भाँडा फुटाएर मनाइयो मिला पुन्ही

मङ्गलबार, ०८ माघ २०७५, ११ : ०६ कृष्ण किसी

183


भक्तपुर – जात्रापर्व भनेपछि धेरैले भोजभतेर र बाजागाजाको पर्व भनेर सोच्छन् र बुझ्छन्। तर भक्तपुरमा सोमबार फरक खालको एउटा पर्व मनाइएको छ। जसलाई स्थानीय नेपाल भाषामा छ्याला पुन्ही वा मिला पुन्ही (पुर्णिमा) भनिन्छ।

भक्तपुर नगरका टोल–टोल तथा चोक–चोकमा माटाका भाँडाहरू फुटाएर पर्व मनाइएको हो। पर्वका कारण स्थानीयबासीले बिहानैदेखि नगरका सयौं चोकहरूमा माटाका भाँडाहरू फुटाएका थिए। यो पर्व प्रत्येक वर्ष पौष शुक्ल पूर्णिमाको दिन मनाइन्छ। यस दिन स्थानीयले नजिकको चोकमा घरघरमा भएका पुराना काम नलाग्ने चर्किएका फुटेका माटाका भाँडा फुटाल्न लाने चलन छ। महिलाहरूले घरमा काम नलाग्ने घ्याप्पो, घैटो, फिल्टर, कप, बाटा, तपेसलगायतका पुराना माटाका भाँडाकुँंडा फुटाउन प्रयोग गर्छन्।

भक्तपुरकी कृष्णश्वरी ह्यौमिखा अरु सबै पर्वमा भोज खाने, बाजागाजा बजाएर रमाइलो गर्ने परम्परा रहे पनि यो पर्वमा बिहानै चोकचोकमा घरमा रहेका माटाका भाँडाकुँंडा फाल्ने लानेबाहेक केही नहुने बताउँछिन्। उनका अनुसार पर्वको दिन भोजभतेर केही पनि गरिँदैन।

पुरानो चर्के फुटेको भाँडा घरमा राख्दा अशुभ हुने जनविश्वासका साथ वर्षमा एक पटक छ्याला पुन्हीको दिन पुराना भाँडा चोकमा फाल्ने गरिन्छ।

अर्का पर्वप्रेमी सुनमाया तचामोका अनुसार भक्तपुरमा मनाइने पर्व दुई थरीका हुन्छन्। एउटा भोज खाने र अर्काे नखाने। उनका अनुसार छ्याला पुन्हीको दिन कुनै पनि घरमा भोजको परिकार पाक्दैन। त्यो दिन भोज पनि खाँदैनन्।
संस्कृतिविद् जननीप्रसाद मुलका अनुसार विशेष गरी नेवार समुदाय माटाका भाँडा वर्षमा एक पटक फाल्न लाने र एकपटक भित्र्याउने परम्परा छ।

छ्याला पुन्हीको दिन फाल्न लाने र दशैंमा भित्र्याउने परम्परा रहेको संस्कृतिविद् मुल सुनाउँंछन्। उनका अनुसार पुरानो चर्के फुटेको भाँडा घरमा राख्दा अशुभ हुने जनविश्वासका साथ वर्षमा एक पटक छ्याला पुन्हीको दिन पुराना भाँडा चोकमा फाल्ने गरिन्छ। पर्वलाई जीवन्तता दिन सके एकातिर परम्परागत भाँडाकुँंडा बनाउने पेशा जगेर्ना हुने र अर्काेतिर संस्कृति जीवन्त हुने विश्वास उनको छ। नेवार समाजको सभ्यताको सुरुवातदेखि नै यो प्रचलन चल्न थालेको पाइएको उनी जनाउँछन्।

यस अवसरमा बिहान देवदेवीको पूजा गर्ने, खोलामा मेला लाग्ने, तीर्थ भर्ने र खोलामा गएर नुहाउने परम्परा छ। पूर्णिमाको दिनबाट नै काठमाडौंको साँखुमा माधवनारायाणको स्वस्थानी ब्रत सुरु हुने परम्परा छ। भक्तपुरको हनुमानघाटमा पनि माधवनारायणको ब्रत सुरु हुने गर्दछ। यही दिनबाट घरघरमा स्वस्थानी कथा वाचन गर्ने काम सुरु हुन्छ।







यसमा तपाईको मत

तपाईंको रुचि अनुसारको समाचारको लागि खाता खोल्नुहोस् ।


अन्य समाचार

घरमा स्मार्ट लाइट

घरमा स्मार्ट लाइट

घरलाई स्मार्ट बनाउने पहिलो कदम ! ...

के हो वायरलेस चार्जिंग ?

के हो वायरलेस चार्जिंग ?

आजभोलि वायरलेस चार्जिंग स्मार्टफोनको जल्दोबल्दो फिचर बनेको छ । ...

ल्यापटप र कम्प्युटर ढिलो खुल्छ ? यस्तो छ समाधान

ल्यापटप र कम्प्युटर ढिलो खुल्छ ? यस्तो छ समाधान

सुरु सुरुमा फास्ट खुल्ने गरेको कम्प्युटर अहिले आएर ढिलो खुल्न थालेको छ ? कारण थुप्रै हुन सक्छन् । समाधान भने...

स्मार्टफोनमा दुई वा बढी क्यामराको महत्व के ?

स्मार्टफोनमा दुई वा बढी क्यामराको महत्व के ?

स्मार्टफोनमा डबल क्यामरा अहिलेको जल्दो बल्दो ट्रेन्ड बनेको छ ...

लन्च भयो रिअलमीका स्मार्टफोनहरु

लन्च भयो रिअलमीका स्मार्टफोनहरु

रिअलमी चाइनिज कम्पनी अप्पोको उप-ब्राण्ड हो जुन सायोमीको मि सिरिज स्मार्टफोनसंग टक्कर लिनका लागि लन्च गरिएको थियो ...

गुगल प्लसको अन्त्य

गुगल प्लसको अन्त्य

सन् २०११ को जुनमा फेसबुक र ट्वीटरलाई टक्कर दिनका लागि गुगलले गुगल प्लस लन्च गरेको थियो ...

९० करोडवटा आइफोनहरु संचालनमा

९० करोडवटा आइफोनहरु संचालनमा

एप्पलका अनुसार हाल विश्वभरमा १ अर्ब ४० करोडवटा एप्पलको लोगो भएको उपकरणहरु संचालनमा छन् ! ...

के हो एन्ड्रोइड गो ?

के हो एन्ड्रोइड गो ?

थोरै मूल्यमा उच्चस्तरीय एन्ड्रोइड अनुभूति ...