गन्तव्य : हनुमाननगर

आइतबार, २९ पुष २०७५, ०८ : ४८ अमृत भादगाउँले

रामभक्त हनुमानलाई विभिन्न नामले पूजिन्छ । कसैले संकटमोचक, कसैले महाबीर, कसैले बजरंगबली र कसैले मारुतीनन्दनका रुपमा पुर्काछन् । प्रायः हनुमानको मूर्ति रातो हुन्छ । तर, सप्तरीको सदरमुकाम राजविराज नजिकै हनुमाननगरमा अबस्थित मूर्ति कालो रंगको छ । जुन शालीग्राम शिलाबाट बनेको मानिन्छ । संकटमोचन हनुमान मन्दिरका पूजारी गोबिन्द मिश्र भन्छन्, ‘दुबै हात आशीर्बादी मुद्रामा भएको यस्तो मूर्ति अन्यत्र भेटिएको छैन । त्यसैले यो विश्वको एकमात्र कालो हनुमान हो ।’

हनुमाननगर कंकालिनि नगरपालिका–४ सप्तरीको मन्दिरमा हनुमानको बाल रुपको मूर्ति छ । त्यहाँ बाहिर नारायणेश्वर महादेवको मन्दिर र धर्मशाला छ । धराने पर्यटनकर्मी मित्र बासुदेब बरालबाट कालो हुनमानबारे केही दिन पहिला सुनेको थिएँ । पुस २६ गते हामीले तिनै हनुमानको दर्शन गर्यौ । साँच्चै यस्तो रुपका हनुमान मैले त्यस अघि देखेको थिइन । 

हनुमान दर्शनले शनिको प्रभावबाट बच्न सकिने हिन्दू मान्यता छ । पहिलोपटक मन्दिरमा आइपुगेका दुहबी नगरपालिका वडा नं २, सुनसरीका सामाजिक कार्यकर्ता नन्दलाल माझी हनुमानका दुबै हात आशीर्बादी देखेर छक्क परे । ‘मैले यस्तो कालो हनुमान देखेकै थिइन’, उनले भने, ‘हनुमानजीको राम्रो प्रचार हुन आबश्यक देखिन्छ ।’

रामनवमीका दिन मन्दिरमा मेला लाग्छ । शनिबार र मंगलबार हनुमानबार मानिन्छ । यि दुई दिन तिर्थालु बढी आउँछन् । भजनकिर्तन गर्छन् । रामायण पाठ गर्छन् । हनुमानचालिसा पाठ गर्छन् । हनुमानलाई लड्ड चढाउँछन् । भाकल पुरा भएपछि उनलाई खुशी पार्न ५० किलो तौलको एउटै लड्डु चढाउने चलन छ । वर्षको ३० वटा भन्दा बढी यस्ता अजंगका लड्डु चढाइन्छ । 

राजा पृथ्वीनारायण शाहदेखि शाह बंशका अन्तिम राजा ज्ञानेन्द्रसम्म आएर पूजापाठ गरेको मिश्रले सुनाए । साथै भारतका धामिर्क विद्वान र नेताहरु पनि बरोबर आउने गरेका छन् । हनुमान दर्शन गर्न नेपालीका साथै भारतका दिल्ली, मुम्बई, राजस्थान, कोलकाता, बिहार लगायतबाट दर्शनार्थी आउने गरेका छन् । तर, नेपालभित्रै यिनको राम्रो प्रचार भैसकेको छैन । 

यस्ता महत्वपूर्ण सम्पदाको राम्र्रो प्रचार गरी धार्मिक पर्यटन बढाउने अभियानमा स्थानीय नगरपालिका र प्रदेश सरकारले हातेमालो गर्नु पर्छ । सखडादेवी (छिन्नमस्ता) र हनुमाननगरमा आउने दर्शनार्थीले दुबैतिर दर्शन गर्ने वातावरण मिलाउन सके पनि ठूलै उपलब्धी हुनेछ । 

हनुमान मन्दिर क्षेत्र ४ कठ्ठा क्षेत्रफलमा फैलेको छ । मन्दिर ०४७ असारमा पुननिमार्ण गरिएको हो । जगद्गुरु रामानुजाचार्य स्वामी घनश्यामाचार्यको आज्ञाले सीताराम गनपतलाल कावराले पिता भागिरथ, माता सोनीदेवी र दाजू चान्दमुलको स्मृतिमा पुननिमार्ण गरेको शिलालेख मन्दिरमा राखिएको छ । 

मन्दिरको नाममा सुनसरीको कुशाहामा २० बिगाहा जमिन रहेकामा १० बिगाहामा बस्ती छ । त्यसैले बाँकी १० बिगाहाको आयस्ताले मन्दिर सञ्चालन भइरहेको मन्दिर व्यवस्थापन समितिका अध्यक्ष अशोककुमार शर्माले जानकारी दिए । 

हनुमान मन्दिर बिहान ५ बजेदेखि मध्यान्ह १२ बजेसम्म र दिउसो ३ बजेदेखि राती ९ बजेसम्म खुला हुन्छ । 

यिनैै बजरंगबलीका कारण वस्तीको नाम हनुमाननगर राखिएको रहेछ । पहिला सप्तरीको सदरमुकाम पनि हनुमाननगर नै थियो । पछि वरपर कोशी कटानले समस्या पारेपछि सदरमुकाम राजविराज सरेको पूजारीले सुनाए । उनका अनुसार विसं १९९९ सालमा कोशीले बस्तीलाई कटान गर्यो । त्यसपछि विसं २००६ सालतिर सदरमुकाम राजविराज सर्यो । 

राजविराजबाट पूर्व ११ किमिमा हनुमान मन्दिर छ । बस्तीमा पुराना घर छन् । त्यहाँ मण्डल, दास, मुसलमान, मारवडी लगायत समुदायको बसोबास छ । हनुमाननगरमा सामान्य खाजा पसल छन् । बास बस्न राजविराजमा सुविधायुक्त होटल छन् । bhadgaonle@gmail.com

प्राचीन मन्दिर

गोबिन्द मिश्र
पूजारी 

हनुमान मन्दिरको यकिन इतिहास पत्ता लागेको छैन । अध्येता एवं प्राध्यापक हरिशंकरलाल दासले राजा शक्रसिंहको पालातिरकै हुनु पर्ने अनुमान गरेका छन् । त्यो भनेको हजार वर्ष अगाडिको कुरा हो । त्यसैले यो पुरातात्विक महत्वको मन्दिरको विकासमा सबैको साथ चाहिन्छ । हामी दाताहरुको सहयोग लिएर मन्दिर क्षेत्र व्यबस्थित गरिरहेका छौं । हामीलाई थप धर्मशाला र पाकगृह बनाउन सहयोगीको खाँचो छ । 
सम्पर्क : ९८११७६६९६








यसमा तपाईको मत

अन्य समाचार

सुपथ मूल्य पसलमा प्रतिकिलो ५ देखि १०रुपैयाँ छूट (भिडियो)

सुपथ मूल्य पसलमा प्रतिकिलो ५ देखि १०रुपैयाँ छूट (भिडियो)

खाद्य व्यवस्था तथा व्यापार कम्पनि लिमिटेडले उपत्यकाका राम शाहपथ, थापाथली, नख्खु, जावलाखेल, भक्तपुरलगायतका स्थानमा पाँच स्थानमा पसल सञ्चालन गरेको छ...

नेपाली उपभोक्तामा युरोपेली ब्रान्डको प्रभाव (अन्तर्वार्ता)

नेपाली उपभोक्तामा युरोपेली ब्रान्डको प्रभाव (अन्तर्वार्ता)

लामो समयदेखि कपडा व्यवसायमा संलग्न रुपेश पाण्डेले पछिल्लो समय ब्रान्डेड कपडा ल्याएर बिक्री गर्दै आएका छन् । ...

भन्सार छलीको चिनी नियन्त्रणमा

भन्सार छलीको चिनी नियन्त्रणमा

भारतबाट भन्सार छली चोरी पैठारी गरी नेपाल ल्याएको करिब डेढ लाखको चिनी प्रहरीले बरामद गरेको छ । ...

दुई नयाँ बिमालेख जारी गर्दै राष्ट्रिय बिमा कम्पनी

दुई नयाँ बिमालेख जारी गर्दै राष्ट्रिय बिमा कम्पनी

राष्ट्रिय बिमा कम्पनीले थप नयाँ दुई बिमालेख बजारमा ल्याउने भएको छ । ...

महालक्ष्मी विकास बैंकको १८ प्रतिशत लाभांश

महालक्ष्मी विकास बैंकको १८ प्रतिशत लाभांश

महालक्ष्मी विकास बैंकले लगानीकर्तालाई १७.८९ प्रतिशत लाभांश वितरण गर्ने भएको छ । ...

ललितपुर फाइनान्सको कामु सिइओमा खड्का

ललितपुर फाइनान्सको कामु सिइओमा खड्का

ललितपुर फाइनान्सको कायम मुकायम प्रमुख कार्यकारी अधिकृत (सिइओ) मा चन्द्रशेखर खड्का नियुक्त भएका छन् । ...

ओपो रेनोटू एफ आश्विन २९ गते नेपालमा सार्वजनिक गरिने

ओपो रेनोटू एफ आश्विन २९ गते नेपालमा सार्वजनिक गरिने

ओपोले आफ्नो रेनो सिरिज अन्तर्गतको रेनोटू एफ नेपाली बजारमा सार्वजनिक गर्ने मिति घोषणा गरेको छ। ...

माइक्रोसफ्टको अभिनव फोल्डिंग स्मार्टफोन

माइक्रोसफ्टको अभिनव फोल्डिंग स्मार्टफोन

माइक्रोसफ्ट सरफेस डुवो र माइक्रोसफ्ट सरफेस नियो सार्वजनिक गरेर प्रविधिको जगतलाई आश्चर्य चकित पारेको छ ...

Ncell Footer Ad