मेलम्ची खानेपानी आयोजना प्रकरण

दोषीमाथि कारवाही गर्न अर्थ समितिको निर्देशन

शुक्रबार, ०३ फागुन २०७५, १५ : १३ हिमाल लम्साल  | @mtlamsal

प्रतिनिधिसभाको अर्थ समितिले मेलम्ची आयोजना सम्पन्न हुने संघारमा ठेकेदार कम्पनीले काम छाडेर बाहिरिनुपर्ने परिस्थितिको गम्भीर छानबिन गरी दोषीमाथि आवश्यक कारवाही गर्न खानेपानी मन्त्रालयलाई निर्देशन गरेको छ।

संघीय संसद प्रतिनिधिसभाको अर्थ समितिको बिहीबार बसेको बैठकले पटक–पटक गरेर तीन ठेकेदारले निर्माणले काम छाड्नुको कारण अध्ययन गरेर सम्बन्धित निकायलाई कारबाही गर्दै सोको जानकारी एक महिनाभित्रै समितिलाई  गराउन खानेपानी मन्त्रालयलाई निर्देशन गरेको छ।

अर्थ समितिका सभापति कृष्णप्रसाद दाहालले पटक–पटक मेलम्ची आयोजनाका ठेकेदार कम्पनीले निर्माणअगावै काम छाडेर हिँडेकाले गम्भीर अध्ययन गर्न जरुरी देखिएको बताए। ‘आयोजना सम्पन्न भएपश्चात ठेकेदार कम्पनीले ठूलो रकम आयोजनाबाट प्राप्त गर्नुपर्ने अवस्था हुदाँहुँदै आयोजना सम्पन्न हुनै लाग्दा अकस्मात ठेकेदार कम्पनीले काम छाडेर बाहिरिनुपर्ने परिस्थिति सिर्जना हुँदा गम्भीर छानबिन गरी दोषीमाथि आवश्यक कारवाही गरी एक महिनाभित्र सोको जानकारी समितिलाई गराउन खानेपानी मन्त्रालयलाई निर्देशन गर्ने,’ समितिको निर्णयमा उल्लेख गरिएको छ।

तपार्इँहरूले मेलम्ची आयोजनालाई दुहुनो गाई अथवा सुनको अण्डाको रूपमा प्रयोग गरिरहनुभएको छ, मेलम्ची आयोजना इमेर्जेन्सी घोषणा गरेर मात्रै होइन, कफ्र्यु लगाएर पनि गर्न सक्नुहुँदैन।    –रामकुमारी झाक्री, सांसद्

त्यस्तै गरी समितिले मेलम्ची खानेपानी आयोजना जस्तो नियति अन्य आयोजनाहरूले भोग्न नपर्ने अवस्थाको सुनिश्चिताको लागि यस आयोजनालाई एक मामिला अध्ययन (केस स्टडी)को रूपमा छानबिन वा अध्ययन गरी यसका कमजोरीहरूको पहिचान गर्दै पाठ सिक्न र यो पाठ सिकाईबाट अन्य आयोजनाहरूमा कमजोरी नदोहोरिने अवस्था सुनिश्चित गर्न गर्नुपर्ने सुधारको लागि सुझाव सहितको प्रतिवेदन समितिलाई उपलब्ध गराउन सार्वजनिक खरिद अनुगमन कार्यालयलाई निर्देशन दिने निर्णय गरेको छ।

सबकन्ट्राक्टर तथा सप्लायर्सको रकम उपलब्ध गराउन सकिँदैन
संसद्को अर्थ समितिका अधिकांश सदस्यले नेपाली सप्लायर्स तथा सबकन्ट्रान्टरको रकम भुक्तानीको विषयमा प्रश्न उठाएका थिए। सांसद् लोकमान चौधरीले नेपाली ठेकेदार तथा सप्लायर्सको रकम भुक्तानी गर्नेतर्फ सरकारको गम्भीर ध्यानाकर्षण गराएका थिए। ‘विदेशी ठेकेदार कम्पनीले नेपाली ठेकेदार कम्पनीको अर्बाै रूपैयाँ डुब्ने अवस्थामा पुगेको छ,’ उनले भने, ‘सरकारले उचित व्यवस्थापन गरेर नेपाली सप्लायर्सको रकम दिने वातावरण मिलाईदिनुपर्यो।’ आयोजनाका प्रमुख कँडेलले ठेकेदार कम्पनी  सिएमसी र सबकन्ट्राक्टर र सप्लायर्सबीच भएको लेनदेनमा सरकारको कुनै सम्बन्ध नहुने बताए। ‘उनीहरूबीचको सम्झौतामा सरकार जिम्मेवार हुँदैन,’ उनले भने, ‘नेपाली कन्ट्राक्टर र सप्लायर्सले अन्तर्राष्ट्रिय अदालतमा गएर टुंगाउनुपर्ने देखिन्छ।’ उनका अनुसार नेपाली सबकन्ट्राक्टर र सप्लायर्सले ठेकेदार कम्पनी सिएमसीबाट करिब एक अर्ब ५० करोड रूपैयाँ भुक्तानी लिन बाँकी छ।

‘असारभित्रै उपत्यकामा मेलम्ची ल्याऊ’
संसद्को अर्थ समितिले मेलम्चीको आयोजनाको बाँकी काम चालू आर्थिक वर्षभित्रै सम्पन्न गरेर उपत्यकावासीको मेलम्ची सपना पूरा गर्न सरकारलाई निर्देशन दिएको छ। समितिको बैठकले मेलम्ची आयोजनाको लागत नबढ्ने गरी उत्तम विकल्प खोजेर मेलम्ची आयोजनालाई अघि बढाउन सरकार तथा खानेपानी मन्त्रालयलाई निर्देशन दिएको थियो। समितिका सभापति कृष्णप्रसाद दाहालले मेलम्ची आयोजनाको लागत नबढ्ने गरी मेलम्ची आयोजनालाई चालू आर्थिक वर्षभित्रै निर्माण खानेपानी आपूर्ति गर्नको लागि तीन बुँदे निर्देशन दिएका छन्।

समितिको बैठकले मेलम्ची खानेपानी आयोजनाको निर्माण कार्य सम्पन्न हुनै लाग्दा ठेकेदार कम्पनीले सम्झौता तोडी बाहिरिएको अवस्थामा विशेष परिस्थिति सिर्जना भएको देखिएकोले र बाँकी काम सम्पन्न गर्न समय, लागत र उपत्यकावासीको प्रतीक्षाको दृष्टिले समेत धेरै ढिलो गर्न नहुने भएकाले सार्वजनिक खरिद ऐन, २०६३ को दफा ६६ र नियमावली २०६४ को नियम १४५ बमोजिम विशेष परिस्थितिमा खरिद गर्ने व्यवस्थाको प्रयोग गर्न निर्देशन दिएको छ। त्यस्तै गरी समितिले कानुन प्रक्रिया वा कार्यविधि बाधक भए संसोधन वा परिमार्जन गरी गर्न वा अन्य उत्तम विकल्प भए सोही विकल्पको प्रयोग गरी लागत नबढ्ने गरी चालु आवभित्र काठमाडौं उपत्यकामा खानेपानी आपूर्ति हुने गरी कार्य सम्पन्न गर्न गराउन नेपाल सरकार मन्त्रीपरिषद् र खानेपानी मन्त्रालयलाई निर्देशन गरेको छ।

सांसद् रामकुमारी झाक्रीले मेलम्ची आयोजनाका पदाधिकारीले दुहुनो गाई अर्थात् सुनको अण्डाको रूपमा गलत ढंगले उपयोग गरेको आरोप लगाइन्। ‘मेलम्ची आयोजना र मेलम्ची खानेपानी विकास समितिले मेलम्ची आयोजनालाई सुनको अण्डा बनाइरहेका छन्। त्यसैले जति सक्यो त्यति लम्बाउने षडयन्त्र भइरहेको छ,’ उनले भने, ‘मेलम्ची आयोजनाका गलत प्रवृत्तिकै कारणले आयोजना बारम्बार पछि धकेलिँदैछ।’ सांसद् झाक्रीले मेलम्ची खानेपानी आयोजनामा ठूलो घोटला भएकाले तत्कालै अनुसन्धान गरेर सम्बन्धित पदाधिकारीलाई कारवाहीको दायरामा ल्याउन माग गरिन्। ‘तपार्इँहरूले मेलम्ची आयोजनालाई दुहुनो गाई अथवा सुनको अण्डाको रूपमा प्रयोग गरिरहनुभएको छ ,’ सांसद् झाक्रीले भनिन्, ‘मेलम्ची आयोजना इमेर्जेन्सी घोषणा गरेर मात्रै होइन, कफ्र्यु लगाएर पनि गर्न सक्नुहुँदैन।’

सांसद् सुरेन्द्र पाण्डेले मेलम्ची खानेपानी विकास समितिले मेलम्चीलाई अगाडि बढाउने उपयुक्त विकल्प पेश गर्न नसकेको आरोप लगाए। ‘मेलम्ची आयोजनालाई कसरी बढाउने बढाउने विषयमा तपाईँहरू अझै पनि अन्योलबाटै गुज्रिनुभएको छ। यस्तो अवस्थामा मेलम्ची आयोजनालाई कसरी अगाडि बढाउनुहुन्छ ?’ सांसद पाण्डेले भने, ‘कुन खरिद प्रक्रियामा टेकेर काम गर्न खोज्नुभएको छ। त्यसैमा अलमल पर्नुभएको छ। यस्तोमा कसरी काम काम अगाडि बढाउनुहुन्छ।’

आयोजनाका प्रमुख सूर्यराज कँडेल मेलम्ची आयोजनाको ठेकेदार कम्पनीले काम छाडेर भागेर हिँडेपछि आयोजना बाध्य भएर ठेक्का तोडेको बताउँछन्। ‘मेलम्ची आयोजनाको ठेकेदार काम छाडेर भागेपछि बाध्य भएर ठेक्का तोडेका हौं,’ उनले भने, ‘मेलम्ची खानेपानी आयोजना अप्ठेरो अवस्थाबाट गुज्रिएकाले फास्ट ट्रयाक प्रणालीबाट ठेक्का लगाउनुपर्ने आवश्यकता देखिन्छ।’ उनका अनुसार नियमित प्रणालीबाट ठेक्का लगाउँदा मेलम्ची आयोजनाबाट उपत्यका पानी भित्रिनको लागि तीन वर्ष लाग्न  सक्छ। त्यसैले क्याबिनेटबाट निर्णय गरेर काम अगाडि बढाउन सकेमा चालू आवको असारभित्रै उपत्यकामा खानेपानी आपूर्ति गर्न सकिनेछ। ‘एडिबीको गाइडलाइनमा रहेर फास्ट ट्रयाक प्रणालीबाट ठेक्का अगाडि बढाएको खण्डमा अस्थायी ड्याममार्फत् असारभित्रै उपत्यकामा खानेपानी भित्र्याउन सकिने सम्भावना देखिन्छ,’ उनले  भने, ‘मेलम्चीको आयोजनास्थलमा डेभलपमेन्ट रेस्टिकेटे जोन छुट्टाएर काम गर्नुपर्ने देखिन्छ।’ आयोजना प्रमुख कँडेलले मेलम्ची आयोजनाका सब कन्ट्राक्टर तथा सप्लायर्स विरोधमा उत्रिएकाले विशेष शान्ति सुरक्षाको व्यवस्था मिलाएर मात्रै काम अगाडि बढाउनुपर्ने माग गरेका छन्।







यसमा तपाईको मत


अन्य समाचार

प्रभु बैंक लि. को आरुघाट शाखा कार्यालय सञ्चालन

प्रभु बैंक लि. को आरुघाट शाखा कार्यालय सञ्चालन

संघीय संरचना बमोजिम गठित विभिन्न स्थानीय तहमा आफ्नो शाखा कार्यालय सञ्चालनमा ल्याई बैंकको शाखा सञ्जाल विस्तार गर्नुका साथै गाउँ गउँमा...

एभरेष्ट बैंकका ग्राहकलाई धनगढीको सीपी हस्पिटलमा १०% छुट

एभरेष्ट बैंकका ग्राहकलाई धनगढीको सीपी हस्पिटलमा १०% छुट

एभरेष्ट बैंक लिमिटेडले धनगढीको सीपी हस्पिटल प्रा.लि.सँग ग्राहकहरुलाई विशेष छुटको व्यवस्था गर्न साझेदारी गरेको छ । ...

सिभिल बैंक लिमिटेडको शाखा रौतहटको गरुडामा

सिभिल बैंक लिमिटेडको शाखा रौतहटको गरुडामा

सिभिल बैंकले आफ्नो शाखा बिस्तारको क्रममा रौतहटको गरुडामा शाखा संचालनमा ल्याएको छ । सो शाखाको उद्घाटन गरुडा नगरपालिकाको मेयर इन्नु...

ओपो रेनो १०एक्स नेपालमा सार्वजनिक हुँदै

ओपो रेनो १०एक्स नेपालमा सार्वजनिक हुँदै

दक्षिण एसियामा ओपो रेनो १०एक्स सिरिज सार्वजनिकसँगै नेपालमा असार १५ बाट उपलब्ध हुने भएको छ । ...

दराज मोबाइल विक यही असार ९ देखि १५ सम्म

दराज मोबाइल विक यही असार ९ देखि १५ सम्म

दराज मोबाइल विक अभियान यही असार ९ देखि १५ सम्म हुने भएको छ । ...

ह्वावेका उत्पादनमा पैसा फिर्ताको ग्यारेन्टी

ह्वावेका उत्पादनमा पैसा फिर्ताको ग्यारेन्टी

नेपालका लागि ह्वावे स्मार्टफोनको अधिकृत वितरकले आफ्ना स्मार्टफोन र ट्याब्लेटमा गुगल एप तथा फेसबुक नचलेमा ग्राहकलाई पूरै पैसा फिर्ता गरिने...

टाटा टियागो एक्सजेड प्लस नेपालमा

टाटा टियागो एक्सजेड प्लस नेपालमा

टाटा मोटर्सको नेपालका लागि आधिकारिक वितरक सिप्रदी टेडिङले औपचारिक रूपमा नयाँ टाटा टियागो एक्सजेड प्लस नेपाली बजारमा सार्वजनिक गरेको छ...

१३औं राष्ट्रिय ए .यस .ए. आर्किटेक्चर प्रदर्शनी सम्पन्न

१३औं राष्ट्रिय ए .यस .ए. आर्किटेक्चर प्रदर्शनी सम्पन्न

राइनो ५०० डि तथा रिद्धि सिद्धि सिमेन्टको संयुक्त सहकार्य लगायतको सहायतामा वास्तुकला र यसका विभिन्न पक्षका साथै पुनःनिर्माण र नेपालका...