो मेची–महाकाली विद्युतीय रेलमार्ग अन्तर्गत निजगढ–हेटौंडा–भरतपुर खण्डको दुरी एक सय ३६ किलोमिटर छ। चित्रकारले एक सय ३६ किलोमिटरका लागि नयाँ डिपिआरको प्रक्रिया सुरु गर्न अन्तिम चरणको काम भइरहेको बताए।

उक्त खण्डमा डिपिआर टुंगो लागेपछि त्यसलाई सम्पन्न गर्न एक वर्षदेखि १५ महिनासम्म समय लाग्ने उनले जानकारी दिए। सरकारका मन्त्रीलगायतका नेताहरूले चाँडै रेल, पानीजहाज सञ्चालनको तयारी भइरहेको बताइरहँदा अझै पनि आधारभूत काम गर्न बाँकी रहेपछि पूर्व–पश्चिमसम्म रेल कहिले कुद्ला भन्ने चिन्ता गर्न थालिएको छ। विभागका प्रवक्ता चित्रकारले यतिखेर रेल सञ्चालनका लागि व्यवस्थित योजना नभएको बताए। ‘अहिलेकै गतिमा काम हुने हो भने मेचीदेखि महाकालीसम्म अबको ५० वर्षमा पनि रेल कुद्दैन,’ उनले भने, ‘रेल चलाउने हो भने सबभन्दा पहिला योजना चाहियो, अनि भटाभट काम हुनु प¥यो।’ सरकारले रेल सञ्चालनका लागि भने लामो समयदेखि अध्ययन, अनुसन्धान गर्ने क्रम जारी राखेको छ। तर, ती प्रयास अध्ययन, अनुसन्धानमै सीमित भइरहेको कर्मचारी बताउँछन्। ‘यतिबेला भाषण होइन काम चाहिएको छ,’ एक कर्मचारीले भने। पूर्व–पश्चिम रेल सञ्चालनको अध्ययन गर्न र डिपिआर बनाउन सरकारले विदेशी परामर्शदाता प्रयोग गर्दै आएको छ। पटकपटक गरिएका अध्ययनमा नेपाली परामर्शदाता प्रयोग गरिएका छैनन्। 

विभिन्न परामर्शदाताले रेलमार्ग निर्माणका लागि लाग्ने लागतसमेत फरक फरक दिने गरेको छन्। जसले गर्दा पूर्व–पश्चिम रेलमार्ग निर्माणमा कति खर्च लाग्छ भन्नेबारे पनि अहिलेसम्म यकिन हुन सकेको छैन।प्राविधिक कर्मचारीका अनुसार सामान्तयाः पूर्व–पश्चिम रेलमार्ग निर्माणका लागि प्रतिकिलोमिटर ९० करोडदेखि एक अर्ब रुपैयाँसम्म लागत लाग्ने अनुमान गरिएको छ। सोही अनुमानलाई आधार मान्ने हो भने पनि पूर्व–पश्चिम रेलमार्ग निर्माण गर्न अहिले बजार मूल्य अनुसार १० खर्ब रुपैयाँ हाराहारीको बजेट आवश्यक पर्ने देखिन्छ। रेलमार्ग निर्माणमा ढिलाइ हुँदै जाने हो भने लगानी अझै वृद्धि हुनेछ। निकै ठूलो लगानी लाग्ने अनुमान गरिए पनि सरकारले रेल सञ्चालनका लागि छुट्टाउने बजेट भने निकै न्यून छ। आउँदो आर्थिक वर्षको बजेट तयारी हुँदै गर्दा राष्ट्रिय योजना आयोगले भौतिक पूर्वाधार तथा यातायात मन्त्रालयलाई रेलका लागि सात अर्ब बजेटको सिलिङ उपलब्ध गराएको छ।
प्राविधिक कर्मचारी सरकारले चलाउन नसक्ने हो भने रेलको कुरा नै गर्न छोड्नु पर्ने नभए पर्याप्त बजेट र योजना अघि सार्नु पर्ने बताउँछन्। रेलका नाममा बर्सेनि पाँच/सात अर्ब रुपैयाँ  छुट्टयाउनु भनेको बजेट चौपट्ट पार्ने तरिका भएको विकासविदहरूको धारणा छ।  
रेल खरिदको सम्झौता हुन बाँकी
भौतिक पूर्वाधार तथा यातायतामन्त्री रघुबीर महासेठले यही वर्षभित्र जनकपुर–जयनगर–कुर्था खण्डमा रेल चलाउने बताउँदै आए पनि रेल खरिदका लागि भने अझै सम्झौता गरिएको छैन। चैत ४ गतेको मन्त्रिपरिषद् बैठकले दुई थान रेल खरिदका लागि ८४ करोड ६५ लाख ९५ हजार ६ सय रुपैयाँ स्वीकृति गरिसकेको छ। भारतको कोकन रेलवेज कर्पोरेसन लिमिटेडसँग रेल खरिद गर्ने भनिए पनि सम्झौता नहुँदा कहिलेदेखि सञ्चालन हुन्छ भन्नेबारे यकिन हुन नसकेको हो। ‘रेल खरिद गर्न दुई देशबीच सम्झौता भएको तीन महिनामा पहिलो रेल प्राप्त गर्ने भन्ने अहिलेसम्मको समझदारी छ,’ विभागका प्रवक्ता चित्रकारले भने, ‘बजेट छुट्टाइसकिएको छ। सम्झौता हुन बाँकी छ।’

भारतबाट आउने रेल  ३५ किलोमिटरको  जनकपुर–जयनगर–कुर्था खण्डमा चलाउने योजना छ। विगतमा सञ्चालन हँुदै आएको जनकपुर–जयनगर रुटलाई कुर्थासम्म बढाई मर्मत सम्भार गरेपछि रेल चलाउन लागिएको हो। सोही रुटमा चल्दै आएको एक मात्र रेल निकै जीर्ण भएका कारण विगत ६ वर्षदेखि बन्द छ। रेल चलाउने भनिए पनि अहिलेसम्म नेपालका प्राविधिकलाई सञ्चालनबारे कुनै जानकारी दिइएको छैन। जसले गर्दा रेल आएपछि सम्पूर्ण प्राविधिक जिम्मेवारी भारतीय प्राविधिकले लिनेछन्। रेल सञ्चालनका लागि चालक र अन्य प्राविधिक कर्मचारी  भारतबाटै आउने छन्। भारतसँग खरिद गर्न लागिएका डेमो रेलमा पाँच वटा डिब्बा हुने र बसेर पाँच सय र उभिएर एक हजार दुई सय यात्रुले यात्रा गर्न सकिने बताइएको छ।

 







यसमा तपाईको मत

तपाईंको रुचि अनुसारको समाचारको लागि खाता खोल्नुहोस् ।


अन्य समाचार

ज्वेलरी एक्सपोको रौनक

ज्वेलरी एक्सपोको रौनक

नेपाली आभुषण तथा मौलिक हस्तकलालाई बिश्वसामु उजागर गरि अन्तर्रा्ष्ट्रिय क्षेत्रमा निर्यात तथा प्रवद्र्धन गर्नुका साथै राजश्व अभिवृद्धि गर्ने अभिप्रायका साथ...

म्यागाटो बेल्जियमले आफ्नो प्रविधि र उत्पादनहरु नेपालमा भित्राउदैं ।

म्यागाटो बेल्जियमले आफ्नो प्रविधि र उत्पादनहरु नेपालमा भित्राउदैं ।

म्यागाटो इन्डिया प्रा.लि.ले अरभिन्द इम्पोरियम प्रा.लि.को सहकार्यमा आफ्ना विभिन्न उत्पादनहरुको नेपाली बजारमा सेवा बिस्तार गरेको छ । विश्वका १५० राष्ट्रमा...

स्मार्टफोन फोटोग्राफीका लागि उपयोगी एप्सहरू

स्मार्टफोन फोटोग्राफीका लागि उपयोगी एप्सहरू

स्मार्टफोन फोटोग्राफीका लागि उपयोगी केहि एन्ड्रोइड र आइफोनका एपहरू ...

सिटिसि मोबाइल हबमा मोबाइल एक्सचेन्ज अफर, शून्य ब्याजदरमा किस्ताबन्दीमा मोबाइल

सिटिसि मोबाइल हबमा मोबाइल एक्सचेन्ज अफर, शून्य ब्याजदरमा किस्ताबन्दीमा मोबाइल

सुनधारा स्थित सिभिल ट्रेड सेन्टरमा रहेको सिटिसी मोबाइल हबमा जेठ ३ गते शुक्रबारदेखि मोबाइल एक्सचेन्ज मेला सुरु भएको छ ।...

जगदम्बा स्टील्स् सर्वोत्कृष्ट प्रदर्शनका भारतको प्रतिष्ठित स्टील (SAIL)
संगठनद्वारा सम्मानित

जगदम्बा स्टील्स् सर्वोत्कृष्ट प्रदर्शनका भारतको प्रतिष्ठित स्टील (SAIL) संगठनद्वारा सम्मानित

जगदम्बा स्टील्स् भारतको प्रतिष्ठित स्टील संगठन स्टील अथोरटी अफ् इण्डिया (SAIL)द्वारा एक कार्यक्रम बीच सम्मानित भएको छ । यही मे...

मर्जरका लागि सम्झौतापत्रमा हस्ताक्षर

मर्जरका लागि सम्झौतापत्रमा हस्ताक्षर

बैंकको पुँजीगत आधार सुदृढ गरी प्रतिस्पर्धात्मक क्षमताको विकास गर्ने उद्वेश्यका साथ् राष्ट्रीय स्तरको "ख" वर्गको ओम डेभलपमेन्ट बैंक लिमिटेड "क"...

स्मार्टफोन ब्याट्रीको प्रयोग आयु बढाउने तरिका

स्मार्टफोन ब्याट्रीको प्रयोग आयु बढाउने तरिका

स्मार्टफोनको ब्याट्रीलाई धेरै वर्षको प्रयोग पछि पनि राम्रो टिक्ने कसरी बनाउने ? ...

कम लागतमा बलियो घर कसरी बनाउने ?

कम लागतमा बलियो घर कसरी बनाउने ?

सस्तो भनेर अत्याधिक सस्तो खोज्यौं भने हामीले सोचे जस्तो बलियो घर बन्दैन । हामीले घरको नक्साको कुरादेखी घरको डिजाइन, घर...