गन्तव्य : हनुमाननगर

आइतबार, २९ पुष २०७५, ०९ : ०९ अमृत भादगाउँले

रामभक्त हनुमानलाई विभिन्न नामले पूजिन्छ । कसैले संकटमोचक, कसैले महाबीर, कसैले बजरंगबली र कसैले मारुतीनन्दनका रुपमा पुर्काछन् । प्रायः हनुमानको मूर्ति रातो हुन्छ । तर, सप्तरीको सदरमुकाम राजविराज नजिकै हनुमाननगरमा अबस्थित मूर्ति कालो रंगको छ । जुन शालीग्राम शिलाबाट बनेको मानिन्छ । संकटमोचन हनुमान मन्दिरका पूजारी गोबिन्द मिश्र भन्छन्, ‘दुबै हात आशीर्बादी मुद्रामा भएको यस्तो मूर्ति अन्यत्र भेटिएको छैन । त्यसैले यो विश्वको एकमात्र कालो हनुमान हो ।’

हनुमाननगर कंकालिनि नगरपालिका–४ सप्तरीको मन्दिरमा हनुमानको बाल रुपको मूर्ति छ । त्यहाँ बाहिर नारायणेश्वर महादेवको मन्दिर र धर्मशाला छ । धराने पर्यटनकर्मी मित्र बासुदेब बरालबाट कालो हुनमानबारे केही दिन पहिला सुनेको थिएँ । पुस २६ गते हामीले तिनै हनुमानको दर्शन गर्यौ । साँच्चै यस्तो रुपका हनुमान मैले त्यस अघि देखेको थिइन । 

हनुमान दर्शनले शनिको प्रभावबाट बच्न सकिने हिन्दू मान्यता छ । पहिलोपटक मन्दिरमा आइपुगेका दुहबी नगरपालिका वडा नं २, सुनसरीका सामाजिक कार्यकर्ता नन्दलाल माझी हनुमानका दुबै हात आशीर्बादी देखेर छक्क परे । ‘मैले यस्तो कालो हनुमान देखेकै थिइन’, उनले भने, ‘हनुमानजीको राम्रो प्रचार हुन आबश्यक देखिन्छ ।’

रामनवमीका दिन मन्दिरमा मेला लाग्छ । शनिबार र मंगलबार हनुमानबार मानिन्छ । यि दुई दिन तिर्थालु बढी आउँछन् । भजनकिर्तन गर्छन् । रामायण पाठ गर्छन् । हनुमानचालिसा पाठ गर्छन् । हनुमानलाई लड्ड चढाउँछन् । भाकल पुरा भएपछि उनलाई खुशी पार्न ५० किलो तौलको एउटै लड्डु चढाउने चलन छ । वर्षको ३० वटा भन्दा बढी यस्ता अजंगका लड्डु चढाइन्छ । 

राजा पृथ्वीनारायण शाहदेखि शाह बंशका अन्तिम राजा ज्ञानेन्द्रसम्म आएर पूजापाठ गरेको मिश्रले सुनाए । साथै भारतका धामिर्क विद्वान र नेताहरु पनि बरोबर आउने गरेका छन् । हनुमान दर्शन गर्न नेपालीका साथै भारतका दिल्ली, मुम्बई, राजस्थान, कोलकाता, बिहार लगायतबाट दर्शनार्थी आउने गरेका छन् । तर, नेपालभित्रै यिनको राम्रो प्रचार भैसकेको छैन । 

यस्ता महत्वपूर्ण सम्पदाको राम्र्रो प्रचार गरी धार्मिक पर्यटन बढाउने अभियानमा स्थानीय नगरपालिका र प्रदेश सरकारले हातेमालो गर्नु पर्छ । सखडादेवी (छिन्नमस्ता) र हनुमाननगरमा आउने दर्शनार्थीले दुबैतिर दर्शन गर्ने वातावरण मिलाउन सके पनि ठूलै उपलब्धी हुनेछ । 

हनुमान मन्दिर क्षेत्र ४ कठ्ठा क्षेत्रफलमा फैलेको छ । मन्दिर ०४७ असारमा पुननिमार्ण गरिएको हो । जगद्गुरु रामानुजाचार्य स्वामी घनश्यामाचार्यको आज्ञाले सीताराम गनपतलाल कावराले पिता भागिरथ, माता सोनीदेवी र दाजू चान्दमुलको स्मृतिमा पुननिमार्ण गरेको शिलालेख मन्दिरमा राखिएको छ । 

मन्दिरको नाममा सुनसरीको कुशाहामा २० बिगाहा जमिन रहेकामा १० बिगाहामा बस्ती छ । त्यसैले बाँकी १० बिगाहाको आयस्ताले मन्दिर सञ्चालन भइरहेको मन्दिर व्यवस्थापन समितिका अध्यक्ष अशोककुमार शर्माले जानकारी दिए । 

हनुमान मन्दिर बिहान ५ बजेदेखि मध्यान्ह १२ बजेसम्म र दिउसो ३ बजेदेखि राती ९ बजेसम्म खुला हुन्छ । 

यिनैै बजरंगबलीका कारण वस्तीको नाम हनुमाननगर राखिएको रहेछ । पहिला सप्तरीको सदरमुकाम पनि हनुमाननगर नै थियो । पछि वरपर कोशी कटानले समस्या पारेपछि सदरमुकाम राजविराज सरेको पूजारीले सुनाए । उनका अनुसार विसं १९९९ सालमा कोशीले बस्तीलाई कटान गर्यो । त्यसपछि विसं २००६ सालतिर सदरमुकाम राजविराज सर्यो । 

राजविराजबाट पूर्व ११ किमिमा हनुमान मन्दिर छ । बस्तीमा पुराना घर छन् । त्यहाँ मण्डल, दास, मुसलमान, मारवडी लगायत समुदायको बसोबास छ । हनुमाननगरमा सामान्य खाजा पसल छन् । बास बस्न राजविराजमा सुविधायुक्त होटल छन् । bhadgaonle@gmail.com

प्राचीन मन्दिर

गोबिन्द मिश्र
पूजारी 

हनुमान मन्दिरको यकिन इतिहास पत्ता लागेको छैन । अध्येता एवं प्राध्यापक हरिशंकरलाल दासले राजा शक्रसिंहको पालातिरकै हुनु पर्ने अनुमान गरेका छन् । त्यो भनेको हजार वर्ष अगाडिको कुरा हो । त्यसैले यो पुरातात्विक महत्वको मन्दिरको विकासमा सबैको साथ चाहिन्छ । हामी दाताहरुको सहयोग लिएर मन्दिर क्षेत्र व्यबस्थित गरिरहेका छौं । हामीलाई थप धर्मशाला र पाकगृह बनाउन सहयोगीको खाँचो छ । 
सम्पर्क : ९८११७६६९६







यसमा तपाईको मत


अन्य समाचार

कम्प्युटरमा कति जीबी र्याम ( RAM ) पर्याप्त ?

कम्प्युटरमा कति जीबी र्याम ( RAM ) पर्याप्त ?

तपाईंले कुन प्रायोजनका लागि कम्प्युटर खरिद गर्दै हुनुहुन्छ, सो कुराले नै तपाईंलाई कति जीबी र्याम चाहिन्छ भन्ने कुरा निर्धारण गर्छ...

सामसंगको सबैभन्दा महँगो स्मार्टफोनको डिस्प्ले केहि दिन मै बिग्रन सुरु

सामसंगको सबैभन्दा महँगो स्मार्टफोनको डिस्प्ले केहि दिन मै बिग्रन सुरु

रिभ्युका लागि पठाईएको ग्यालेक्सी स्मार्टफोन १ दिन कै प्रयोगमा बिग्रिएको छ ...

विन्डोज १० को नयाँ अपडेट, यस्ता छन् विशेषता

विन्डोज १० को नयाँ अपडेट, यस्ता छन् विशेषता

यस अपडेटमा माइक्रोसफ्टले थुप्रै नयाँ र आकर्षक फिचरहरु थपेको छ ...

फेसबुक मेसेन्जरमा अब सजिलै डार्क मोड सुचारु गर्न मिल्ने

फेसबुक मेसेन्जरमा अब सजिलै डार्क मोड सुचारु गर्न मिल्ने

फेसबुक मेसेन्जरको डार्क मोडलाई सेटिंगबाटै सोझै सुचारु गर्न मिल्ने ...

PUBG ( पब्जी ) खेलको विकल्पहरू

PUBG ( पब्जी ) खेलको विकल्पहरू

एन्ड्रोइड र आइफोनमा उपलब्ध पब्जी खेलका विकल्पहरू ...

सामसंग जे सिरिजको अन्त्य

सामसंग जे सिरिजको अन्त्य

उक्त जे सिरिजको स्थानमा सामसँगका मिडरेज स्मार्टफोनहरू ए सिरिज भएर रिलिज हुनेछन् । ...

विन्डोज फोनमा फेसबुक र इन्स्टाग्राम एप नचल्ने

विन्डोज फोनमा फेसबुक र इन्स्टाग्राम एप नचल्ने

माइक्रोसफ्टको मोबाइल अपरेटिंग सिस्टम विन्डोज फोनका लागि विश्व कै सबैभन्दा प्रचलित सामाजिक संजालहरू नचल्ने भएको छ । ...

ल्यापटप खरिद गाइड

ल्यापटप खरिद गाइड

ल्यापटप खरिद गर्दा ख्याल गर्नु पर्ने कुराहरू ...

Ncell Footer Ad