दलित, कानुन र व्यवहार

बिहिबार, २१ चैत २०७५, ०९ : ४९ प्रमोद सरबरिया

संविधानमा दलित अधिकार, जातीय भेदभाव तथा छुवाछूतसम्बन्धी व्यवस्था भएपनि व्यवहारमा भने लागु भएको देखिँदैन। लागु नगर्नेको अग्रपंक्तिमा भने प्रहरी रहेको पाइन्छ  किनकि जातीय भेदभावसम्बन्धी कुनै पनि घटना हुँदा सबभन्दा पहिले प्रहरीमै उजुरी गर्न पुग्छ। तर प्रहरीले नैउजुरी दर्ता गर्न मान्दैन। त्यो पनि मात्र दलित भएकै कारण। यदिदर्ता गरिहाले पनि त्यसलाई अगाडि बढाउँदैन।

फलस्वरूप समाजमा दलितमाथि अनेकौँ किसिमका घटनाबढिरहेका हुन्छन्। तर विडम्बना त यो छ कि प्रहरी प्रशासन यो तीतोसत्य स्वीकार गर्न तयार देखिँदैन। तर पनि वास्तविकता भने यही हो। एउटा उदाहरण हेरौँ– दलित सरोकार मञ्च नेपाललेसंविधानमा दलित अधिकार, जातीय भेदभाव तथा छुवाछूतसम्बन्धी कानुनी व्यवस्था र कार्यान्यवयनको अवस्था विषयक अन्तक्र्रियाकार्यक्रम गरेको थियो। सप्तरी,सिरहा र धनुषामा आयोजित यो कार्यक्रमका क्रममा अधिवक्ता प्रकाश नेपालीले प्रस्तुत गरेका कार्यपत्रअनुसार नेपालभर दलितमाथि छुवाछूतकामुद्दा ६२ वटा थिए।जसमध्ये ५ वटामात्र जाहेरी दर्ता भए। त्यसमा जिल्ला अदालतबाट २ घटनामा मात्र कारागार सजायको फैसला भयो। ठहरचाहिँ २२ वटा घटनामा भयो।त्यसबाहेक उच्च अदालतबाट १ जनालाई सजाय भयो। अनि२ घटनामा मिलापत्र भयो।२३ घटनाका आरोपितले सफाइ पाए।

यो आकडाले दलितप्रतिको व्यवहार प्रस्ट पार्छ कानुनी व्यवस्थाका हिसावले।अरुको कुरै छाडौँ, सिरहास्थित कर्जन्हा नगरपालिकाका नगर प्रमुख गंगा पासवान नै यस्तै पीडितका एक ज्वलन्त उदाहरण हुन्।एउटा कार्यक्रममा बोल्दै उनले भनेका थिए–नगर प्रमुख त छु तर दलित समुदायबाट छु। नगरपालिका कार्यालयमा आगजनी गरियो, म सवार जिपमा सुरक्षाकर्मीकै अगाडि हमला भयो। यी सब घटना हुँदा पनि केही गर्न सकेन प्रशासनले दोषीलाई। हामीमाथि हमला हुँदा न दलका नेता सुन्छन् न त प्रहरीनै सुन्छ।स्थानीय सरकारको अधिकार प्राप्त जनप्रतिनिधिकोअवस्था यस्तो त छ भने सर्वसाधारण दलितको अवस्था कस्तो होला ?

जिल्ला प्रहरी कार्यालय सप्तरीका डिएसपी भावेश रिमाल एक्काइसौँ शताब्दीमा विभेदको कुरा कल्पनै नगर्न नसकिने बताउँछन्। सोच परिवर्तन गर्‍र्याै भने हामीलाई कानुन नै चाहिँदैन भन्छन् उनी।तर यस्ता कुरा भाषणमा ठूलै स्वरमा भनिए पनि प्रहरी कार्यालयभित्र पस्दा भने दलितमाथि गरिने व्यवहार नै फरक पाइन्छ। तर यो कहिलेसम्म हो भन्नेचाहिँ कसैलाई पनि थाहा छैन।

प्रहरीमात्र हैन, जिल्लाका उच्चपदस्थ कर्मचारी पनि छुवाछूतप्रति कटाक्ष व्यक्त गर्छन्। भेदभाव कुनै पनि हालतले अस्वीकार्य छ भन्छन्। सप्तरीका प्रमुख जिल्ला अधिकारी सुरेन्द्र पौडेलकुनै पनि दलित समुदायमाथि अन्याय गर्नेमाथि कारबाही गर्छु भनेर कार्यक्रमहरूमा चेतावनी दिन्छन्। तर समस्या यस्ता घटना न कम भएका छन् न त दोषीलाई गरिने कारबाही नै पर्याप्त छ।

 






यसमा तपाईको मत

अन्य समाचार

बर्दियाको गुलरियामा ग्लोबल आइएमई बैंक

बर्दियाको गुलरियामा ग्लोबल आइएमई बैंक

ग्लोबल आइएमई बैंकले बर्दियाको गुलरीया नगरपालिका वडा नम्बर ६, जिविस रोडमा नयाँ शाखा सञ्चालनमा ल्याएको छ । ...

सिद्धार्थ बैंकको सहयोग

सिद्धार्थ बैंकको सहयोग

सिद्धार्थ बैंकले टिच फर नेपाललाई पाँच लाख रूपैयाँ सहयोग गरेको जनाएको छ । ...

एनआइसी एसियाको दोस्रो त्रैमासिक वित्तीय नतिजा उत्साहजनक

एनआइसी एसियाको दोस्रो त्रैमासिक वित्तीय नतिजा उत्साहजनक

एनआइसी एसिया बैंकले चालु आर्थिक वर्ष ०७६/७७ को दोस्रो त्रैमाससम्ममा दुई अर्ब ९० करोड सञ्चालन मुनाफा आर्जन गरेको छ ।

हिमालयन बैंक र म्याक्स मनीबीच सम्झौता

हिमालयन बैंक र म्याक्स मनीबीच सम्झौता

हिमालयन बैंक र मलेसियन कम्पनी म्याक्स मनी एसडिएन बिएचडीबीच विगतमा भएको विप्रेषणको भुक्तानी रकम राफसाफ गर्ने सम्झौतापत्रमा हस्ताक्षर भएको छ...

एनसेलले ल्यायो पर्यटकका लागि ‘टुरिष्ट सिम’

एनसेलले ल्यायो पर्यटकका लागि ‘टुरिष्ट सिम’

यस योजना अन्तर्गत भ्रमणमा आएका विदेशी पाहुनाले सजिलै टुरिष्ट सिम लिएर सबै नेटवर्कमा कल गर्न मिल्ने अल नेटवर्क टक टाईम...

ह्यून्डाई कोना ईलेक्ट्रीकलाई गिनिज वल्र्ड रेकर्डस उपाधि

ह्यून्डाई कोना ईलेक्ट्रीकलाई गिनिज वल्र्ड रेकर्डस उपाधि

ईलेक्ट्रीक SUV कोनाले गिनिज वल्र्ड रेकर्डसको प्रतिष्ठित उपाधि जित्न सफल भएको छ । ...

सिटी एक्सप्रेसको गण्डकी प्रदेश एजेन्ट् मीट् कार्यक्रम

सिटी एक्सप्रेसको गण्डकी प्रदेश एजेन्ट् मीट् कार्यक्रम

सिटी एक्सप्रेस मनी ट्रान्सफरले गत शनिबार आफ्नो गण्डकी प्रदेश लक्षित एजेन्टहरुको लागि एक दिने एजेन्ट भेटघाट र AML/CFT तालिम कार्यक्रम...

नेपाल बिल्ड एक्स्पोमा महिन्द्राको लोडर सार्वजनिक

नेपाल बिल्ड एक्स्पोमा महिन्द्राको लोडर सार्वजनिक

नेपालको औधोगिक तथा ब्यबसायिक घराना माझ लोकप्रीय तथा देशको आर्थिक विकासमा सर्मपित एम. भी. दुगड़ ग्रुप नेपालको सफल ब्यबसायी दुगड...

Ncell Footer Ad