पुनर्निर्माणमा व्यस्त दलित समुदाय

बिहिबार, ०३ माघ २०७५, १६ : ५६ ध्रुव दङ्गाल

बाह्रविसे (सिन्धुपाल्चोक) - भूकम्पले थातथलोबाट खेदिएका नयनबहादुर बिक बाह्रविसेको खुर्सानीवारीस्थित कान्लेखेतमा घर बनाउन व्यस्त छन्। पुनर्निर्माण अन्तिम चरणमा पुग्दा घरले आकार लिएपछि उनी फुरुङ्ग देखिन्छन्। नयनबहादुर गातीको कुखुरे गाउँका हुन्। भूकम्पले घर मात्रै भत्काएन, बस्तीको चारैतिरबाट पहिरो लागेपछि उनी गाउँबाटै विस्थापित हुन बाध्य भए।

दलित परिवारका नयनबहादुरको घडेरी बाहेक अरु जग्गा थिएन। भूकम्पको साढे दुई वर्षपछि खुर्सानीबारीमा बल्लतल्ल चार आना जग्गा किन्न सकेका उनले गत फागुनबाट घर बनाउन सुरु गरे। यहाँ पनि सजिलै पुनर्निर्माणलाई अघि बढाउन नसकेको सुनाउँछन् उनी। पहिरोले लखेटेका उनलाई यहाँ पनि पहिरोले नै सास्ती दियो। ‘घरको आधा संरचना बनिसकेको बेला बर्खामा पहिरो लाग्यो,’ उनले भने, ‘घर नै लछार्‍यो।’

बाह्रविसे नगरपालिकाले पहिरो नियन्त्रणमा सघाएपछि क्षतिग्रस्त घर मर्मत गर्दै पुनर्निर्माण अघि बढाएका हुन् नयनबहादुरले। ‘पहिरोले दुःख नदिएको भए नयाँ घरमा सरिसकेका हुन्थ्यौँ,’ उनले भने। पहिरो नियन्त्रणपछि रोकिएको पुनर्निर्माण अघि बढाउन पाउनुमै उनी रमाएका छन्।

नयनबहादुर जस्तै १८ दलित परिवार सास्ती पन्छाउँदै कान्ले खेतमा पुनर्निर्माणमा जुटेका छन्। उनीहरु सबै एकै गाउँका हुन्। जग्गाको नाममा भएको घडेरीमा पहिरो लागेपछि उनीहरु गाउँ छोड्न बाध्य भए। राष्ट्रिय पुनर्निर्माण प्राधिकरणले कुखुरे गाउँलाई जोखिमस्थलमा सूचिकृत गरेपछि दलित समुदाय लामो समय तनावमा परे। चाहेर पनि घर बनाउने बिकल्प नहुँदा उनीहरु पुनर्निर्माणमा जुट्न सकिरहेका थिएनन्।

जग्गा नहुने भूकम्प पीडितलाई घडेरी किन्न थप दुई लाख रुपैयाँ अनुदान दिने प्राधिरणको निर्णय उनीहरुका लागि खुशीको बहार बनेर आयो। अनुदानमा ऋणधन थप गरी घडेरी खरिद गरेपछि उनीहरु पुनर्निर्माणमा जुटिरहेका हुन्। दलित समुदायको बस्ती ठडिदै गएपछि विद्युत प्राधिकरणले बिजुली पुर्‍याउने काम थालिसकेको छ।

‘भूकम्पले गाउँबाट खेदे पनि सिंगै बस्तीका दाजुभाइ एकै ठाउँमा बस्न पाउँदा खुशी छौँ,’ अर्का पीडित राज बिकले भने। उनले दलित बस्ती पुनर्निर्माण अन्तिम चरणमा पुगेको बताए। ‘पुनर्निर्माण सकेर यो वर्षभित्र नयाँ घरमा सर्ने सल्लाह छ,’ राजले सुनाए। पुनर्निर्माण अघि बढिरहँदा गत असारमा निम्तिएको पहिरोले बनिरहेका पाँच घरमा क्षति पुर्‍याएको थियो। निर्माणाधीन थप घरमा समेत क्षति पुर्‍याउने देखिएपछि बाह्रविसे नगरका मेयर निमफुञ्जो शेर्पाले पहिरो नियन्त्रण गर्न तत्कालै १० लाख रुपैयाँ बजेट व्यवस्था गरिदिएका थिए। बनिरहेका घर छोडेर पहिरो नियन्त्रणमा जुट्नु पर्दा पुनर्निर्माण लम्बिएको दलित समुदाय बताउँछन्। क्षतिग्रस्त घरको मर्मत र बाँकी पुनर्निर्माण एकसाथ भइरहेको छ।

निर्माणाधीनमध्ये ६ घर बनाउन अक्सफाम नामक गैरसरकारी संस्थाले सघाइरहेको छ। स्थानीय साझेदार संस्था जनहित ग्रामीण सेवा समितिले पुनर्निर्माणमा सहजीकरण गरिरहेको छ। एकै मोडेलका यी घरको पुनर्निर्माण यसै महिना भित्र सम्पन्न गर्न पीडित कस्सिएका छन्। पाँच घर तयार भइसकेका छन्। सात घरको पुनर्निर्माण तीव्र छ। १२ दलित परिवारले भने संस्थाको सहयोग नरोजेर आफैँ घर बनाउने निधो गरेका थिए।

दलित परिवार पुनर्निर्माण सकेपछि नयाँ बस्तीमै परम्परागत आरन पेशा अघि बढाउने सुरुसारमा छन्। दैनिकी चलाउन उनीहरुलाई यही पेशा अघि बढाउनु वा मजदुरी गर्नुको बिकल्प छैन। पूरानो व्यापारिक केन्द्र बाह्रविसे बजार नजिकै रहेकाले परम्परागत पेशामा भविश्य देखेको दलित समुदाय बताउँछन्। ‘बरु पूरानो पेशालाई आधुनिक बनाउने सोचाइ आएको छ,’ नयनबहादुरले छिमेकीसँगको सल्लाह सुनाए।








यसमा तपाईको मत

अन्य समाचार

एप्पल आइप्याडमा पनि फोटोशप आउँदै

एप्पल आइप्याडमा पनि फोटोशप आउँदै

“एडोब फोटोशप” अब एप्पलको आइप्याडमा पनि आउने भएको छ ...

कृषि बैंकको साना कर्जा सम्झौता

कृषि बैंकको साना कर्जा सम्झौता

कृषि विकास बैंकले मझौला तथा साना व्यवसाय, परियोजनामा कर्जा लगानीलाई प्रोत्साहन गर्न ग्रामीण प्रविधि केन्द्र र सामुदायिक विधुत उपभोक्ता राष्ट्रिय...

हिमालयन बैंकले सेयर बिक्री गर्ने

हिमालयन बैंकले सेयर बिक्री गर्ने

हिमालयन बैंकले नौ अर्ब ६७ करोड रुपैयाँ बराबरको सेयर बिक्री गर्ने भएको छ । ...

मारुती सिमेन्टमा ‘चाँदीको झिलिमिली’ योजना

मारुती सिमेन्टमा ‘चाँदीको झिलिमिली’ योजना

मारुती सिमेन्टले दिपावली तथा छठ पर्वको अवसर पारेर ‘चाँदीको झिलिमिली’ योजना सार्वजनिक गरेको छ । ...

टेलिकमको ‘डाटा रोमिङ प्याक’

टेलिकमको ‘डाटा रोमिङ प्याक’

नेपाल टेलिकमले अन्तर्राष्ट्रिय रोमिङ सेवा लिई भारत भ्रमणमा जाने कम्पनीका मोबाइल प्रयोगकर्ताका लागि ‘डाटा रोमिङ प्याक’ सञ्चालन गरेको छ ।

सिथोसको एआई सेवा नेपालमा

सिथोसको एआई सेवा नेपालमा

अमेरिकी कम्पनी सिथोसले नेपालमा सेवा विस्तार गर्ने भएको छ । ...

सिटिजन्सको कम्पनी सचिवमा श्रेष्ठ

सिटिजन्सको कम्पनी सचिवमा श्रेष्ठ

सिटिजन्स बैंक इन्टरनेसनलको सञ्चालक समिति बैठकले राजेन्द्रलाल श्रेष्ठलाई कम्पनी सचिवमा नियुक्त गरेको छ । ...

कोकको एक्टिभेसनमा आँचल शर्मा

कोकको एक्टिभेसनमा आँचल शर्मा

कोकको दसैं तिहार अभियानको चौथो संस्करणको ग्राउन्ड एक्टिभेसनमा अझ बढी रौनक थप्न अभिनेत्री आँचल शर्माले २२, २३ र २४ अक्टोबरमा...

Ncell Footer Ad