मल्लकालीन मूर्ति दुरवस्थामा

बुधबार, १९ असोज २०७३, ०८ : ५९ शिवहरि घिमिरे  | @shivsamir

ललितपुर- गत वर्ष वैशाखमा गएको भूकम्पमा भत्केको विश्वसम्पदा सूचीमा रहेको पाटनका चार नारायण मन्दिर र हरिशंकर मन्दिरका मूर्तिहरू संरक्षण नगरिँदा नष्ट हुने अवस्थामा पुगेका छन्। मठमन्दिर सम्पदा र मूर्ति संरक्षणको जिम्मेवारी पुरातत्व विभागको भए पनि विभागले बेवास्ता गर्दा मूर्ति नष्ट हुने स्थितिमा पुगेका हुन्।

भूकम्पमा क्षतिग्रस्त मन्दिरका गजुर तथा मूर्तिहरू दरबारको दक्षिण कुनास्थित दलान कोठामा थुपारिएको छ । सबै मूर्तिहरू एउटै कोठामा कोचेर राखिएको छ । पुरातात्विक महत्वका ऐतिहासिक मूर्ति एउटै कोठामा भुईंमा असुरक्षित रुपमा लडाएर राखिएकाले मूर्ति भाँचिने, बांगिने, टुटफुट हुने र स्वरुप नै बिग्रन थालेको छ । दलानमै राखिएको मल्ल राजा योगनरेन्द्रको मूर्ति भाँचिन थालेको मात्र नभएर जीर्ण भएको छ ।

यस्ता पुरातात्विक महत्वका सम्पदा संरक्षणमा जिम्मेवार विभागले हेरचाह नगर्दा यसरी मूर्ति असुरक्षित रुपमा थुपारिएका पुराना मूर्ति चोरी हुनसक्ने पाटनका स्थानीय इश्वर कायस्थ बताउँछन् । भूकम्पमा भत्केपछि मन्दिरमा भएका शंंख, घण्टीलगायत अन्य सामग्री पनि दरबारभित्र यत्रतत्र भुईंमै छरपस्ट मिल्काइएका छन् । मन्दिर भत्कँदा भाँचिएका टुटेफुटेका कतिपय मूर्ति यस्तै सामग्रीले किचिएका छन् । यसबारे पुरातत्व विभाग हेरचाह कार्यालय ललितपुरका प्रमुख काजीमान प्याकुरेलले स्थानाभावका कारण यसरी सबै मूर्ति, गजुर र अन्य सामग्री एकै ठाउँमा राख्नुपर्ने बाध्यता रहेको बताए । त्यस्तै तलेजुको गजुर पनि दरबारको खुला आँगनमा राखिएको छ ।

भूकम्पको १८ महिना बित्न लाग्दा पनि मूर्तिको संरक्षण नगरिँदा रातारात मूर्ति नै बेपत्ता हुन्छन् कि भनेर चिन्तित छन् ८० वर्षीय स्थानीय सुरेश लाखे । उनी भन्छन्, ‘भूकम्पअघि चार नारायण मन्दिरमा भेला भएर टोलका बुढापाका भजन किर्तन गर्दथ्यांै, तर भूकम्पले हामीले भजन किर्तन गर्ने थलो नै खोसिदियो।’

दरबार परिसरको पूर्वतर्फको भण्डारखालमा टहरा निर्माण गरी खुला ठाउँमा मन्दिरका कलात्मक टुँडाल राखिएको छ । यसरी पुरातात्विक कलात्मक टुँडाल खुला ठाउँमा राख्दा टुँडाल हराउने प्रवल सम्भावना देख्छन् स्थानीय बुद्धिजीवि मनोज महर्जन । भूकम्पमा भत्केका मन्दिरका कलात्मक टुँडाल, कार्नेस, तोरण, खम्बा, झ्याल, ढोकाको कुनै अभिलेख हेरचाह समितिसँग छैन । टहरामा बिनागन्ती राखिएका झ्याल, ढोकालगायत टुँडालको प्रहरीको उच्च सुरक्षामा राखिएको हेरचाह कार्यालय ललितपुर प्रमुख प्याकुरेल बताउँछन्।

प्रहरीले सुरक्षा दिएको भए पनि यसरी खुला ठाउँमा राखिएको बहुमूल्य सामग्री कुनै पनि बेला पनि चोरिनसक्ने ललितपुर मंगलबजारका एक स्थानीय आशंका गर्छन्।







यसमा तपाईको मत

अन्य समाचार

सासमङद्वारा एकीकृत विकासका कार्यक्रमलाई विशेष सहयोग

सासमङद्वारा एकीकृत विकासका कार्यक्रमलाई विशेष सहयोग

सामसङ इलेक्ट्रोनिक्सले आफ्ना मातहत अन्तर्गत सञ्चालित विभिन्न CSR परियोजना मध्ये सामसङ (दक्षिण कोरिया) ले काठमाडौंको तारकेश्वर नगरपालिका वडा नं. २...

सुजुकीको वातावरणमैत्री हाइब्रिड कार

सुजुकीको वातावरणमैत्री हाइब्रिड कार

सबैतिर वातावरण प्रदूषणको चिन्ता प्रकट भइरहेका बेला सुजुकीले वातावरणमैत्री नयाँ कार बजारमा ल्याउन लागेको छ । ...

सामसङ्ग मोबाइल रिटेलर्स मिट

सामसङ्ग मोबाइल रिटेलर्स मिट

हिम इलेक्ट्रोनिक्स प्रा.लि.ले सफलतापूर्वक विभिन्न तीन वटा स्थान सिमरा, बर्दिबास र लहानमा २० अगष्ट २०१९ देखि २२ अगष्ट २०१९ सम्म...

कुमारी–ओम समाज डेन्टल सम्झौता

कुमारी–ओम समाज डेन्टल सम्झौता

कुमारी बैंक र चावहिलस्थित ओम समाज डेन्टल हस्पिटलबीच स्वास्थ्य सेवामा छुटसम्बन्धी सम्झौता भएको छ । ...

लगानीकर्तामा आत्मविश्वास नहुँदा बजार गतिहीन

लगानीकर्तामा आत्मविश्वास नहुँदा बजार गतिहीन

पुँजीबजार केही दिनयता गतिहीन देखिएको छ । ...

लगानीकर्तामा आत्मविश्वास नहुँदा बजार गतिहीन

लगानीकर्तामा आत्मविश्वास नहुँदा बजार गतिहीन

पुँजीबजार केही दिनयता गतिहीन देखिएको छ । ...

मन्जुश्री फाइनान्सको नयाँ बचत खाता

मन्जुश्री फाइनान्सको नयाँ बचत खाता

मन्जुश्री फाइनान्सले मन्जुश्री विशेष बचत खाता नामक नयाँ बचत खाता सञ्चालनमा ल्याएको छ । ...

सेञ्चुरी बैंकको कर्मचारी लक्षित बचत खाता

सेञ्चुरी बैंकको कर्मचारी लक्षित बचत खाता

सेञ्चुरी कमर्सियल बैंकले कर्मचारीलक्षित एक हजार रुपैयाँमामा बचत खाता खोल्ने गरी प्रिमियम पेरोल म्यानेजमेन्ट खाता सार्वजनिक गरेको छ । ...

Ncell Footer Ad