हराउन थाले मृत्यु संस्कारमा बनाइने चौपारी

मङ्गलबार, २९ माघ २०७५, १९ : ५६ दिनेश सुवेदी

231


रोल्पा– गाउँगाउँमा सडक पुगेसँगै परम्परागत रुपमा बनाइएका चौपारीहरुको प्रयोग घट्दै गइरहेको छ। जथाभावी रुपमा खनिएका सडकका कारण पनि यस्ता चौपारी भत्काइँदै छन्। विशेष गरी मगर बाहुल्यता रहेका जिल्लाहरुमा मृत्यु संस्कारको अन्तिम कर्ममा चौतारी निर्माण गर्नुपर्ने हुन्छ। अर्थात् मगरात क्षेत्रका मगर जातिले आफन्तको मृत्युपश्चात सम्झनास्वरूप यस्ता चौतारी बनाउने मौलिक प्रचलन छ। 

परिवारको जोकोही सदस्य मरेर गए पनि देवताका रुपमा रहने जनविश्वास मगर जातिमा छ। गोरेटो, मेलापातका लागि घाँसदाउरा जाने भन्ज्याङ र सामरिक महत्वको ठाउँमा चौतारी बनाउने गरिन्छ। मृत्यु संस्कारको अन्तिम दिन चौतारी बनाउने र त्यसमा मृतकको सम्झनामा तीनपुस्ते विवरण झल्कने व्यहोराको शिलासमेत लेखेर राखिन्छ। 

पत्रकार खेम बुढामगरका अनुसार ‘चौतारी नजिकै वरपीपल, लाकुरी, थाकलको बिरुवा रोपिन्छ। यात्राले थकित मानिसले चौतारीमा बिसाएर वरपीपलको छहारीमा स्वास फेरेपछि मृत आत्माको चीरशान्ति हुने मगर जातिमा विश्वास छ। मगर जातिको एकै थरका भाइबन्धुको साझा चौतारी हुन्छ। चौतारीमा माघे संक्रान्तिका दिन पितृ पुज्नेसमेत गरिन्छ।’

‘चौपारी निर्माण एउटा ऐतिहासिक दस्तावेज हो । मृत्यु कर्मको अन्तिम संस्कार हो। हाम्रोमा बरु मुर्दालाई एक दुईदिन कुरेर राख्छौं, तर चोख्खिने दिन चौपारी बनाउनैपर्ने चलन छ’, मगर अगुवा बमकुमारी बुढामगरले बताइन्, ‘हुनेखानेले ठूलै चौतारीमाथि शिलालेख लेखेर पनि राख्छन्। सामान्य मानिसले सामान्य ढुंगामा खोपेर मृतकको विवरणसहित राख्छन्।’

पछिल्लो समय गाउँगाउँ सडक पुगेपछि चौपारीहरुको प्रयोगमा कमी आउन थालेको छ। पत्रकार बुढामगर भन्छन्, ‘मृत्यु कर्मको अन्तिम दिन भन्ज्याङहरुमा बनाइने चौपारी अब बस बिसाउनी र जमघट हुने ठाउँमा प्रतीक्षलयका रुपमा निर्माण गर्नु उपयुक्त हुन्छ। हिजोका गोरेटो मासिएर अहिले सडक बनिसकेका छन्। त्यसैले कर्मलाई समयक्रमअनुसार परिमार्जन गर्नुपर्छ।’ 







यसमा तपाईको मत

तपाईंको रुचि अनुसारको समाचारको लागि खाता खोल्नुहोस् ।


अन्य समाचार

सबैभन्दा ठूलो ब्याट्री भएको स्मार्टफोन

सबैभन्दा ठूलो ब्याट्री भएको स्मार्टफोन

आइफोन XS म्याक्सको भन्दा ७ गुणा ठूलो ब्याट्री ...

घरमा स्मार्ट लाइट

घरमा स्मार्ट लाइट

घरलाई स्मार्ट बनाउने पहिलो कदम ! ...

के हो वायरलेस चार्जिंग ?

के हो वायरलेस चार्जिंग ?

आजभोलि वायरलेस चार्जिंग स्मार्टफोनको जल्दोबल्दो फिचर बनेको छ । ...

ल्यापटप र कम्प्युटर ढिलो खुल्छ ? यस्तो छ समाधान

ल्यापटप र कम्प्युटर ढिलो खुल्छ ? यस्तो छ समाधान

सुरु सुरुमा फास्ट खुल्ने गरेको कम्प्युटर अहिले आएर ढिलो खुल्न थालेको छ ? कारण थुप्रै हुन सक्छन् । समाधान भने...

स्मार्टफोनमा दुई वा बढी क्यामराको महत्व के ?

स्मार्टफोनमा दुई वा बढी क्यामराको महत्व के ?

स्मार्टफोनमा डबल क्यामरा अहिलेको जल्दो बल्दो ट्रेन्ड बनेको छ ...

लन्च भयो रिअलमीका स्मार्टफोनहरु

लन्च भयो रिअलमीका स्मार्टफोनहरु

रिअलमी चाइनिज कम्पनी अप्पोको उप-ब्राण्ड हो जुन सायोमीको मि सिरिज स्मार्टफोनसंग टक्कर लिनका लागि लन्च गरिएको थियो ...

गुगल प्लसको अन्त्य

गुगल प्लसको अन्त्य

सन् २०११ को जुनमा फेसबुक र ट्वीटरलाई टक्कर दिनका लागि गुगलले गुगल प्लस लन्च गरेको थियो ...

९० करोडवटा आइफोनहरु संचालनमा

९० करोडवटा आइफोनहरु संचालनमा

एप्पलका अनुसार हाल विश्वभरमा १ अर्ब ४० करोडवटा एप्पलको लोगो भएको उपकरणहरु संचालनमा छन् ! ...