कर्पाेरेट कुराकानी

व्यापारमा विश्राम हुँदैन

मङ्गलबार, २४ पुष २०७५, २१ : २८ नागरिक

2263


पोखराको चल्तीको र पुरानोमध्येको होटल बाराही समूहका अध्यक्ष हरिप्रसाद पौडेल (६७), हुन् । कास्कीको अन्नपूर्ण गाउँपालिका–३, पाउँद्वारमा जन्मेका पौडेलले स्नातकतहसम्मको शिक्षा भारतको वनारसबाट लिए । पोखरामा २०३० को दशकमा सानो आकारमा पर्यटन व्यवसाय सुरु गरेका पौडेलको नेतृत्वको बाराही समूहले विस्तारित रुप लिँदै जाँदा अहिले बृहत् भएको छ । यो अवधिमा निकै नै उतारचढावको अवस्था पौडेलले बेहोरे । होटल सञ्चालन गर्दाका कठिन दिन उनको सम्झनामा अहिले पनि ताजै छन्, तर ती कठिन दिनलाई पार लगाउँदै चुनौतीका बाबजुद अहिलेको सहज अवस्थामा आएको पौडेलको निष्कर्ष छ । त्यसको फलस्वरुप अहिले बाराही पोखराको लेकसाइड, सराङकोट, चितवन, काठमाडौं र लुम्बिनीमा विस्तार भइरहेको छ । पछिल्लो समय दुईजना छोरालाई व्यापार हस्तान्तरण गरेर अभिभावकत्व लिएका पौडेलसँग परिवार मासिकका लागि सन्तोष पोखरेलले गरेको कुराकानीको सारः

बाराही होटल कसरी जन्मियो ?

२०३१ सालमा म ढिकुरपोखरी (हालको अन्नपूर्ण गाउँपालिका) बाट पोखरा झरेको हुँ । त्यो बेला पोखरामा मेरो फूपू बस्नुहुन्थ्यो । फूपूकै माध्यमबाट मैले लेकसाइडमा एकरोपनी जग्गा किनेको थिए । त्यतिखेर पोखरामा हरेराम, हरेकृष्ण भन्दै भजन गाउने  हिप्पीखालका पाहुना आउँथे । ती पाहुनालाई त्यो बेला अहिलेको जस्तो सुविधा पनि चाहिन्नथ्यो र खोज्दैनथे पनि । होटल भने पनि घरमा बसेझैँ थियो, पाहुनाका लागि अतिरिक्त कुनै पनि सुविधा थिएन, हामीले दिन पनि सक्दैनथ्याैं ।

त्यतिखेर पोखरामा होटल पनि निकै नै कम संख्यामा थिए । लेकसाइडमा ३–४ वटा होटल थिए । त्यही अवस्थामा हामीले ५ कोठाको घर बनायाैं, जहाँ अहिले बाराही होटल छ । त्यही ५ कोठाको घरबाट पाहुना राख्न थालेका थियौँ । त्यतिखेर शौचालयसमेत व्यवस्थित थिएन । तातो पानी हुँदैनथ्यो । पाहुनाले तातो पानी मागेमा भाँडोमा तताएर दिन्थ्यौ । पाहुनाले खाना भने रेस्टुरेन्टमा खान्थे । हामीले गेस्टहाउसको रुपमा मात्र सुविधा दिएका थियाैं। 

हामीले होटल सुरु गर्दा एउटा कोठाको प्रतिरात ५ रुपैयाँ लिन्थ्यौं । त्यो अवस्थामा एउटा कोठाको ५ रुपैयाँ लिनु पनि ठूलो थियो । ५ रुपैयाँबाट सुरु भएको होटलको कोठाको मूल्य अहिले प्रतिरात २२ हजार रुपैयाँसम्म छ । हाम्रा लागि ५ रुपैयाँ पनि ठूलो थियो । सुविधा नै केही थिएन । बैदाम क्षेत्र (लेकसाइड) का प्रायः घर, धन्सार, कटेरा, भैसींगोठलाई सफा गरेर यहाँ लजको रुपमा सुरु गरेर पर्यटकलाई राख्न थालिएको थियो । बस चढेर आएका पाहुना ती लजमा बास बस्न जान्थे । त्यो बेला बैदाममा भैंसी पनि अंग्रेजी बोल्छ भन्ने उखान चलेको थियो । गोठमा कोठा बनाएर पाहुना राख्ने चलन भएकोले उखानै बन्यो । विदेशी पाहुना आउन थालेपछि लज बनाउन र पाहुनालाई सेवा दिन महिलाहरु निकै नै उत्साही थिए । 

समय क्रमले पाहुनाको संख्या बढ्दै गयो । सुविधा पनि थपिँदै गए । त्यसपछि २०३६ सालतिर प्याराडाइज गेष्ट हाउस बनाएका थियाैं । त्यो कटेराको विस्तारित रुप थियो । प्याराडाइज भनेर १० कोठाको गेस्टहाउस चलाइएको थियो । पर्यटकको संख्या बढ्दै जाँदा त्यो क्षमताले भ्याएन । त्यसपछि बल्ल हामीले बैंकबाट ऋण लिएर २०५० सालतिर होटल बनायौँ । पहिलोपटक २५ लाख रुपैयाँ ऋण लिएर अरु १० कोठाको भवन बनाइयो । त्यो क्रमशः बढ्दै गयो, छोरा (विप्लव पौडेल) ले पनि होटल म्यानेजमेन्ट पढ्दै गएको र पछि पढाइ सकेर सहयोग भएपछि क्षमता विस्तार गर्दै गयाैं । क्षमता विस्तार गर्दै जाँदा साँध जोडिएको जग्गा पनि पाउँदा हामीलाई अरु विस्तारमा सहज भयो । अहिले बाराहीसँग १७ रोपनी जग्गा छ । अहिले बाराहीको यो होटल ८० कोठा क्षमताको छ ।

सानो आकारको त्यो व्यवसाय यति बृहत् होला भन्ने सोच्नुभएको थियो ? 

मैले पहिला यस्तो तहमा पुगौँला भन्ने सोचेको पनि थिइनँ । तर जब होटल २० कोठा बनाएँ, अनि पाहुना पनि बढ्दै जाँदा उत्साह जागेको थियो । आसपासका अरु पनि होटल थपिन थाल्यो । अरु होटल पनि थपिन थालेपछि उत्साह बढ्दै गयो । त्यही क्रममा २०४६ सालतिर एकरात यस्तो सपना पनि देखेको थिए कि भव्य होटल बनाएको । भव्य होटल बनाउन पाए हुन्थ्यो भन्ने मनमा लागिरहेको बेला मैले त्यो रात सपना देखेको थिए । त्यो सपना अहिले पूरा भएको ठानेको छु । 

होटल सुरु गर्दा खर्च कसरी व्यवस्थापन हुन्थ्यो ? 

त्यो बेला व्यापार धान्न सहज थिएन । सुरुमा सामान्य कटेरो थियो, त्यसले गर्दा महँगो पर्दैनथ्यो, त्यो बेला पैसाको अभावको अनुभव गरेनौँ । तर पैसा संकलन भने हुँदैनथ्यो । होटल बढाउने क्रममा बैंकको ऋण तिर्न नै समस्या भयो । सयकडा ५ रुपैयाँको ब्याजदरमा पनि मैले ऋण खोजेर बैंकको किस्ता तिरेको छु । बैंकको ब्याज नतिरेको खण्डमा कालोसूचीमा पर्ने डर थियो । ती तीता घटना पार गरेको छु । 

निकै कठिन अवस्थामा सुरु भएको व्यवसाय चलाउन बीचमा कत्तिको चुनौती आइप-यो ? 

मैले यो अवधिमा दुईवटा अप्ठेरा पार गरेको छु । एउटा अप्ठेरो थियो, पाहुना नै कम हुने समयमा हामीले व्यापार सुरु गरेका थियौँ । पाहुना कम हुँदा आफैंमा चुनौती र समस्या थियो । वर्षमा चार महिना मात्र पाहुना आउँथे । अरु महिना त शून्य नै हुन्थ्यो । त्यो अवस्था पनि पार गरेका थियाैं, त्यस्तो कठिन अवस्थामा आर्थिक भार थेग्न निकै नै गाह्रो थियो । त्यसपछि जसोतसो तंग्रिन मात्र थालेका के थियाैं, द्वन्द्वकाल सुरु भयो । त्यसले निकै नै आहत बनायो । त्यस आहतमा २–४ कुराले जोगिन सकियो । मेरो स्वभावले गर्दा अनावश्यक कुरा नगर्ने, आफ्नो काम मात्र गर्ने भएकोले मलाई द्वन्द्वकालमा पनि सहज भयो । त्यो बेला धम्की आउँदा पनि डराइनँ । त्यो अवस्था सम्झँदा कहाली लाग्छ । त्यसले मानसिक मात्र नभई आर्थिक रुपमा पनि चुनौती थपेको हो । मैले यो अवधिमा पार गरेका मुख्य चुनौती नै यिनै दुईवटा हुन् । 

आर्थिक दृष्टिकोणले अहिले बाराही कुन ठाउँमा छ ? 

होटल सुरु गर्दा र बीचमा आइपरेका अप्ठेरोका बाबजुद अहिले  हामी निकै नै माथि पुगेका छाैं। ‘नमरी स्वर्ग देखिन्न’ भने जस्तै पर्नेलाई मात्र थाहा पीडा थाहा हुन्छ । त्यो पीडा मैले भोगेको छु । तर, अहिले निकै नै माथि उठेका छाैं । बाहिरबाट अरुले हेर्दा धेरै देख्छन्, तर, त्यसको पीडा आफूलाई मात्र थाहा हुने रहेछ । कहिल्यै पुग्दो रहेनछ । तर, म यसमा सन्तुष्ट नै छु ।

तपाईंले सोचेअनुसार अहिले राजनीतिक, आर्थिक अवस्था अघि बढेको छ कि छैन ? 

पहिलेको तुलनामा २०४६ पछि परिवर्तन भने भएकै हो । २०६२/६३ सम्मको अवस्था देख्दा त निराशाजनक नै थिएँ । त्यसपछि केही सुधार भएको छ । बाहिरबाट हेर्दा केही भएको छैन भन्न सक्लान्, तर धेरै परिवर्तन भएका छन् । सकारात्मक परिवर्तन भएको छ । हाम्रो मानसिकता कस्तो छ भने अहिलेको अहिल्यै हुनुपर्ने रहेछ । आजको भोलि नै हुनुपर्ने हामी खोज्छाँै । धेरै दुःख कष्ट भोगेका मान्छे भएकोले हामीले अहिलेको भोलि नै परिवर्तन खोजि गर्छाैं। अहिले धेरै सकारात्मक काम भएको छ । उदाहरणका लागि भनौँ, बैंकबाट ऋण लिन खोज्दा त्यो बेला निकै नै कष्ट थियो । बहुदलीय प्रजातन्त्रपछि जब निजी बैंक खुले, लगानीको वातावरण सुरु भयो । अनि सबैतिर विकास खुल्यो । यो सबै देख्दा मलाई नै अनौठो लाग्छ । म ८ वर्ष हुँदा रेडियो देखेको हुँ । गाउँका धनाढ्य ती व्यक्तिको घरमा मैले रेडियो देखेको थिएँ, त्यो रेडियो देख्दा मलाई नै अचम्म लागेको थियो, कहाँबाट मान्छे बोलेका होलान् भन्ने लागेको थियो  । बाल कार्यक्रममा केटाकेटी कति धेरै अटेका होलान् यति सानो रेडियोमा भन्ने लाग्थ्यो । बिजुली, शौचालय भन्ने थाहा थिएन, खानामा एकथरी तिहुन (तरकारी) र भात वा ढिँडो मात्र खाएर हुर्केको मान्छे हुँ । लगाउने पनि भोटोबाहेक केही हुँदैनथ्यो । त्यो अवस्था बिताएर आएको मान्छे भएकोले अहिलेको अवस्थामा मैले मलाई नै गौरवान्वित ठान्छु । यस्तो पनि देख्न र अनुभव गर्न पाएँ । मेरो अहिलेको जस्तो अवस्था निकै नै कम मान्छेलाई प्राप्त हुन्छ । 

अहिले रिटायर्ड समय के मा व्यस्त हुनुहुन्छ ? 

म एक किसिमले रिटायर्ड जस्तै हुँ । व्यवसाय सबै छोराहरु (विप्लव र वैभव) ले सम्हालेका छन् । म सल्लाहकारको रुपमा छोराहरुलाई सल्लाह दिन्छु । मैले छोराहरुको काममा हस्तक्षेप पनि गर्दिन । उनीहरुले सोधेको अवस्थामा सल्लाह दिन्छु । नत्र, हस्तक्षेप हुँदैन । हाम्रो पारिवारिक र सबैको सरसहयोगले यहाँ पुगेका हाैं । सबै काममा पारिवारिक सल्लाह हुन्छ । अहिले हामीले काठमाडौं, चितवन, लुम्बिनीमा पनि व्यापार विस्तार गर्दैछौँ । अरु पनि योजना बनिरहेका छन् । म फुर्सदिलो भएकोले महिना दिनमा ती योजनामा पुग्दा पनि दिन बितिहाल्छ, त्यो बाहेक म सामाजिक काममा पनि लाग्छु । पत्रपत्रिका अध्ययन, रचना पढेर दिन बिताउँछु । 

यतिबेलाको अर्थतन्त्रका चुनौती हेर्दा अहिलेको अवस्थालाई कसरी विश्लेषण गर्नुहुन्छ ?

अहिलेको समयलाई त मैले सुनौलो देखेको छु । जता हे¥यो, उतै राम्रो देख्छु । मेरो बानी म यत्तिकै बिताउन चाहन्नँ, मेरो बानी काम गर्ने मान्छेलाई रुचाउने छ । काममा अल्छि गर्ने मान्छे मलाई मन पर्दैन । काम गर्न पनि मनपर्ने र काममा लगनशील भएकोले केही न केही गरौँ भन्ने लागिरहन्छ । यस अवधिमा हामीले राजनीतिक अन्योल चिरेका छौँ । एक किसिमले अस्थिर सरकार भयो भन्ने गुनासो सकेर स्थीर सरकार आइसकेको छ । देशविदेशमा पनि नेपाललाई हिजोसम्म गोर्खा मात्र भनेर चिन्थे, तर, अहिले नेपाली, सगरमाथा, बुद्धको देशका मान्छे भनेर चिन्न थालेका छन् । देशविदेशमा पनि नेपालीको नाम फैलिएको छ । त्यत्ति मात्र नभई नेपालीहरु एकदम खुसी रहने मान्छेमा पर्छन् । विदेशीहरु पनि नेपालीलाई निकै नै खुसी मान्छे देख्छन् । नेपालमा अहिले जहाँ हे-यो, त्यही काम छ । नेपाल र नेपालीको भविष्य मैले सुन्दर देख्छु । यतिधेरै कृषिका लागि खेतीयोग्य जमिन छ, अहिलेको प्रविधिअनुसार काम गर्ने हो भने त्यहीँ काम छ । पर्यटनमा त झनै अवसर छ । हामी सेवा नै धर्म मान्ने हुँदा पर्यटनमा अवसर छ । काम गर्न सक्नेलाई अहिले अवसरै अवसर छ ।

अहिलेको व्यापारमा केही चुनौती बढेको व्यवसायीकै गुनासो छ । ती कस्ता चुनौती हुन् ?

चुनौती पनि छन् । स्थिर र बहुमतको सरकार हुँदा उत्साही हुनुपर्ने ठाउँमा कताकता दलका नेताहरु अल्मलिएका छन् । जुन किसिमले भाषण दिएका थिए, त्यो अनुसार पूरा हुन सकेन । त्यो हेर्दा बहुमतको सरकार आउँदा जे भन्यो त्यो हुन्छ भन्ने थियो, तर, त्यो हुन सकेको छैन । सरकार बनेको ९ महिना बितिसक्दा पनि त्यो अवस्था देखिन सकेन । नेताहरु पनि एकठाउँ हुने र एकआपसमा तानातान नगरी जाने हो भने अवसर छ । त्यसैमा किचलो निकाल्ने हो भने विकास हुँदैन । सबैभन्दा ठूलो चुनौती नेपालको मानव संशाधन विदेश पलायन भएको छ, यो रोक्नुपर्छ । यो रोक्नका लागि सरकारले मात्र चाहेर हुँदैन, जनचेतना पनि विकास हुनुपर्छ । काम गर्नुपर्छ भन्ने मान्यता सबैले बोक्नुपर्छ । यहाँ काम गर्न अल्छि गर्ने, तर, विदेशमा गएर यहाँभन्दा कम पैसा र दुःखको काम गर्ने चलन भयो । यहाँ काम गरे सानो भइन्छ, ठूलो मान्छेले काम गर्नु हुँदैन भन्ने परिपाटी विकास भयो । यो नै सबैभन्दा ठूलो चुनौती हो । 

अहिलेको नयाँ पुस्ताले व्यापारलाई कुन खालको गति दिएको मान्नुहुन्छ  ?

व्यापारमा सामाजिक र पारिवारिक अवस्था मिल्नुपर्छ । धेरैमा नयाँ र पुराना पुस्ताबीचको अन्तरविरोध हुने गरेको छ । नयाँ पुस्ताले पुरानो पुस्तालाई यी मेरा अग्रज हुन्, यिनीहरुमा केही अनुभव छ र यिनीहरुको सम्मान गर्नुपर्छ भनेर सोच्नुपर्छ । यस्तै अवस्था पुरानो पुस्ताले पनि सोच्नुपर्छ । म भन्दा यिनीहरु धेरै जान्ने छन्, विकसित छन् पढेलेखेका छन, पोख्त छन्् भनेर पुरानोले सोच्नुपर्छ । स्वच्छन्द रुपले नयाँ पुस्तालाई काम गर्न दिनुपर्छ । त्यसो भयो भने नयाँपुस्ताले स्वतन्त्र भएर काम गर्न पाउँछन् । पुरानो पुस्ता पनि नयाँ पुस्ताले राम्रो काम गर्दा खुसी हुनुपर्छ । त्यो संस्कार नेपालमा अझै विकास भएको छैन । नयाँ र पुरानो पुस्ताबीचको संस्कार विकास हुन जरुरी छ । 

यतिबेला लगानीयोग्य पुँजीको कारण देखाउँदै बैंकले लगानी गर्न मान्दैनन् । यसले कत्तिको अप्ठेरो पारेको छ लगानीमा ?

अहिलेको अवस्था अप्ठेरो छ । बैंकको बानी हुँदैन नभन्ने, हुन्छ मात्र भन्ने, तर नगर्ने । हामी एउटा टार्गेट बनाएका हुन्छाैं, यो अवधिमा यस्तो काम गर्ने भनेर । तर, बैंकले हुन्छ भन्दै महिनौं झुलाउने गर्छन् । त्यसले गर्दा अप्ठेरो हुन्छ । हामी त बैंकले ऋण दिन्छ भनेर ढुक्क हुन्छौँ, तर, बैंकले ढिलाइ गर्दा गाह्रो हुन्छ । ऋण दिन्छाैं भनेर ठिक्क पारेका बैंकले पनि हामीलाई अन्तिम समयमा धोका दिएका पर्याप्त उदाहरण छन् । ऋण नदिएपछि प्रक्रिया सुरु भएका बैंकलाई पनि हामीले बीचमा छाड्याैं । तिमीले दिँदैनाैं भने हामी अन्यत्र जान्छाैं भनेर पनि गयाैं । तर अब यसरी देश चल्दैन, बैंकले पनि बैंकिङ सिस्टम चलाउनुपर्छ । देशमा आर्थिक गतिविधि बढे, व्यापार बढ्यो भने न बैंक चल्ने हुन् । बैंकले ठूलो लगानी गर्छन्, त्यसैले गर्दा कम नाफामा पनि उनीहरु चल्न सक्नुपर्छ । ठूलो आकारको लगानी हुने हुँदा १–२ प्रतिशत नाफा लिँदा पनि बैंक चल्न सक्छन् । अप्ठेरो बेलामा उद्योगसँग बैंकले कम नाफा लिएर पनि काम गर्नुपर्छ।

यस्तो खालको व्यवहारले उद्यमशीलतामा चुनौती बढ्छ कि बढ्दैन ? अहिले उद्यमशीलताको सम्भावना कत्तिको छ ? 

जुन क्षेत्रमा आफूले काम ग-यो, त्यसकै अनुभव बढी हुने रहेछ । सामान्य रुपमा मैले पर्यटनमा सम्भावना देखेको छु । छिमेकी मुलुक भारत र चीनका उद्योगले गर्ने उत्पादनसँग प्रतिस्पर्धा गर्न हामीलाई निकै नै कठिन छ । ती मुलुकले ठूलो आकारमा उत्पादन क्षमता राख्छन्, धेरै उत्पादन गर्ने ती मुलुकका उद्योगसँग हामीले सानो आकारमा उत्पादन गरेर प्रतिस्पर्धा गर्न गाह्रो छ । धेरै उत्पादन गर्ने ती मुलुक नेपालमा सानो आकारमा बिक्री गर्दा पनि चल्न सक्छन् । तर, हामीले छिमेकी मुलुकको ठूलो उत्पादनसँग प्रतिस्पर्धा गर्न गाह्रो छ । हाम्रो बजार अझै सानो छ । 

उद्यमशीलताका कुरा गर्दा हामीकहाँ परम्परागत कृषिबाट मात्र सम्भव छैन, किनकि धेरै ठूलो जनशक्ति पलायन भइसकेको छ । कृषिमा फड्को मार्न सकिन्छ तर, निकै नै ठूलो प्रविधिमा फड्को मार्नुपर्छ । कृषिमा सम्भावना छ, तर, मिहिनेत धेरै नै छ । जलविद्युतमा पनि सम्भावना छ तर, जलविद्युतमा केही वर्ष मात्र सम्भावना छ । नयाँ सौर्यऊर्जा, आणविक भट्टीको सम्भावना बाहिर आएको छ, त्यसले जलविद्युतमा प्रभाव पार्न सक्छ । आणविक भट्टीमा सुरुमा ठूलो लगानी भए पनि धेरै उत्पादन दिने भएकोले अबको लगानीको सम्भावना त्यसमा पनि जान सक्छ । आणविक भट्टिका कारण जलविद्युतमा अबको १०–१५ पछि सम्भावना कम हुनसक्छ ।

नेपालमा आर्थिक नीति प्रतिस्पर्धी छ, तर सिन्डिकेट लाद्ने काम भएको छ । यसलाई कसरी हेर्नुभएको छ ?

यसमा सबैभन्दा ठूलो कुरा राष्ट्रिय भावना जोडिन्छ । राष्ट्रिय भावना भएर देशका लागि केही गराैं भन्ने भावना हुनुपर्छ । त्यसपछि मैले मात्र होइन, सबैले गर्न पाउनुपर्छ । मै लाउँ, मै खाउँ नभनी अरुले पनि लगाउन र खान पाउनुपर्छ  भन्ने सोचको विकास हुनुपर्छ । मैले होटल खोलेँ, अरु यही सरहको होटलको भन्दा मूल्य कम गरिदिने हो भने त्यसले अरुलाई मार पर्छ, उनीहरु पनि चल्न सक्ने हुनुपर्छ । अरुलाई बाधा पार्नुहुँदैन । मैले अरु पनि चल्न पाउनुपर्छ, सक्नुपर्छ, कमाइ खान पाउनुपर्छ भनेर अरुका लागि पनि सोच्नुपर्छ । मैले पनि गर्नुपर्छ, अरुले पनि गर्नुपर्छ, सबैले गर्नुपर्छ भन्ने भावना विकास हुनुपर्छ । 

कठिनका साथ अघि बढ्दा तपाईको उद्यम छोटो अवधिमा पनि निकै नै फस्टायो । के यसमा काम गर्ने शैलीले पनि फरक पार्छ ?

मलाई लाग्छ, काम गर्ने शैलीले पनि उद्यमको विकासमा फरक पार्छ । म आफूलाई अलि नरम र मिजास भन्छु तर, अरु देख्नेले के भन्छन् त्यो उनीहरुको कुरा हो । अरुले आफैंले आफैंलाई भन्ने गरेका छन् कि, कि म कडा हुँदा बिग्रियो तर, तपाई नरम हुनाले सप्रियो भनेर भन्छन् । केही साथीहरुले मलाई आफ्नो स्वरुप कडा हुँदा व्यवहार बिग्रेको गुनासो सुनाउँछन् । तर, उनै साथीहरु मलाई भने नरम स्वभावका कारण पनि मेरो व्यवसाय फस्टाएको भन्छन् । मेरो नरमपना मेरा लागि प्रकृतिले दिएको सम्पत्ति पनि हो कि जस्तो लाग्छ । 

नेपालमा कर्पाेरेट कल्चर कुन रुपमा अघि बढिरहेको छ ? 

नेपालमा कर्पाेरेट कल्चर अझै विकास भएको छैन । त्यो संस्कार विकास हुन अझै केही समय लाग्छ । मेरा एकजना विद्यार्थी यहाँका धनाढ्यका छोरा थिए, उनलाई बाउले व्यापार गर्नै दिएनन् र ती छोरा विदेश पलायन भए । छोरालाई बाउले व्यापार हस्तान्तरण गरेनन् । कर्पाेरेट कल्चर विकास हुँदा परिवारका सबै सदस्य मिल्नुपर्छ । परिवारमा एकअर्कासँग मिल्ने र एकले अर्काको कुरा सुन्नुपर्छ । मेरै कुरा ठिक हो, मैले भनेको ठिक भन्ने हो भने त्यो सुधार गर्नुपर्छ  । व्यापार व्यवसाय नयाँ पुस्तालाई हस्तान्तरण गर्न जान्नुपर्छ । त्यस्तो संस्कार अझै विकास हुन सकेको छैन, तर, सुधारोन्मुख देखिन्छ ।

तपाईको दैनिकी, बानी व्यहोरा, धर्मकर्म, कसरी चलेको छ ? 

म सामान्य मान्छे हुँ, मेरो विशेष खाना केही छैन । म धर्मकर्म उतिसारो मान्दिनँ, म आफूलाई नास्तिक भन्छु, तर, अरुलाई सम्मान गर्छु । घर परिवारमा सबै आस्तिक छन्, उनीहरु पूजापाठ गर्छन्, तर म गर्दिन । मन्दिर जान्छु, बालबच्चासँग रमाउँछु तर पूजा गर्दिनँ, तर परिवारका सदस्यलाई पूर्णतया साथ दिन्छु । खानपिनमा ब्रेकफास्ट सामान्य हुन्छ, दिनमा सामान्य खाना र बेलुकी पनि साधारण खाना नै खान्छु । धर्मको कुरामा म हिन्दू हुँ ।

परिवारका सदस्य को–को हुनुहुन्छ ? उहाँहरु के गर्दै हुनुहुन्छ ? 

मेरा दुईछोरा (विप्लव र वैभव) एक छोरी हुन् । दुई छोरा नै पर्यटन व्यवसायमा सहभागी छन् । छोरी विहाबारी पछि अमेरिका छिन् । छोराहरुले नै अहिले व्यापार पूर्णरूपमा धानेका छन् । 

भविष्यको योजना के छ ? उमेरको हिसाबले अब आराम गर्ने बेला भएन ?

यतिधेरै काम गरेँ, अब त थाकियो भन्ने चाहिँ हुने रहेछ, तर फेरि मनले नमान्ने रहेछ, काम गर्न मन लागिहाल्ने । कति तनाव लिने भन्ने हुने रहेछ, तर, मनले मान्दैन, अनि फेरि काम गर्न मन लाग्ने रहेछ । अप्ठेरो आउँदा विश्राम लिन मन लाग्ने, तर, फेरि काम गर्न पनि मन लाग्ने रहेछ । यो सोच्दा व्यापारमा विश्राम हुँदैन, उद्योगमा पनि हुँदो रहेनछ । त्यसैले हामीले पोखरा र चितवनपछि सराङकोटमा ३०, काठमाडौंमा १ सय र लुम्बिनीमा ५० कोठाका होटल खोल्ने योजना बनाएका छाैं । पोखरा र चितवनमा होटल चलिसकेका छन् ।

पोखराले पर्यटकीय सहरको साख जोगाउन के गर्नुपर्छ ? 

पोखराले प्राकृतिक सुन्दरता जोगाउनुपर्छ । जस्तै फेवाताल जोगाउनुपर्छ । लेकसाइड त बिग्रियो नै । फेवाताल जोगाउन कुनै कसर बाँकी राख्नु भएन । अब योजनाबद्ध तरिकाले काम गर्नुपर्छ । डाँडाकाँडामा होटल बनाउने हो भने समथर मैदानलाई अरु काममा उपयोग गर्न सकिन्छ । छेउछाउँका डाँडा विकास हुने हो भने मान्छे पोखरा झर्दैनन् । समथर भूभागलाई बचाउनुपर्छ, समथर भूभागमा खेतीपाती गर्न सकिन्छ, डाँडाकाँडामा होटल खोल्ने हो भने सबै सन्तुलन हुन्छ । 

पोखरामा सफल भएको व्यापार अन्यत्र विस्तार गर्नुपर्ने कारण ?

मनले नमानेरै हो । यति सम्पत्ति भयो, अब त बेचेर खाए पनि पुग्छ भन्ने लाग्छ, अनि बेलाबेला छलफल पनि हुन्छ । तर, मनले मान्दैन फेरि गर्न मन लाग्छ । यो यात्रा यसैगरी चलेको छ । त्यही कारणले पनि व्यापार विस्तार भएको हो ।

पोखरा पर्यटकीय सहर, अनि प्रदेशको राजधानी । अहिलेको पर्यटक आगमनको हिसाबले हामी सन्तोषजनक अवस्थामा छाैं वा छैनाैं ?

पर्यटक आगमनको हिसाबले ठिक देखिए पनि हामी सन्तोषजनक अवस्थामा छैनाैं । किनकि पोखरालाई सस्तो गन्तव्यको रुपमा प्रचारबाजी गरियो, त्यो निकै नै दुःखलाग्दो भयो । विदेशीले पनि पोखरा सस्तो गन्तव्यको रुपमा बुझे, त्यसले गर्दा विदेशीले कम खर्च गरेका छन् । हामीले आफ्नो चिजको मूल्य लिन सकेका छैनाैं । कतिपय पर्यटकलाई सुविधाभन्दा पनि मूल्यसँग सम्बन्ध छ तर, ती पर्यटक ल्याउन सकेनाैं । पूर्वाधारमा सडक, हवाईमार्ग महत्वपूर्ण छन् । यी दुवै पूर्वाधारमा लाजमर्दाे अवस्था छ । हवाईमार्ग पनि भरपर्दाे हुन सकेको छैन, घन्टाैं आकाशमा पर्खिन बाध्य हुन्छौँ ट्राफिक जाम भएर । त्यस्तै सडक मार्ग पनि भरपर्दाे छैन । यस्तो अवस्थामा पाहुना आउन गाह्रो छ । अनि आएका पाहुनालाई हामीले सेवा बेच्नै सकेका छैनौँ । 








यसमा तपाईको मत

तपाईंको रुचि अनुसारको समाचारको लागि खाता खोल्नुहोस् ।

अन्य समाचार

सवारीधनी हुँदा लाग्ने असली शुल्क

सवारीधनी हुँदा लाग्ने असली शुल्क

सवारीधनी भएपछि सवारी साधनको सम्पूर्ण अधिकारका साथ साथै सो सवारी साधनलाइ रखरखाव गर्ने जिम्मेवारी र दैनिक रुपमा हुने थप खर्च...

यो हो फोल्ड गर्न मिल्ने पहिलो स्मार्टफोन

यो हो फोल्ड गर्न मिल्ने पहिलो स्मार्टफोन

फोल्ड गर्दा स्मार्टफोन, अनफोल्ड गर्दा ट्याब्लेट !! ...

नयाँ स्मार्टफोन किन्दा ख्याल गर्नु पर्ने कुराहरु

नयाँ स्मार्टफोन किन्दा ख्याल गर्नु पर्ने कुराहरु

स्मार्टफोन किन्ने सोचमा हुनुहुन्छ? यी ६ वटा कुरा ख्याल गर्नाले तपाईंलाई धेरै सहयोग पुग्न सक्छ ...

एप्पलले सोचे जस्तो बिक्रि भएन नयाँ आइफोनहरु - कारण के ?

एप्पलले सोचे जस्तो बिक्रि भएन नयाँ आइफोनहरु - कारण के ?

९ अर्ब अमेरिकी डलरसम्म राजस्व कम हुन सक्ने ...

ह्याक होला वाइफाई - सुरक्षाका लागि यस्तो गर्नुहोस्

ह्याक होला वाइफाई - सुरक्षाका लागि यस्तो गर्नुहोस्

आफ्नो वाइफाईको सुरक्षा गर्नका लागि यी कुराहरु ध्यानमा राख्नुहोस् : ...

यस्तो हुनेछ नोकियाको ५ वटा क्यामरा भएको स्मार्टफोन

यस्तो हुनेछ नोकियाको ५ वटा क्यामरा भएको स्मार्टफोन

नोकिया ९ प्युरभ्यु को मुख्य आकर्षण भने यसको ५ वटा क्यामरा सेटअप रहेको छ ...

२०१८ मा स्मार्टफोन जगतमा आएका सुधारहरु

२०१८ मा स्मार्टफोन जगतमा आएका सुधारहरु

सन् २०१८ मा स्मार्टफोन जगतमा आएका केहि विशिष्ट सुधारहरुको सूची ! ...

विश्व बजारमा हुवावेले एप्पललाई जित्न सक्ने

विश्व बजारमा हुवावेले एप्पललाई जित्न सक्ने

हुवावेले सन् २०१८ मा मात्रै २० करोडवटा भन्दा बढी स्मार्टफोनहरु बिक्रि गर्न सफल भयो । ...