राज्यकोष दोहनमा कर्मचारी

बुधबार, १२ असोज २०७३, ०९ : ५० सम्पादकीय

 

निजामती कर्मचारीहरूको नामसँग एउटा सुन्दर विशेषण जोडिएर आउँछ– ‘राष्ट्रसेवक’ । कतिपय अवस्थामा तिनलाई ‘स्थायी सरकार’को उपमा पनि दिइन्छ। यी दुवै विशेषण वा उपमाले निजामती कर्मचारीप्रति जनताको ठूलो आशा र भरोसा रहेको देखाउँछ । तर, कतिपय निजामती कर्मचारीको हानिकारक कार्यशैली, तिनको जिम्मेवारीबोधहीनता र जसरी हुन्छ राज्यको ढुकुटी दोहन गर्ने मनोवृत्तिका कारण ती बदनाम हुँदै आएका छन् । ती न त राष्ट्रसेवक बन्न सकेका छन् न स्थायी सरकार नै ! पछिल्लो समय कतिपय निजामती कर्मचारीमा मौलाएको राजनीतिक दलको झोला बोक्ने प्रवृत्ति तथा भ्रष्ट आचरणले आममानिसमा कर्मचारीप्रति रत्तिभर विश्वास नरहेको अवस्था सृजना भएको छ । तिनलाई आफू राष्ट्रसेवक हुँ, कुनै दलको ‘झोले’ होइन भन्ने हेक्का त रहेको छैन नै साथमा जनताले तिरेको करबाट आफूले तलब–सुविधा खाइरहेकाले जनसेवा प्रमुख जिम्मेवारी हो भन्ने तथ्यलाई समेत बुझ्न नचाहेको अवस्था छ । निजामती सेवामा बलियो बन्दै गएको गुट–उपगुटको रोगले तिनले जनताको काम गर्न जागिर खाएका होइनन्, राजनीतिक दलको पक्षपोषण गर्न र जागिरबाटै आफ्नो राजनीतिक करिअर बनाउने प्रयत्न गरेका हुन् भनी बुझ्न कठिन छैन ।

निजामती सेवा नियमावली होस् या कर्मचारीसम्बद्ध अन्य नीति–नियम, त्यसमा दोहोरो सुविधा लिन नपाउने स्पष्ट उल्लेख छ । तर, विभिन्न आयोजनामा परामर्शदाताका रूपमा काम गर्दै आएका पूर्वकर्मचारीले कानुनी अस्पष्टताको फाइदा उठाउँदै राज्यकोषबाट दोहोरो सुविधा लिँदै आएको पाइएको छ । पूर्वकर्मचारीले सरकारबाट बाचुञ्जेल पेन्सन पाउँछन् । त्यसरी पेन्सन लिइरहेका बखत राज्यकोषबाटै दिइने अर्को सुविधा लिनु कानुनविपरीत कार्य हो । तर, पूर्वकर्मचारीले सरकारले आर्थिक दायित्व बहन गर्ने कार्यालयमा काम गर्दा प्राप्त हुने तलब र पेन्सन दुवै लिन हुने कि नहुने भन्नेबारे कानुन केही अस्पष्ट रहेको फाइदा उठाउँदै तिनले यसरी दोहोरो सुविधा लिएको देखिन्छ । सबैलाई थाहा छ, निजामती सेवाका बारेमा कानुन वा कुनै नीति–नियम बनाउने काम तिनै कर्मचारीले गर्ने हुन् । तिनले जसरी हुन्छ आफूलाई आर्थिकलगायतका फाइदामा ज्यादा नजर लगाउँदै आएका छन् । आयोजनाहरूमा परामर्शदाताका रूपमा कार्यरत पूर्वकर्मचारीको संख्या हजारको हाराहारीमा रहेको अनुमान छ । तिनले राज्यकोषबाट पेन्सनका साथै तलब समेत लिँदा कम्तीमा पनि वार्षिक ४० करोड रुपैयाँ सरकारलाई घाटा लाग्दै आएको छ । कतिपय कर्मचारीले त पदमा बहाल रहेकै अवस्थामा पनि परामर्शदाताको काम गर्दै आर्थिक लाभ लिएको समाचार बेलाबखत पढ्न र सुन्नमा आउँछ ।

विभिन्न परीक्षामा उत्तीर्ण भएर सरकारले दिएको निजामती जागिर यसै पनि एउटा जिम्मेवार दायित्व हो। यस्तो क्षेत्रमा प्रवेश गर्ने व्यक्ति नैतिकवान् हुनु अपरिहार्य छ । कानुनी छिद्रका कारण कतै दोहोरो आर्थिक फाइदा प्राप्त हुने अवस्था रहेछ भने त्यो छिद्र टाल्नतिर भन्दा त्यसबाट फाइदा लुट्नतिर लाग्नु कुनै पनि हालतमा उचित मान्न सकिँदैन । सरकारले केही समयअघि यसरी दोहोरो सुविधा रोक्ने प्रयास नगरेको भने होइन । प्रधानमन्त्री तथा मन्त्रिपरिषद् कार्यालयले नै यस्तो प्रयास गरेको थियो । तर, दोहोरो सुविधा लिन पल्केका कतिपय कर्मचारीले यसको तीव्र विरोध गरेका थिए । विकासे मन्त्रालयमा काम गरेका तथा प्राविधिक ज्ञान भएका पूर्वकर्मचारी बढीमात्रामा यस्तो दोहोरो सुविधा लिनेमा पर्छन् । राज्यले तिनलाई सेवानिवृत्त भएपछि पनि जीवन सहज ढंगमा चलोस् भनेर पेन्सनको व्यवस्था गरेको हो । विकासे मन्त्रालयले आफ्ना अधिकांश आयोजना दातृ निकायको सहयोगमा सञ्चालन गर्दै आएका छन् । पदमा रहँदा तिनले दातृ निकायका पदाधिकारीसँग सहकार्य गर्ने मौका पाएका हुन्छन्, सोही कारण सेवानिवृत्त भएपछि परामर्शदाताको काम पाउँछन् । त्यतिमात्र होइन, सेवामा रहेकै बखत पनि कतिपय कर्मचारीले असाधारण वा अन्य बिदा लिएर परामर्शदाताको काम गरेको समेत पाइन्छ । परामर्शदाताको काम गर्दा पाइने तलब–सुविधा निजामतीको भन्दा दसौँ गुणा बढी हुने हुनाले पनि कर्मचारी त्यसतर्फ आकर्षित हुँदै आएका हुन् । तर, नियमतः राष्ट्रसेवक कर्मचारीले त्यसो गर्न पाइँदैन । कमजोर तथा अस्पष्ट कानुनको फाइदा उठाउँदै राज्यकोषबाट दोहोरो सुविधा लिने काम तत्काल रोकिनुपर्छ । तिनको गलत नियतका कारण राज्यकोषबाट लुटिँदै आएको करोडौँ रकम बाँड्न बन्द गर्दै अस्पष्ट कानुन स्पष्ट पार्ने र निजामती कर्मचारीलाई वास्तवमै ‘राष्ट्रसेवक’ बनाउने जिम्मा सरकारको हो । 







यसमा तपाईको मत

तपाईंको रुचि अनुसारको समाचारको लागि खाता खोल्नुहोस् ।

अन्य समाचार

महिन्द्राका दुई नयाँ मोडल सार्वजनिक हुने

महिन्द्राका दुई नयाँ मोडल सार्वजनिक हुने

नेपालका लागि महिन्द्रा एण्ड महिन्द्रा लिमिटेडको प्यासेन्जर भेहिकलहरुको आधिकारीक वितरक अग्नी इन्कर्पोरेटेडले यस पटकको नाडा अटो शोमा महिन्द्राको पछिल्लो उत्पादनहरु...

अब २५ लाख मै डेढ तल्ले घर

अब २५ लाख मै डेढ तल्ले घर

सामान्यतः घर बनाउन कति लाग्ला ? ५० लाख, ७५ लाख वा १ करोड ? तपाईंको डिजाइन र सजावटले यो मूल्यमा...

मेगा बैंकको एक्सटेन्सन काउन्टर यातायात व्यवस्था कार्यालयमा

मेगा बैंकको एक्सटेन्सन काउन्टर यातायात व्यवस्था कार्यालयमा

मेगा बैंक नेपाल लिमिटेडले काठमाडौँको स्वयम्भु ठूलो भर्याङ्ग स्थित यातायात व्यवस्था कार्यालयको परिसरमा एक्सटेन्सन काउन्टर सञ्चालनमा ल्याएको छ । ...

नेपाल–फिलिपिन्स उद्योग वाणिज्य संघमा ज्ञवाली अध्यक्ष

नेपाल–फिलिपिन्स उद्योग वाणिज्य संघमा ज्ञवाली अध्यक्ष

नेपाल–फिलिपिन्स उद्योग वाणिज्य संघको तेस्रो वार्षिक सधारणसभा सम्पन्न भएको छ । ...

डिप्रोक्सको तनाव व्यवस्थापन तालिम

डिप्रोक्सको तनाव व्यवस्थापन तालिम

डिप्रोक्स लघुवित्त वित्तीय संस्था लिमिटेडले संस्थाको उच्च व्यवस्थापनलाई लक्ष्य गरी साउन २९ र ३० गते आवासीय तनाव व्यवस्थापन तालिम आयोजना...

नेपाल इन्फ्रास्ट्रक्चर बैंकको लगानी सुरु

नेपाल इन्फ्रास्ट्रक्चर बैंकको लगानी सुरु

नेपाल इन्फ्रास्ट्रक्चर बैंकले आफ्नो लगानीको सुरुवात कास्कीको माछापुच्छ्रे र सर्दीखोला गाउँपालिकास्थित ३२ मेगावाट  उत्पादन क्षमतको करुवा सेती हाइड्रोपावर परियोजनाबाट गरेको...

काञ्जिरोवामा स्टिम प्रशिक्षण

काञ्जिरोवामा स्टिम प्रशिक्षण

कोटेश्वरस्थित काञ्जिरोवा नेसनल माध्यमिक विद्यालयमा विज्ञान, प्रविधि, इन्जिनियरिङ र गणित (स्टिम) विषयक दुई दिवसीय प्रशिक्षणात्मक कार्यक्रम सम्पन्न भएको छ ।

हुन्डाइको फेस्टिभ डिलाइट योजना सार्वजनिक

हुन्डाइको फेस्टिभ डिलाइट योजना सार्वजनिक

हुन्डाई अटोमोबाइल्स नेपालको आधिकारिक विक्रेता लक्ष्मी इन्टरकन्टिनेन्टल प्रालिले हुन्डाई फेस्टिभ डिलाइट २०७६ योजना ल्याएको छ । ...

Ncell Footer Ad