मल्लकालीन मूर्ति दुरवस्थामा

बुधबार, १९ असोज २०७३, ०८ : ५९ शिवहरि घिमिरे  | @shivsamir

ललितपुर- गत वर्ष वैशाखमा गएको भूकम्पमा भत्केको विश्वसम्पदा सूचीमा रहेको पाटनका चार नारायण मन्दिर र हरिशंकर मन्दिरका मूर्तिहरू संरक्षण नगरिँदा नष्ट हुने अवस्थामा पुगेका छन्। मठमन्दिर सम्पदा र मूर्ति संरक्षणको जिम्मेवारी पुरातत्व विभागको भए पनि विभागले बेवास्ता गर्दा मूर्ति नष्ट हुने स्थितिमा पुगेका हुन्।

भूकम्पमा क्षतिग्रस्त मन्दिरका गजुर तथा मूर्तिहरू दरबारको दक्षिण कुनास्थित दलान कोठामा थुपारिएको छ । सबै मूर्तिहरू एउटै कोठामा कोचेर राखिएको छ । पुरातात्विक महत्वका ऐतिहासिक मूर्ति एउटै कोठामा भुईंमा असुरक्षित रुपमा लडाएर राखिएकाले मूर्ति भाँचिने, बांगिने, टुटफुट हुने र स्वरुप नै बिग्रन थालेको छ । दलानमै राखिएको मल्ल राजा योगनरेन्द्रको मूर्ति भाँचिन थालेको मात्र नभएर जीर्ण भएको छ ।

यस्ता पुरातात्विक महत्वका सम्पदा संरक्षणमा जिम्मेवार विभागले हेरचाह नगर्दा यसरी मूर्ति असुरक्षित रुपमा थुपारिएका पुराना मूर्ति चोरी हुनसक्ने पाटनका स्थानीय इश्वर कायस्थ बताउँछन् । भूकम्पमा भत्केपछि मन्दिरमा भएका शंंख, घण्टीलगायत अन्य सामग्री पनि दरबारभित्र यत्रतत्र भुईंमै छरपस्ट मिल्काइएका छन् । मन्दिर भत्कँदा भाँचिएका टुटेफुटेका कतिपय मूर्ति यस्तै सामग्रीले किचिएका छन् । यसबारे पुरातत्व विभाग हेरचाह कार्यालय ललितपुरका प्रमुख काजीमान प्याकुरेलले स्थानाभावका कारण यसरी सबै मूर्ति, गजुर र अन्य सामग्री एकै ठाउँमा राख्नुपर्ने बाध्यता रहेको बताए । त्यस्तै तलेजुको गजुर पनि दरबारको खुला आँगनमा राखिएको छ ।

भूकम्पको १८ महिना बित्न लाग्दा पनि मूर्तिको संरक्षण नगरिँदा रातारात मूर्ति नै बेपत्ता हुन्छन् कि भनेर चिन्तित छन् ८० वर्षीय स्थानीय सुरेश लाखे । उनी भन्छन्, ‘भूकम्पअघि चार नारायण मन्दिरमा भेला भएर टोलका बुढापाका भजन किर्तन गर्दथ्यांै, तर भूकम्पले हामीले भजन किर्तन गर्ने थलो नै खोसिदियो।’

दरबार परिसरको पूर्वतर्फको भण्डारखालमा टहरा निर्माण गरी खुला ठाउँमा मन्दिरका कलात्मक टुँडाल राखिएको छ । यसरी पुरातात्विक कलात्मक टुँडाल खुला ठाउँमा राख्दा टुँडाल हराउने प्रवल सम्भावना देख्छन् स्थानीय बुद्धिजीवि मनोज महर्जन । भूकम्पमा भत्केका मन्दिरका कलात्मक टुँडाल, कार्नेस, तोरण, खम्बा, झ्याल, ढोकाको कुनै अभिलेख हेरचाह समितिसँग छैन । टहरामा बिनागन्ती राखिएका झ्याल, ढोकालगायत टुँडालको प्रहरीको उच्च सुरक्षामा राखिएको हेरचाह कार्यालय ललितपुर प्रमुख प्याकुरेल बताउँछन्।

प्रहरीले सुरक्षा दिएको भए पनि यसरी खुला ठाउँमा राखिएको बहुमूल्य सामग्री कुनै पनि बेला पनि चोरिनसक्ने ललितपुर मंगलबजारका एक स्थानीय आशंका गर्छन्।






यसमा तपाईको मत

अन्य समाचार

“शिवम् कृति समारोह २०७६” सम्पन्न

“शिवम् कृति समारोह २०७६” सम्पन्न

शिवम् सिमेन्टस लि.ले “शिवम् कृति समारोह २०७६” भव्यरुपमा सम्पन्न गरेको छ । ...

अर्घाखाँची सिमेन्टद्धारा टिभीसी प्रतियोगिता सार्वजनिक

अर्घाखाँची सिमेन्टद्धारा टिभीसी प्रतियोगिता सार्वजनिक

अर्घाखाँची सिमेन्टले आइतबार टेलिभिजनको लागि कमर्सियल (विज्ञापन) को अवधारणाको प्रतियोगिता सार्वजनिक गरेको छ । ...

कलरओएस सिक्सका ६ बेजोड फाइदा

कलरओएस सिक्सका ६ बेजोड फाइदा

कलरओएस सिक्सका साथमा रेनोटू एफ नेपालमा सार्वजनिक भएसंगै उपभोक्तामा यो ओएसको क्षमता र यसबाट कसरी सर्वाधिक फाइदा लिन सकिन्छ भन्ने...

घोराही सिमेन्ट उद्योग सम्मानित

घोराही सिमेन्ट उद्योग सम्मानित

नेपालभरका विभिन्न उद्योगमध्ये सबैभन्दा धेरै मूल्य अभिबृद्धिकर बुझाएबापत घोराही सिमेन्ट उद्योग लगातार दोस्रोपल्ट सम्मानित भएको छ । ...

ओरिजिनल विन्डोज र क्रयाक गरेको विन्डोज - फरक के ?

ओरिजिनल विन्डोज र क्रयाक गरेको विन्डोज - फरक के ?

क्रयाक गरेको विन्डोज प्रयोग गर्नुको बेफाइदा के त ? ...

मंसिर २ गते बाट महिन्द्रा ग्लोबल केयर फेस्ट क्याम्प प्रारम्भ

मंसिर २ गते बाट महिन्द्रा ग्लोबल केयर फेस्ट क्याम्प प्रारम्भ

नेपालको लागि महिन्द्रा गाडीको आधिकारिक बिक्रेता अग्नि ग्रुप अन्तर्गत बालाजू अटोवर्कसले मंसिर २ बाट महिन्द्रा फोर ह्वील गाडीहरुका लागि “महिन्द्रा...

सूर्याेदय नगरमा पर्यटन महोत्सव हुने

सूर्याेदय नगरमा पर्यटन महोत्सव हुने

प्रथम सूर्याेदय नगर पर्यटन महोत्सव २०७६ आयोजना हुने भएको छ । इलामको सूर्याेदय नगरपालिकाको आयोजनामा मंसिर १४ देखि १८ सम्म...

जनताको निक्षेपमा खेलबाड नगर्नुस्: अर्थमन्त्री खतिवडा

जनताको निक्षेपमा खेलबाड नगर्नुस्: अर्थमन्त्री खतिवडा

अर्थमन्त्री युवराज खतिवडाले बैंक तथा वित्तीय संस्थालाई सर्वसाधारणको निक्षेपमा खेलवाड नगर्न आदेश दिएका छन् । ...

Ncell Footer Ad