समयको फेर

शनिबार, २३ चैत २०७५, १४ : ५२ शोभा ज्ञवाली  | @GyawaliShova

बधाईको ओइरो ।

तर मेरो मन ढुकढुक भइरहेको छ । यति तीव्रसँग कि मैले आफूलाई ऐना अगाडि उभिएर हेर्न समेत सकिरहेकी छैन । जसै नियालेँ आफूलाई, एक्कासि आत्मबल कमजोर भएको आभास भइरहेको छ । मनमा धेरै कुराहरु खेलिरहेका छन् । के मेरो रुप देख्दा मानिस मेरोअगाडि उभिन सक्लान् ? राम्रो दृष्टिले त हेर्छन् ? कि मलाई कठै भन्छन् ? 

म हिजोआज कतिसम्म विद्रोही भएकी छु भने कठै भन्ने शब्द नै किन बन्यो भन्ने लाग्न थालेको छ । कहिलेकाहीँ त यो शब्दलाई शब्दकोशबाट नै हटाइदिऊँ झैँ लाग्छ । 

यस्ता कयौँ भावनाहरु तीव्रतम् गतिमा आइरहेका छन् र पनि आफूलाई कमजोर अनुभव गरिरहेकी छु । 

आज मैले सम्मान पाउँदैछु र पृष्ठभूमिमा आवाज सुनिरहेकी छु– एउटी नारीले पाएको यो सबैभन्दा ठूलो सम्मान हो । 

देशकै ठूलाे सम्मानकाे कार्यक्रममा मेराे उपिस्थती, म आफूलाई नै सपनाझैं लागिरहेकाे कार्यक्रम, मेराे सम्मानमा बजेका तालीका गडगडाहट ! म  आफैंलाई म आफू  हुँ कि हाेइन भन्ने लागिरहेकाे थियाे।

यी शब्द कानमा ठोक्किँदै जाँदा मेरो स्मृतिपटलमा एकै साथ निजी समस्या, अप्ठेरा, भोकप्यास, साथको खोजीजस्ता कुरा आइरहेका छन् । लड्दै, सम्हालिँदै अनि उठ्दै कयौँ अवस्था पार गरेका कुरा स्मृतिमा आइरहेका छन् । अनि कयौँ दिनको भोक र प्यासलाई जीवनको नियति ठानेर काटेकी छु । 

संसारमा मानिस सबै कुरासँग लड्न सक्छ तर आफ्नै परिवारसँग लड्न सक्तैन । झन् आफूले सबैभन्दा बढी माया र सम्मान गर्ने व्यक्तिबाट पाएको हेपाई र उपेक्षाको त कुरै भएन ! यसले त हृदय नै छियाछिया पार्ने रहेछ अनि जीवनप्रति नै मोह भंग गराइदिँदोरहेछ । 

जीवन त आखिर सङ्घर्ष नै रहेछ । मैले हार मानिनँ, आफैँसँग सम्झौता गरिन् । मैले जीवन रोजेँ । जब मानिसले जीवन रोज्छ र सङ्घर्षलाई अँगालो हाल्छ, अघि बढ्न आधाउधि साहस त्यसैले दिँदोरहेछ । 

यस्तै कुरा मनमा खेलिरहेका बेला मेरा अघिल्तिर एउटी स्वयंसेविका मुस्कुराउँदै उभिई । म अलमलमा परेँ । उसले मुस्कुराहट रत्तिभर कम नगर्दै भनी, ‘म्याम, केही क्षण हजूर यहाँ बस्दा हुन्छ । जब हजूरको पालो आउँछ, हामीले स्कर्टिङ गर्नेछौँ । जस्ट रिल्याक्स फर अ ह्वाइल, बि कम्फर्टेबल !’

भिडभाडयुक्त कोठा भए पनि वातानुकूलित थियो, शितल तर तीव्रतर सोचाई र अन्य कारणले मलाई प्यास लागिरहेको थियो । सायद यो कुरा स्वयंसेविकाले बुझिन् । केही क्षणमै पानी भरिएको एउटा सेतो सिसाको ग्लास अघिल्तिर आइपुग्यो । झट्ट टिपेँ र धन्यवाद नभनी घटघटी पिएँ । बल्ल सास फर्किएजस्तो महसुस भयो । उनीतिर हेर्दै भनेँ, ‘थ्याङ्क्यु ।’ 

देशकै ठूलो सम्मानको कार्यक्रममा मेरो उपस्थिति, म आफूलाई नै सपनाझैँ लागिरहेको कार्यक्रम, मेरो सम्मानमा बजेका तालीका गडगडाहट ! म आफैँलाई म आफू हुँ कि होइन भन्ने लागिरहेको थियो । 

०००

‘जिन्दगीमा असल बन्नुपर्छ, सबथोक पाइन्छ,’ आमाले भन्नुहुन्थ्यो । गरिबको झुपडीमा सबै सँगै खाने बेलामा एउटा न एउटा प्रेरक कुरा आमाबाट भाइ, बहिनी र मैले पाइरहेका हुन्थ्यौँ । बाबा प्रायः सरकारी जागिरको क्रममा विभिन्न ठाउँमा गइरहनुहुन्थ्यो र फर्कंदा हाम्रालागि दशैँ आएको हुन्थ्यो ।

बाबाको सानो जागिर, आउने सानो पैसा, पैसाको जतनसाथ प्रयोग ! मेरी आमाका कयौँ राम्रा गुणहरु अहिले म झल्झली सम्झन्छु । आमाले सोध्नुहुन्थ्यो, ‘आज स्कुलमा तिमीहरुले के राम्रो काम ग-यौ ?’ 

हामी अलमलमा पथ्र्यौं । के राम्रो काम गर्नु ? कसरी गर्नु ? ‘राम्रो काम के हो थाहा छ ?’ आमाले सोध्नुहुन्थ्यो । हामीले टाउको हल्लाउँथ्यौँ । उहाँले थप्नुहुन्थ्यो, ‘जब राम्रो काम गर्ने मौका आउँछ नि, त्यो मौका हातबाट नगुमाउनु । हामीले कसैलाई पैसाले सहयोग गर्न सक्तैनौँ होला तर पैसाबाहेक जेजस्ता कुराले सहयोग गर्न सक्छौँ, त्यसमा चुक्नु हुँदैन ।’

अनि, हामी तीन जना दिदी, बहिनी र भाइमा ‘राम्रो काम’ गर्ने होडबाजी चल्थ्यो । हराएका कुरा खोजिदिने, बूढाबूढीलाई बाटो देखाइदिने, परसम्म बाटो काटिदिने । दिनभरि भोगेका तीतामीठा कुरा सुनाउने र गल्ती भए सच्याउने कुरा आमाले सिकाउनु हुन्थ्यो ।

आमा भन्नुहुन्थ्यो, ‘असल मान्छे बन, राम्रो काम गर, समयको महत्व बुझ, यसलाई खेर नफाल । ठूला सपना देख, त्यसका लागि ठूलै मिहिनेत गर । सपना साकार पार्न कहिल्यै पछि नहट ।’

त्यो बेला ती शब्दका कुरा हामीलाई थाहा थिएन । बारम्बार उहाँले यी सबै कुरा सुनाउँदा हाम्रो अवचेतन मस्तिष्कमा जमेर कुन बेला बस्यो हामीलाई नै थाहा थिएन । त्यसैले पनि कसैको बिझाइँ गर्न हामीलाई आएन ।

मान्छेहरु हामीलाई उदाहरण दिन्थे, छोराछोरी त फलानाका जस्ता हुनुपर्छ भन्थे । पढाइको अब्बलता र सधैँ छात्रवृत्तिको पढाइका कारण कतिपय साथीहरु ईष्र्या गर्थे । हामीजस्तो पढ्न नसकेकामा होइन, पढ्नका लागि पनि होइन । हाम्रा कारणले जब उनीहरुले घरमा गाली खान्थे, उनीहरु हामीप्रति अनुदार हुन्थे ।

हामी तीन जनाको उमेरमा त्यत्ति धेरै फरक थिएन । त्यसैले लगभग उही स्कुल र उही कलेजको एकदुई कक्षा मात्र फरक हुन्थ्यो । स्कुल पढ्दा नै मैले ट्युसन पढाउन थालिसकेकी थिएँ । मैले आफू र भाइबहिनीका लागि चाहिने सामग्रीका लागि आमासँग पैसाको गनगन गर्नु पर्दैनथ्यो । बाबा पनि मेरो इलममा खुसी हुनुहुन्थ्यो ।

एक दिन शनिबार, हाम्रो घरअगाडि एउटा कार रोकियो । घरमा केही मानिसहरु आए र तीमध्ये मेरो साथी कमलाको दाइलाई मात्र चिनेँ, अरुलाई चिन्न सकिनँ ।

ती पाहुनालाई मैले पानी, चियाको बन्दोबस्त गरेँ । घरिघरि बाबाको कुरा मात्र मैले सुनिरहेकी थिएँ । उहाँको अस्पष्ट आवाज आइरहेको थियो, ‘...यशोधरालाई नसोधी म केही जवाफ दिन सक्तिनँ । छोराछोरीको इच्छा नै हाम्रो इच्छा हो । उनीहरुको भविष्यबारे सोच्ने अधिकार उनीहरुलाई नै छ ।’

बुबाले किन मेरो नाम लिनु भएको ? अनि अकस्मात याद आयो, घरकी त म ठूली छोरी । बिहेको कुरा आएको होला ! यसपछि अचानक मलाई लज्जाबोध भयो । गएर ऐना हेरेँ । पहिलो पटक मलाई आफू सबैभन्दा सुन्दर स्त्री लाग्यो ।

यसपछि क्रमशः केही कुराहरु स्मृतिमा आए... रविनले मलाई निलुँलाझैँ किन हेथ्र्यो ! बखतेले किन सिठ्ठी फुक्थ्यो !

साँझ खाना खाने बेला सबै भेला भयौँ तर हरकोही मौन थियो । खानापछि बाबाले मलाई छेउमा बोलाउनुभयो र धाप हान्दै गह्रुँगो स्वरमा भन्नुभयो, ‘आजसम्म हामी पाँच जना जीवनभर सँगै हुन्छौँ भन्ने थियो तर अचानक बिहेको प्रस्ताव आएपछि म झल्याँस्स भएँ । छोरीको बिहेको उमेर पनि भइसकेछ । राम्रै घरबाट प्रस्ताव आएको छ । तिमी के भन्छ्यौ ?’

मेरो बक फुटेन ।

बाबाले थप्नुभयो, ‘केटो राम्रै परिवारको रहेछ । पढेलेखेको । तिम्रो साथीको दाइले चिनेको । दाइजोमा छोरी मात्र भए पुग्छ भनेका छन् । अहिलेको जमानामा यस्तो भन्ने मान्छे कहाँ पाउनु ?’

म रातोपीरो अनुहार लगाएर निहुरिइरहेँ ।

ब्याचलरको पढाइ सकिन लागेको थियो । मास्टर्स त बिहेपछि पनि पढ्न सकिइहालिन्छ नि ! बाबाले आँट दिनुभयो । मलाई पनि लाग्यो– यशोधरा, तेरो सपनाको राजकुमार पनि त यस्तै त थियो !

०००

मलाई अशोकका धेरै कुरा मन पर्थे । जब उसले मलाई ‘यशो’ भनेर हस्की स्वरमा बोलाउँथ्यो, म हुरुक्क हुन्थेँ । मलाई घरिघरि लाग्थ्यो, मलाई ऊसित प्रेम भयो कि स्वरसित खुट्याउन सक्तिनँ । दिनहरु राम्रैसँग बितिरहेका थिए । अशोक र उसको परिवारले धेरै माया गर्ने हुनाले मैले कुनै अभाव महसुस गरेकी थिइनँ । मलाई घरिघरि डर लाग्थ्यो, मेरो सुखको स्वर्ग यस्तै हो भने कतै भ्रममा त छैन ! यत्तिको स्नेह, माया र प्रेम त मैले माइतीमा पनि पाएकी थिएँ तर एउटी स्त्री पूर्ण हुनका लागि घर पनि जोडिनु पर्दोरहेछ !

एक दिन अशोक ढिला गरी घर आइपुग्यो । अबेर भएकाले मलाई भान्सामा सघाउने दिदीलाई उठाउन मन लागेन । फेरि अशोकसँग भान्से रोमान्सका दुई चार पलको रौनक पनि त अर्कै हुन्छ !

रुमानी कल्पनामा जसै मैले ग्याँस बालेँ, ग्याँसको आगोसँगै सबै कुरा सल्केला भन्ने मैले कहिले पो सोचेकी थिएँ र ! ह्वारह्वारी मेरो गाउन बल्न थाल्यो । आत्तिदै अशोकछेउ पुग्दा ऊ पनि होशमा थिएन । केही क्षणपछि उसले ब्लाङ्केटले अँगालो हाल्यो ।

मेरो होश आउँदा म आइसीयुको बेडमा नेटले छोपिएको अवस्थामा थिएँ । सबै कुरा सुन्छु तर बोल्न सक्तिनँ । दिमाग चल्छ तर हातखुट्टा चल्दैन । मेरो गुप्ताङ्ग र छातीबाहेक जिउ केही पनि सद्दे छैन । परिवारलाई हेर्न अझै दिएको रहनेछ भन्ने मैले डाक्टरको हाउभाउबाट बुझेँ । 

मनमा धेरै प्रश्न, छटपटी, उकुसमुकुस थिए । मेरो जीवनले यो कुन मोड र रुप लियो, कल्पना नै गर्न सकिरहेकी थिइनँ । मेरो मुटुको धड्कन इसिजीबाट हेरिरहेका छन् । मेरो आँखाको भाका कसैले बुझेका छैनन् । मेरो आँखाबाट आँशु निरन्तर बगिरहेको छ । अशोकलाई धेरै कुरा सुनाउनु थियो । उसले कत्रो खतरा मोलेर ह्वारह्वार्री बलेको आगोको बाबजुद मलाई अँगालो हालेको थियो । उसलाई कृतज्ञता दिनु थियो । एकचोटि उसको अनुहार हेर्न मन थियो र उसको दुःखलाई कम गरुँ लागेको थियो । उफ्, ऊ कति दुःखी होला ! कति छटपटिएको होला ! 

मेरो आँखा खुल्दा नौ महिना बितिसकेको रहेछ भन्ने थाहा पाउँदा म छक्क परेकी थिएँ । नौ महिनापछि आँखा खोलेको देख्दा ‘मिराकल’ भएको रट लगाउँदै थिए, डाक्टर र नर्सहरु । नयाँ मासु पलाउँदैछ रे मेरो ! धन्न गुप्ताङ्ग र छाति बर्न हुनबाट जोगियो नत्र त ठाउँको ठाउँ मेरो मृत्यु हुन सक्थ्यो रे !

‘मिराकल’ त भयो तर अधुरो !

मैले अशोकलाई हेर्न पाइनँ । मैले उसलाई धन्यवाद दिन पाइनँ । सायद उसले मेरो माया मारिसकेर नआएको हो कि !

ऊ छेउमा भए मलाई यसरी ‘रेप्टाइल’ भएर सुत्नु पनि गाह्रो हुने थिएन तर ऊबिना यसरी सुत्नुभन्दा त... ! धत् के के मात्र यो मनले कल्पदैन !

एक दिन मलाई सफा सुग्घर गरेर पातलो ओढ्ने ओढ्याएर राखियो । मेरो अनुहार मात्र खुला थियो । पर मैले अशोककै आकृतिजस्तो देखेँ । हो, ऊ मलाई भेट्न आयो तर दस सेकेन्ड पनि ऊ मेरो अगाडि उभिन सकेन । ऊसँग केहीबेर बस्ने मेरो इच्छा अधुरै रह्यो । 

एक महिना बित्यो, दुई महिना बित्यो, तीन महिना बित्यो तर ऊ आएन । ऊ त आएन नै, उसको परिवार पनि देखापरेन । मेरो स्वर्ग अचानक ध्वस्त भएको देखेर कयौँ दिन धाराप्रवाह रुपमा आँशु झरिरहे ।

अन्तिममा म निष्कर्षमा पुगेँ, उसले मसँग होइन मेरो रुपसँग बिहे गरेको रहेछ । उसले मेरो गुण र असलपना होइन, आवरणलाई रुचाउँदोरहेछ । मेरा सारा शिक्षा पनि उसका लागि महत्वहीन रहेछ ।

धन्न, उसले एउटा काम भने गरिरह्यो, मेरो उपचारका लागि उसले कुनै कमी राखेन । उपचार जारी रह्यो । 

यत्तिकैमा एक दिन एउटा चिठ्ठी आयो । अशोकको रहेछ । सिस्टरले खुसी हुँदै चिठ्ठी दिएकी थिइन् । मैले सकी नसकी मेरो जीवनको पहिलो प्रेमपत्र पल्टाउने प्रयास गरेँ । कम्तीमा अशोक भेट्न नआए पनि आखिर उसले पत्र त पठायो ! मनमा यस्तै कुरा खेलिरह्यो ।

उसले लेखेको थियो, ‘केही दिनमा पारपाचुकेको डकुमेन्ट आउँदैछ, कृपया कुनै नाटक नगरी हस्ताक्षर गरिदेऊ । तिम्रो व्यवस्थापनका लागि म कुनै कमी राख्ने छैन ।’

स्पष्ट थियो, ऊ मेरो कुरुप अनुहार हेरेर जीवन कटाउन सक्तैन । यो मानवीय स्वभाव नै हो । यसमा पनि मेरो कुनै गुनासो रहेन ।

केही दिनमा म अस्पतालबाट निस्केँ तर कहाँ जाउँ ? म माइत पनि जान चाहन्न थिएँ । मलाई थाहा थियो, माइतले म जे छु, त्यही रुपमा स्वीकार्छ तर कहिलेसम्म ? सबैको आ–आफ्नो समस्या हुन्छन् । म किन समस्या बढाउन जाऊँ ?

अशोकको व्यवहारले मलाई केही गरेर देखाउने जाँगर दिएको थियो । त्यो जाँगरलाई मैले सदुपयोग गर्ने निधो गरेँ । मसँग केही गहना थिए । त्यही गहनाको केही पैसाले एउटा कोठा भाडामा लिएँ । आमाले घरमा विभिन्न सरसामग्री बुन्नु भएको मैले देखेकी थिएँ । म पनि तिनै सामग्री बुन्ने कामलाई बृहत् बनाउन चाहन्थेँ । यसका लागि एउटा गार्मेन्ट कम्पनीमा लुगा सिलाउन थालेँ । त्यसपछि बचेको समयमा तालिम पनि लिएँ । मेरा डिजाइनहरु राम्रा मानिन थालियो । विदेशमा माग बढ्न थाल्यो ।

एक दिन कम्पनी सञ्चालिका रमिला दिदी आउनुभयो र भन्नुभयो, ‘यशोधरा, आज तिम्रा कारणले यो कम्पनीको राम्रो नाम छ । म थोरै दिनको मात्र पाहुना हुँ । मेरो शेषपछि तिमीले यत्तिकै मिहिनेतपछि चलाउनु ।’

नभन्दै ती दिदीको निधनपछि मैले थाहा पाएँ, कम्पनी कुनै ट्रस्टमा दर्ता रहेछ । सबै थोकको जिम्मेवारी र हेरचाह मैले गर्नुपर्ने भएन । मेरो भागमा अब अरु कसैको सपनालाई पुनः साकार पार्नु थियो । मेरो जीवनको अघिल्तिर अर्को ठूलो उद्देश्य थियो । त्यहाँ मजस्तै अन्य दुखियाहरु थिए । तिनीहरुको ममाथिको विश्वास थियो । म अब पछाडि हट्ने ठाउँ थिएन ।

समयक्रमले मलाई एउटा समाजसेवी र उद्यमशील महिलाको परिचय गह्रुँगो गरी बोकाइदियो ।

०००

आजको यो सम्मानको क्षण, यो गौरवपूर्ण अवस्था तिनै निराशापूर्ण क्षणमा लिइएको अठोटको परिणाम थियो । स्टेजबाट मेरो नाम लिइँदैथियो । म स्टेजमा चढ्ने तर्खरमा उठेँ ।

मैले सम्मान पाएपछि दुई शब्द बोल्नुपर्ने भयो । मेरो लागि दुई शब्द बडो कठिन भइरहेको थियो, उच्चारण गर्न । अशोकको धोकालाई म धन्यवाद भनूँ कि रमिला दिदीको विश्वासलाई धन्यवाद दिऊँ, म दोधारमा परेँ । यो पक्का हो, जीवनको सबैभन्दा अँध्यारो दिनले नै मानिसलाई उज्यालोको बाटो देखाउँछ । 

मैले अनुहार छोपेको सारीको सप्को हटाएँ । मैले सिधा दर्शकदीर्घामा हेरेँ । सबैको अनुहारको भाव अमिलो थियो । उनीहरुले मेरो साहसको कदर त गरिरहेका थिए तर अनुहारमा दिगमिग पनि अनुभव गरिरहेकी थिएँ । 

मैले माइकलाई फुकेँ र भनेँ, ‘धेरैलाई लाग्दो हो, मेरो सफलताको पछाडि केको हात छ ? मेरो कुरुप अनुहार । हरेक दिन जब म ऐनामा उभिन्थेँ, मैले आफू जे छु, जस्तो छु, त्यसैलाई स्वीकार्न र आफूप्रति इमान्दार हुन बल पाउँथेँ । त्यो नैतिक बलले मलाई आज देशकै सर्वोच्च सम्मानसम्म पु-याएको छ ।’

मैले जसै धन्यवाद भनेर मञ्च छाडेँ, सबैले उठेर गटट् ताली बजाएको आवाज गुञ्जायमान भइरह्यो । जति ठूलो गडगडाहट, उति मोटा मेरा आँशु आँखाबाट गुँडुल्किरह्यो । मनले सोचिरह्यो, मेरो पहिलो प्रेम अशोक यतै कतै छ कि छैन, हँ ?








यसमा तपाईको मत

अन्य समाचार

माइक्रोसफ्टको अभिनव फोल्डिंग स्मार्टफोन

माइक्रोसफ्टको अभिनव फोल्डिंग स्मार्टफोन

माइक्रोसफ्ट सरफेस डुवो र माइक्रोसफ्ट सरफेस नियो सार्वजनिक गरेर प्रविधिको जगतलाई आश्चर्य चकित पारेको छ ...

एप्पलले सोचेभन्दा धेरै आइफोन ११ को माग

एप्पलले सोचेभन्दा धेरै आइफोन ११ को माग

एप्पलको नयाँ आइफोन - आइफोन ११ को माग निकै उच्च रहेको छ ! ...

एनसेलको दशैं अफर

एनसेलको दशैं अफर

एनसेल प्रा.लि.ले आफ्ना ग्राहकहरुका लागि दशैं अफर ल्याएको छ । ...

वेस्टर्न युनियनको उपभोक्ता प्रवद्र्धन अफर

वेस्टर्न युनियनको उपभोक्ता प्रवद्र्धन अफर

रेमिट कम्पनी वेस्टर्न युनियनले नेपालमा सेप्टेम्बर १८ देखि नोभेम्बर १६सम्म साप्ताहिक ड्र र बम्पर लक्की ड्रमार्फत नगद पुरस्कार जित्न सक्ने...

कुमारी बैंकका सात शाखा थपिए

कुमारी बैंकका सात शाखा थपिए

कुमारी बैंकले एकै दिन सात शाखा उद्घाटन गरेको छ । ...

मुक्तिनाथद्वारा मृतकको ऋण मिनाहा र फिर्ता

मुक्तिनाथद्वारा मृतकको ऋण मिनाहा र फिर्ता

मुक्तिनाथ विकास बैंकले सामाजिक सुरक्षा कार्यक्रमअन्तर्गत बैंकको साना तथा लघुबैंकिङ कार्यालय बूढीबजारमा सदस्य रहेका विष्णुमाया बरालको मृत्यु भएकोले निजले उपभोग...

फोर्ड र महिन्द्रा सहकार्यमा

फोर्ड र महिन्द्रा सहकार्यमा

फोर्ड मोटर कम्पनी र महिन्द्रा एन्ड महिन्द्रा कम्पनीले संयुक्त रुपमा काम गर्ने गरी सम्झौतामा हस्ताक्षर गरेका छन् । ...

अब ए५०एसमा सामसङको प्रिमियम क्यामरा फिचर

अब ए५०एसमा सामसङको प्रिमियम क्यामरा फिचर

सामसङले हालै नयाँ डिजाइनको साथ ग्यालेक्सी ए५०एस प्रस्तुत गरेको छ। नयाँ ग्योलेक्सी ए५०एसमा अझै धेरै नवीनतम एवं आकर्षक विशेषताहरु समेटिएको...

Ncell Footer Ad