पानीजहाजका लागि स्थलगत अध्ययन

बुधबार, २२ फागुन २०७५, ०८ : ३६ रुद्र खड्का

काठमाडौं - नारायणी र कोसी नदीमा पानीजहाज चलाउन नेपाल र भारतका उच्च अधिकारी सम्मिलित टोलीले स्थलगत रूपमा सम्भाव्यता अध्ययन सुरु गरेको छ । प्रधानमन्त्री केपी शर्मा ओलीले नेपालको आफ्नै पानीजहाज हुने बताइरहेको बेला दुई देशको प्राविधिक सम्मिलित टोलीले ती नदीमा पानीजहाज चल्न सक्ने, नसक्ने विषयमा अध्ययन थालेको हो ।  

पानीजहाज सञ्चालन हुन सक्ने वा नसक्ने निर्णय हुन बाँकी रहे पनि अघिल्लो महिना पानीजहाज कार्यालय स्थापना भइसकेको छ । नेपालमा कहाँदेखि कहाँसम्म पानीजहाज सञ्चालन हुन सक्छ भन्नेदेखि लिएर कुन आकार र क्षमताका पानीजहाज चलाउने भन्ने यकिन गर्न प्राविधिक र प्रशासनिक क्षेत्रका अधिकारी सम्मिलित टोलीले स्थलगत अध्ययन सुरु गरेको हो । नारायणी नदीको स्थलगत अध्ययनपछि मंगलबार नेपाल र भारतका अधिकारी कोसी नदीको सम्भाव्यता अध्ययन गर्न विराटनगर पुगेका छन् ।

नारायणी नदीको स्थलगत अध्ययनपछि मंगलबार नेपाल र भारतका अधिकारीहरू कोसी नदीको सम्भाव्यता अध्ययन गर्न विराटनगर पुगेका छन्

बुधबार संयुक्त टोलीले कोसी नदीको अध्ययन गर्ने कार्यक्रम रहेको जल तथा ऊर्जा आयोगका सहसचिव प्रवीण अर्यालले जानकारी दिए । अर्यालका अनुसार नारायणी र कोसी नदीको स्थलगत अध्ययनपछि पानीजहाज सञ्चालनबारे काठमाडौंमा दुई देशका अधिकारीबीच थप छलफल हुनेछ । सोही छलफलले नै पानीजहाज सञ्चालनका लागि विस्तृत अध्ययन प्रतिवेदन (डिपिआर) तयारीबारे निर्णय लिने बताइएको छ । 

स्थलगत अध्ययनको क्रममा नारायणी नदीमा पानीजहाज चलाउन सकिने सम्भावना देखिएको अधिकारीहरूले बताएका छन् । तर, पानीजहाज चलाउँदा रुट कसले निर्माण गर्ने र कति ठूला जहाज नेपालसम्म आउन सक्छन् भन्नेबारे डिपिआर तयार भएपछि मात्र यकिन हुने बताइएको छ । ‘नारायणी नदी हुँदै गण्डक ब्यारेजसम्मको स्थलगत अध्ययन गर्दा केही संरचना थप गर्नुपर्ने देखिएको छ,’ अर्यालले भने, ‘यो भ्रमण डिपिआर तयारीका लागि भने होइन । त्यसैले सबै कुरा अहिले नै भन्न सकिँदैन।’ 
नेपालले एक्लै पानीजहाज चलाउने अवस्था नरहेकाले दुई देशका अधिकारीहरूले संयुक्त अध्ययन गरेका हुन् । नेपाली अधिकारीहरूसँग पानीजहाज चल्ने जलमार्ग निर्माण गर्ने अनुभवको समेत छैन । पानीजहाज चलाउन भारतको समुद्र प्रयोग गर्नुपर्ने बाध्यता छ । 

भारतले सन् २०२० सम्म नेपालसँग नजिक रहेका समुद्रमा पानीजहाज चलाउने तयारी गरेपछि नेपाल पनि सीमादेखि भित्रका नदीमा पानीजहाज चलाउन इच्छुक देखिएको हो । प्रधानमन्त्री ओलीले नेतृत्व गरेको नेकपाले अघिल्लो वर्षको संसदीय निर्वाचनमा पानीजहाज र रेल सञ्चालन गर्ने मुख्य नारा दिएको थियो । विकास र आर्थिक समृद्धिलाई जोड दिएका कारण उक्त दलले बहुमत प्राप्त गरेको विश्लेषण गरिन्छ । कतिपय प्राविधिक भने पानीजहाज सञ्चालनको चर्चा गफ मात्र भएको दाबी गर्छन् । 

भारतले गंगादेखि त्रिवेणीसम्म पानीजहाज चलाउन आवश्यक निर्माण कार्य गरिरहेको छ । नेपाली भूमिदेखि नजिकै पानीजहाज आउने भएपछि पहिलो चरणमा सोही पानीजहाजलाई नारायणी नदीमा सञ्चालन गर्न सकिने अधिकारीहरूको अपेक्षा छ । हाल नेपालले विभिन्न मुलुकबाट सामान आयात गर्दा भारतको कोलकाता बन्दरगाह प्रयोग गरिरहेको छ । जसले गर्दा नेपालमा आयात हुने सामानको लागत महँगो पर्ने गर्छ । नारायणी र कोसी नदीमा पानीजहाज चलाउन सके व्यापारको लागत निकै सस्तो पर्ने अधिकारीहरू दाबी गर्छन् । अर्को चरणमा कर्णाली नदीको समेत अध्ययन गरिने बताइएको छ । 

नेपाली सीमातर्फको नारायणीदेखि भारतको गंगा नदीसम्मको दूरी तीन सय किलोमिटर छ । अर्को वर्षसम्म भारतले गंगा नदीमा पानीजहाज चलाउने प्रयास गरिरहेको छ । हाल गंगा नदीदेखि करिब साढे आठ सय किलोमिटर टाढाको समुद्रमा भारतले पानीजहाज चलाइरहेको छ । गंगा नदीमा पानीजहाज आउन सक्ने भन्दै भारतले निर्माण कार्य सुरु गरेपछि नेपाली अधिकारीहरूले तुलनात्मक रूपमा साना भए पनि नारायणी नदीमा पानीजहाज चल्न सक्ने अनुमान लगाइरहेका छन् । 

नारायणी, कोसीजस्ता नदीमा हजार मेट्रिक सामान बोक्न सक्ने क्षमताका पानीजहाज चल्न सक्ने केहीको धारणा छ । केही प्राविधिक भने ती नदीमा सय मेट्रिक टनभन्दा बढी सामान बोक्ने क्षमताका पानी जहाज चल्न नसक्ने तर्क गर्छन् । पानीजहाज सञ्चालनबारे पहिलेदेखि अध्ययन गरिरहेका जल तथा ऊर्जा आयोगका सहसचिव माधव बेल्वासेले यसअघिको प्रारम्भिक अध्ययनमा  भारतको त्रिवेणीदेखि चितवनको दासढुंगासम्म तीन सय मेट्रिक टन क्षमताका पानीजहाज चल्न सक्ने सम्भावना देखिएको बताए । 

त्रिवेणीदेखि दासढुंगासम्म पानीजहाज ल्याउँदा तीन ठाउँ जतिमा साँघुरो हुने बताइएको छ । त्रिवेणीदेखि दासढुंगासम्मको दुरी करिब सय किलोमिटर छ । नेपाली अधिकारीहरूले साँच्चिकै पानीजहाज चलाउने हो भने भारतले सन् २०२० सम्म जलमार्गलाई त्रिवेणीसम्म विस्तार गरिसक्दा नेपालले पनि आफ्नो तर्फको काम सक्नुपर्ने सुझाव दिने गरेका छन् । ‘वर्षौंपछि भारतले नेपालको सीमासम्म जलमार्ग विस्तार गर्न लागेकाले यस्तो फाइदा गुमाउनु हुँदैन,’ भौतिक पूर्वाधार तथा यातायात मन्त्रालयका एक अधिकारीले भने । सरकारले नेपालमा पानीजहाज चलाउने भन्दै कार्यालय स्थापना गरे पनि अहिलेसम्म जलमार्ग निर्माणका लागि बजेट विनियोजन गरिसकेको छैन। 

 







यसमा तपाईको मत

तपाईंको रुचि अनुसारको समाचारको लागि खाता खोल्नुहोस् ।


अन्य समाचार

एनसेलले ल्यायो भारत भ्रमणमा ‘अनलिमिटेड रोमिङ्ग डेटा प्याक’  योजना

एनसेलले ल्यायो भारत भ्रमणमा ‘अनलिमिटेड रोमिङ्ग डेटा प्याक’ योजना

एनसेलका ग्राहकले अब भारत भ्रमणमा रहदा बिना कुनै झन्झट अझ सुलभ दरमा डेटा रोमिङ्ग सेवाको मजा लिन सक्नेछन् । ग्राहकले...

कस्तो भ्याक्युम क्लिनर किन्ने ? -  भ्याक्युम क्लिनर खरिद गाइड

कस्तो भ्याक्युम क्लिनर किन्ने ? - भ्याक्युम क्लिनर खरिद गाइड

भ्याक्युम क्लिनर किन्दा के के हेरेर किन्ने ? कस्तो किन्ने ? ...

सिटी एक्सप्रेस मनि ट्रान्सफर र राष्ट्रिय वाणिज्य बैंक बिच सम्झौता

सिटी एक्सप्रेस मनि ट्रान्सफर र राष्ट्रिय वाणिज्य बैंक बिच सम्झौता

सिटी एक्सप्रेस मनि ट्रान्सफर र राष्ट्रिय वाणिज्य बैंक बिच सम्झौता ...

अब कोरियन प्रबिधिको भुकम्प प्रतिरोधी सस्तो घर, ६० बर्ष टिकाउ

अब कोरियन प्रबिधिको भुकम्प प्रतिरोधी सस्तो घर, ६० बर्ष टिकाउ

फेब्रिकेटेड भवन निर्माण सम्बन्धि सामान उत्पादन गर्ने कम्पनीले यसै उत्पादन शुरु गरेको हो ...

ढुङ्गा माटोको घरलाई कसरी भुकम्प प्रतिरोधी बनाउने?

ढुङ्गा माटोको घरलाई कसरी भुकम्प प्रतिरोधी बनाउने?

घरको के को बनाउने भन्दा पनि घर बनाऊँदा के कस्तो कुरामा ध्यान दिनु भन्ने कुरा बढि महत्वपुर्ण हुन्छ । विधि...

डाबर नेपालको  रियल मिक्स्ड फ्रुट मसला

डाबर नेपालको रियल मिक्स्ड फ्रुट मसला

फ्रुट जुसको बजारमा आफ्नो बर्चस्व कायम गर्न सफल रियलले उपभोक्ताहरुलाई अझ बढी छनौट प्रदान गर्न चटपटा र स्पाइसी मसला स्वादका...

इटहरीमा अग्नि ग्रुपको विक्री कक्ष

इटहरीमा अग्नि ग्रुपको विक्री कक्ष

अग्नि ग्रुप अन्तर्गतको बालाजु अटो वक्र्स प्रा.लि.ले इटहरीमा महिन्द्रा गाडीहरुको लागि आधिकारिक सर्भिस सेन्टर स्थापना गरेको छ । नयाँ स्थापना...

हुवावे माथि गुगलको प्रतिबन्ध - हुवावेका स्मार्टफोनमा गुगलका एप्सहरू नचल्ने

हुवावे माथि गुगलको प्रतिबन्ध - हुवावेका स्मार्टफोनमा गुगलका एप्सहरू नचल्ने

यस अन्तर्गत प्लेस्टोर, जिमेल, गुगल म्याप्स, युट्युब र अन्य सम्पूर्ण गुगलका सेवाहरू पर्छन् ...