हराउन थाले मृत्यु संस्कारमा बनाइने चौपारी

मङ्गलबार, २९ माघ २०७५, १९ : ४६ दिनेश सुवेदी

रोल्पा– गाउँगाउँमा सडक पुगेसँगै परम्परागत रुपमा बनाइएका चौपारीहरुको प्रयोग घट्दै गइरहेको छ। जथाभावी रुपमा खनिएका सडकका कारण पनि यस्ता चौपारी भत्काइँदै छन्। विशेष गरी मगर बाहुल्यता रहेका जिल्लाहरुमा मृत्यु संस्कारको अन्तिम कर्ममा चौतारी निर्माण गर्नुपर्ने हुन्छ। अर्थात् मगरात क्षेत्रका मगर जातिले आफन्तको मृत्युपश्चात सम्झनास्वरूप यस्ता चौतारी बनाउने मौलिक प्रचलन छ। 

परिवारको जोकोही सदस्य मरेर गए पनि देवताका रुपमा रहने जनविश्वास मगर जातिमा छ। गोरेटो, मेलापातका लागि घाँसदाउरा जाने भन्ज्याङ र सामरिक महत्वको ठाउँमा चौतारी बनाउने गरिन्छ। मृत्यु संस्कारको अन्तिम दिन चौतारी बनाउने र त्यसमा मृतकको सम्झनामा तीनपुस्ते विवरण झल्कने व्यहोराको शिलासमेत लेखेर राखिन्छ। 

पत्रकार खेम बुढामगरका अनुसार ‘चौतारी नजिकै वरपीपल, लाकुरी, थाकलको बिरुवा रोपिन्छ। यात्राले थकित मानिसले चौतारीमा बिसाएर वरपीपलको छहारीमा स्वास फेरेपछि मृत आत्माको चीरशान्ति हुने मगर जातिमा विश्वास छ। मगर जातिको एकै थरका भाइबन्धुको साझा चौतारी हुन्छ। चौतारीमा माघे संक्रान्तिका दिन पितृ पुज्नेसमेत गरिन्छ।’

‘चौपारी निर्माण एउटा ऐतिहासिक दस्तावेज हो । मृत्यु कर्मको अन्तिम संस्कार हो। हाम्रोमा बरु मुर्दालाई एक दुईदिन कुरेर राख्छौं, तर चोख्खिने दिन चौपारी बनाउनैपर्ने चलन छ’, मगर अगुवा बमकुमारी बुढामगरले बताइन्, ‘हुनेखानेले ठूलै चौतारीमाथि शिलालेख लेखेर पनि राख्छन्। सामान्य मानिसले सामान्य ढुंगामा खोपेर मृतकको विवरणसहित राख्छन्।’

पछिल्लो समय गाउँगाउँ सडक पुगेपछि चौपारीहरुको प्रयोगमा कमी आउन थालेको छ। पत्रकार बुढामगर भन्छन्, ‘मृत्यु कर्मको अन्तिम दिन भन्ज्याङहरुमा बनाइने चौपारी अब बस बिसाउनी र जमघट हुने ठाउँमा प्रतीक्षलयका रुपमा निर्माण गर्नु उपयुक्त हुन्छ। हिजोका गोरेटो मासिएर अहिले सडक बनिसकेका छन्। त्यसैले कर्मलाई समयक्रमअनुसार परिमार्जन गर्नुपर्छ।’ 








यसमा तपाईको मत

अन्य समाचार

सामसङको प्रिमियम क्यामरा अब 'एथर्टी एस' मा

सामसङको प्रिमियम क्यामरा अब 'एथर्टी एस' मा

सामसङले हालै नयाँ डिजाइनको साथ ग्यालेक्सी 'एथर्टी एस' प्रस्तुत गरेको छ । ...

सिन्धुका थप दुई शाखा विस्तार

सिन्धुका थप दुई शाखा विस्तार

पछिल्लो समय आक्रमक ढंगले बैंकिङ एकाइ विस्तार गरिरहेको सिन्धु विकास बैंकले एकैदिन थप दुई शाखा विस्तार गरेको छ । ...

इन्टरनेट लिज लाइनको महसुल घट्यो

इन्टरनेट लिज लाइनको महसुल घट्यो

नेपाल टेलिकमले कात्तिक १ देखि लागू हुने गरी इन्टरनेट लिज लाइनको महसुल घटाएको छ । ...

गोंगबुमा सुविधायुक्त सिनेमा हल

गोंगबुमा सुविधायुक्त सिनेमा हल

गोंगबुस्थित अत्याधुनिक सुविधायुक्त सिनेमा हल आइएनआइले प्रदर्शन सुरु गरेको छ । ...

सिजीको लक्की–ड्र सम्पन्न

सिजीको लक्की–ड्र सम्पन्न

चाडपर्वका बेला सिजीले ल्याएको ‘सिजीसँग उत्साह उमंग थाइल्यान्ड जाउँ परिवारसँग’ नामक स्किमको पहिलो चरणको लक्की–ड्र समपन्न भएको छ । ...

बिएमडब्लू मोटराड जिएस सर्टिफाइड ट्रेनिङ

बिएमडब्लू मोटराड जिएस सर्टिफाइड ट्रेनिङ

बिएमडब्लू मोटराड नेपालका आधिकारिक बिक्रेता हिमालयन मोटराडले ‘बिएमडब्लू मोटराड जिएस सर्टिफाइड ट्रेनिङ’ सम्पन्न गरेको जनाएको छ । ...

ओपो रेनोटू एफको नेपालमा विक्रि आरम्भ

ओपो रेनोटू एफको नेपालमा विक्रि आरम्भ

ओपोले नेपालमा आफ्नो बहुप्रतिक्षित मोडल ओपो रेनोटू एफको अक्टोबर १८देखि पाको, न्यूरोड स्थित आफ्नो आधिकारिक शोरुममा आयोजित फर्स्टसेल कार्यक्रम मार्फत...

टिभिएस एक्सचेन्ज मेला सम्पन्न

टिभिएस एक्सचेन्ज मेला सम्पन्न

नेपालका लागि टिभिएस टू ह्विलर्सको एकमात्र आधिकारिक वितरक जगदम्बा मोटर्सले ‘टिभिएस एक्सचेन्ज एन्ड फाइनान्स फेयर’को आयोजना गरेकोे छ । ...

Ncell Footer Ad