एकल महिलालाई नागरिकता समस्या

शनिबार, ११ असार २०७३, १२ : ०८

धरान- उनको श्रीमान्को मृत्यु हुँदा छोरी करिब ३ वर्षकीमात्र थिइन्। पाँचथर माइती घर भएकी लक्ष्मी रेग्मीले श्रीमान्को नामबाट नागरिकता बनाएकै थिइनन्। उनीसँग माइतीको नागरिकता पनि छैन। उनी हाल ७३ वर्ष पुगिसकिन् तर उनले अहिलेसम्म सामाजिक सुरक्षा भत्ता थाप्न पाएकी छैनन्।

 नागरिकता हुँदो हो त उनले राज्यबाट मासिक ५ सय रुपैयाँ भत्ता पाउने थिइन्। त्यसले थोरै भएपनि आवश्यकता पूरा गर्थिन् वा औषधोपचारमै सघाउ पुग्थ्यो। नागरिकता नभएकै कारण उनी यो सुविधा उपभोग गर्नबाट वञ्चित छिन्। उनी विगत ३ वर्षदेखि इटहरी–४ स्थित छोरी पवित्रा पोख्रेलको आश्रयमा छिन्। 'उहाँको अरू कोही छैन, मसँग बस्नुहुन्छ, बिरामी हुनुहुन्छ। नागरिकता भइदिए भत्ता पाउनुहुन्थ्यो, उपचारमा सघाउ पुग्थ्यो,' छोरी पवित्राले भनिन्। उनी स्वयं पनि एकल महिला हुन्।

 धरान–८ की कमला तामाङको २२ र २० वर्षका २ छोरा छन्। तर, बुबाको नामबाट आमा कमलाको नागरिकता नहुँदा अहिलेसम्म दुवै छोराको नागरिकता बनेको छैन। दुवै छोराको जन्मदर्तामा बुबाको नाम छ। श्रीमान्को मृत्युदर्ता छ। वडा समितिको मुचुल्कामा मृतककै छोरा हो भनी ७ जना छरछिमेकले सनाखत गरिदिएको कागजात छ। प्रहरीको रिपोर्टमा पनि मृतक र कमलाको नाता खुलाइएको छ। तर, श्रीमान्को परिवारको सनाखत गरिदिने नजिकको आफन्त नभइदिँदा दुवै छोरा नागरिकताबाट वञ्चित छन्। 'मैले इलाका प्रशासन धेरैपटक धाएँ, कागजात सबै तयार छ। तर, छोराहरूको नागरिकता बनेन,' उनले भनिन्, 'छोराहरूको नागरिकता भइदिए गरिखाने बाटो हुन्थ्यो, ज्यादै दुःख भयो।'

बिहीबार धरानमा छैटौं अन्तर्राष्ट्रिय एकल महिला दिवस मनाउँदै गर्दा सुनसरीका यी २ एकल महिलाको नागरिकता समस्या प्रमुख मुद्दाको रूपमा उठ्यो। एकल महिला समूहको धरान–१७ स्थित छहारी भवनमा आयोजित कार्यक्रममा दुवैले नागरिकता समस्या उठाए।

नागरिकता समस्या भएका लक्ष्मी र कमला त एकल महिलाका प्रतिनिधिपात्र मात्र भएको समूहकी सदस्य शान्ता अधिकारीको भनाइ छ। उनका अनुसार माइतीबाट मात्र नागरिकता भएका एकल महिलाले आफ्ना छोराछोरीलाई नागरिकता दिलाउन नसक्दा थुप्रै समस्या झेल्नु परिरहेको छ।

समूहकी क्षेत्रीय कार्यक्रम अधिकृत इन्द्रकला राईका अनुसार धेरैजसो नागरिकताको समस्या लिएर एकल महिला सम्पर्कमा आउने गरेका छन्। त्यसपछि एकल महिलामा सामाजिक हिंसाको समस्या पनि रहेको उनले बताइन्। 'एकल महिलाको अहिले प्रमुख समस्या नागरिकता हो। श्रीमान्को नामबाट नागरिकता नहुँदा राज्य र परिवारबाट पाउने सुविधा र अधिकारबाट वञ्चित हुनुपर्छ र छोराछोरीको भविष्यमा पनि असर पुग्छ,' उनले भनिन्, 'प्रमाण पुगेर पनि प्रशासनले एकल महिलालाई विभिन्न झन्झटिलो प्रक्रियामा अलमलाउने गरेको छ, सहजै नागरिकता दिने वातावरण बनाउुपर्छ।'

सुनसरीमा मात्र हजार हाराहारी एकल महिला सदस्यको रूपमा आबद्ध रहेको समूहले जनाएको छ। कार्यक्रममा प्रमुख अतिथिको रूपमा सुनसरीका सिडिओ मोहन चापागाईं थिए। उनले नागरिकताबारे आफू सकरात्मक रहेको र आवश्यक कागजात लिएर आउन आग्रह गरे। सिडिओ चापागाईंले महिलामाथि हिंसा भए आफूलाई खबर गर्न आग्रह गर्दै तत्काल त्यसविरुद्ध कदम चाल्ने प्रतिबद्धता जनाएका थिए।







यसमा तपाईको मत

अन्य समाचार

सिटी एक्सप्रेस मनी ट्रान्सफरको एजेन्ट् मीट् कार्यक्रम सम्पन्न

सिटी एक्सप्रेस मनी ट्रान्सफरको एजेन्ट् मीट् कार्यक्रम सम्पन्न

सिटी एक्सप्रेस मनी ट्रान्सफरले आफ्नो एजेन्टहरुको लागि एक दिने एजेन्ट भेटघाट र AML/CFT तालिम कार्यक्रम काठमाण्डौं स्थित एलिस् रिसेप्शन्मा सम्पन्न...

सुबिसुको दसैं, तिहार अफर

सुबिसुको दसैं, तिहार अफर

केबल टेलिभिजन, इन्टरनेट र नेटवर्क सेवा प्रदायक कम्पनी सुबिसु केबलनेटले बडादसैं, तिहार तथा छठ पर्वलाई मध्यनजर गर्दै मात्र ९९ रुपैयाँमा...

पोखरामा प्रोग्रेसिभ फाइनान्स

पोखरामा प्रोग्रेसिभ फाइनान्स

प्रोग्रेसिभ फाइनान्सले पोखरा महानगरपालिका–४, चिप्लेढुंगामा शाखा विस्तार गरेको छ । ...

प्राइम बैंकको एकीकृत कारोबार सुरु

प्राइम बैंकको एकीकृत कारोबार सुरु

प्राइम कमर्सियल बैंकले कन्काई विकास बैंक प्राप्त गरी एकीकृत कारोबार सुरु गरेको छ । ...

‘भत्ता होइन उद्यमशीलता बढाऊ’

‘भत्ता होइन उद्यमशीलता बढाऊ’

नेपाली काँग्रेसनिकट उद्यमशील काँग्रेसको आयोजनामा शनिबार सम्पन्न ‘इन्स्पाइरिङ अन्टरप्रेनर्स’ कार्यक्रमका वक्ताले नेपालमा उद्यमशीलता प्रवद्र्धनको आवश्यकता रहेको औंल्याएका छन् । ...

ग्रान्डी सिटीमा कार्यक्रम सम्पन्न

ग्रान्डी सिटीमा कार्यक्रम सम्पन्न

कान्तिपथस्थित ग्रान्डी सिटी अस्पतालले विश्व प्राथमिक उपचार दिवसको अवसर पारेर एक कार्यक्रम सम्पन्न गरेको जनाएको छ । ...

सेञ्चुरी बैंकद्वारा स्कुलमा पोसाक वितरण

सेञ्चुरी बैंकद्वारा स्कुलमा पोसाक वितरण

सेञ्चुरी कमर्सियल बैंकको बनेपा शाखाले विद्यार्थीलाई विद्यालय पोसाक वितरण गरेको छ । ...

हुवावेको ल्यापटपमा माइक्रोसफ्ट विन्डोज प्रयोग नहुने

हुवावेको ल्यापटपमा माइक्रोसफ्ट विन्डोज प्रयोग नहुने

हुवावेले आफ्ना ल्यापटपहरूमा लिनक्सको विशेष वितरण अर्थात् लिनसक डिपिन इन्स्टल गर्ने भएको छ ...

Ncell Footer Ad