हावाहुरीले करोडौंको केरा नष्ट

मङ्गलबार, २६ चैत २०७५, १२ : ०६ योगेश रावल

टीकापुर–शनिबार साँझ आएको हावाहुरीले कैलालीमा करोडौंको केराखेती नष्ट भएको छ। हावाहुरीका कारण किसानका लाखौं केराका बोट ढलेका छन्।

कैलाली केरा उत्पादक तथा व्यवशायी संघका उपाध्यक्ष टेकेन्द्र धामीले आफ्नो बारीमा ३० प्रतिशत केराका बोट ढलेको र २० प्रतिशत बोट हावाले हल्लिएर काम नलाग्ने अवस्थामा पुगेको बताए। उनका अनुसार रानीजमरा कुलरीया सिँचाइ आयोजनाको कमान्ड क्षेत्रभित्रको पाँच सय हेक्टरमध्ये एक सय ५० हेक्टर केराबाली नष्ट भएको छ।

केरा किसान धामीको टीकापुर नगरपालिका–६, बेलुवास्थित शुभम एग्रो फार्ममा रहेका थुप्रै केराका बोट ढलेका छन्। उनले १२ बिघा क्षेत्रफलमा केरा खेती गर्दै आएका छन्। उनकै टीकापुर नगरपालिका–४, बाघमारास्थित केराको बेर्ना भण्डारण गृहसमेत हावाहुरीले भत्काएको छ। बेर्ना भण्डारण गृह भत्किएपछि किसानलाई केराको बेर्ना राख्न समस्या भएको छ।

‘केराको बेर्ना ल्याउने समयमा भण्डारण गृह भत्किएपछि ठूलो नोक्सानी बेहोर्नु परेको छ,’ उनले भने, ‘बेर्ना ल्याएर कहाँ राख्ने भन्ने समस्या भएको छ।’ धामीले भारतबाट केराको बेर्ना ल्याएर केही समय भण्डारण गरेपछि किसानलाई बेच्दै आएका छन्।

केरा किसान दीपेन्द्र चौधरी लामो समयदेखि राजनीतिमा सकृय छन्। उनी कैलाली केरा उत्पादक तथा व्यवसायी संघका अध्यक्ष हुन्। उनी केराको बजार प्रवर्द्धनका लागि केरा किसानले थालेको आन्दोलनका क्रममा तीन वर्षअघि बर्दियाको बाँसगढीमा मोटरसाइकलमा दुर्घटनामा परे। उनको दुर्घटनामा ज्यान त जोगियो तर शारीरिक अवस्था अपांग बनेको छ। तैपनि उनले केराखेतीलाई निरन्तरता दिइरहेका छन्। उनले २२ बिघा क्षेत्रफलमा केरा खेती गर्दै आएका छन्।

उनले आफ्नो ३५ प्रतिशत केराखेतीमा हावाहुरीले क्षति पु-याएको बताए। ‘यो त देखिने गरी क्षति भएको मात्रै हो,’ उनले भने, ‘केराको बोट हल्लिएपछि त्यसले घाडी थाम्न सक्दैन र हल्लिएको बोटसमेत नोक्सान नै हो।’

यस क्षेत्रमा करिब एक सय केरा किसान छन्। उनीहरुमध्ये धेरैजसो युवा केराखेतीमा सकृय छन्। सिँचाइ आयोजनाले केराखेतीमा अनुदान दिन थालेपछि युवाको आकर्षण बढ्दै गएको देखिन्छ। युवाको सकृयतापछि यस क्षेत्रमा केराखेतीको सम्भावना बढ्दै गएको छ। टीकापुरलाई देशभर ‘बनाना हब’का नामले चिनिन थालेको छ।

केराखेतीलाई भने विभिन्न समस्याले माथि उठ्न दिएको छैन। कहिले बजार नपाउने समस्या त कहिले हावाहुरी लगायत विपत्तिले केराखेती फस्टाउन सकेको छैन। पछिल्लो पटकको हावाहुरीले केराखेतीतर्फ आकर्षित भएका युवा निकै निरास देखिएका छन्। उनीहरु प्रायः सबैको केराबारीमा हावाहुरीले क्षति पु-याएको छ। प्रायः सबैका बारीमा केराका बोट लखतरान सुतेका छन्। टीकापुर नगरपालिका–३ घीयाका दमन चौधरीले हावाहुरीका कारण आफ्नो दुई बिघा केराखेती पूर्णरुपमा नष्ट भएको बताए। ‘कुनै एउटा बोट काम नलाग्ने गरी केराबारी बारी नष्ट भएको छ,’ उनले भने, ‘सानो मात्रामा केराखेती गर्ने किसान झन ठूलो समस्यामा परेका छन्।’

अधिकांश किसानले केराबारीको बिमा पनि गरेका छैनन्। कैलाली केरा उत्पादक तथा व्यवसायी संघका अध्यक्ष चौधरीले बिमा प्रकृया निकै झन्झटिलो भएका कारण धेरै किसानले बिमा नगरेको बताए। केरा किसान बैंकको ब्याज कसरी तिर्ने भन्ने समस्याले चिन्तित छन्। उनीहरुमध्ये सबैले वित्तीय संस्थाबाट ऋण लिएर केराखेती गर्दै आएका छन्। अधिकांशले केराखेतीका लागि जग्गासमेत भाडामा लिएका छन्। उनीहरुलाई जग्गाको भाडा तिर्नसमेत समस्या हुने देखिन्छ।

हावाहुरीले केराखेतीमा नोक्सान पु-याएपछि केरा उत्पादनमा ह्रास आउने केरा किसान बताउँछन्। ‘अघिल्ला वर्षको तुलनामा केराको उत्पादन निक्कै घट्ने देखिन्छ,’ अध्यक्ष चौधरीले भने, ‘हावाहुरीले निकै ठूलो समस्या उत्पन्न गरिदिएको छ।’

केराखेतीको विस्तारसँगै कतिपय व्यक्तिले रोजगारीसमेत प्राप्त गरेका छन्। उनीहरुले गाउँघरमै बसेर आयआर्जन गर्दै आएका छन्। केरा व्यवसायीले भोग्दै आएका विभिन्न समस्याले केराखेतीबाट रोजगारी प्राप्त गर्दै आएका व्यक्तिसमेत समस्यामा परेका छन्।








यसमा तपाईको मत

अन्य समाचार

एप्पल आइप्याडमा पनि फोटोशप आउँदै

एप्पल आइप्याडमा पनि फोटोशप आउँदै

“एडोब फोटोशप” अब एप्पलको आइप्याडमा पनि आउने भएको छ ...

कृषि बैंकको साना कर्जा सम्झौता

कृषि बैंकको साना कर्जा सम्झौता

कृषि विकास बैंकले मझौला तथा साना व्यवसाय, परियोजनामा कर्जा लगानीलाई प्रोत्साहन गर्न ग्रामीण प्रविधि केन्द्र र सामुदायिक विधुत उपभोक्ता राष्ट्रिय...

हिमालयन बैंकले सेयर बिक्री गर्ने

हिमालयन बैंकले सेयर बिक्री गर्ने

हिमालयन बैंकले नौ अर्ब ६७ करोड रुपैयाँ बराबरको सेयर बिक्री गर्ने भएको छ । ...

मारुती सिमेन्टमा ‘चाँदीको झिलिमिली’ योजना

मारुती सिमेन्टमा ‘चाँदीको झिलिमिली’ योजना

मारुती सिमेन्टले दिपावली तथा छठ पर्वको अवसर पारेर ‘चाँदीको झिलिमिली’ योजना सार्वजनिक गरेको छ । ...

टेलिकमको ‘डाटा रोमिङ प्याक’

टेलिकमको ‘डाटा रोमिङ प्याक’

नेपाल टेलिकमले अन्तर्राष्ट्रिय रोमिङ सेवा लिई भारत भ्रमणमा जाने कम्पनीका मोबाइल प्रयोगकर्ताका लागि ‘डाटा रोमिङ प्याक’ सञ्चालन गरेको छ ।

सिथोसको एआई सेवा नेपालमा

सिथोसको एआई सेवा नेपालमा

अमेरिकी कम्पनी सिथोसले नेपालमा सेवा विस्तार गर्ने भएको छ । ...

सिटिजन्सको कम्पनी सचिवमा श्रेष्ठ

सिटिजन्सको कम्पनी सचिवमा श्रेष्ठ

सिटिजन्स बैंक इन्टरनेसनलको सञ्चालक समिति बैठकले राजेन्द्रलाल श्रेष्ठलाई कम्पनी सचिवमा नियुक्त गरेको छ । ...

कोकको एक्टिभेसनमा आँचल शर्मा

कोकको एक्टिभेसनमा आँचल शर्मा

कोकको दसैं तिहार अभियानको चौथो संस्करणको ग्राउन्ड एक्टिभेसनमा अझ बढी रौनक थप्न अभिनेत्री आँचल शर्माले २२, २३ र २४ अक्टोबरमा...

Ncell Footer Ad