मलेसियामा रोजगारी

‘भेन्डर’ फेर्न आर्थिक चलखेल

सोमबार, १० मङि्सर २०७५, ०७ : २४ नागरिक

काठमाडौं - मलेसियासँग श्रम समझदारी (एमओयु) गर्नुअघि कामदार पठाउन आतुर सरकार एमओयुपछि भने उदासीन देखिएको छ। कात्तिक १२ गते कामदारले कल्याणकारी र म्यादी जीवन बिमाबाहेक अन्य शुल्क तिर्न नपर्ने गरी मलेसियासँग एमओयु गरेको श्रम, रोजगार तथा सामाजिक सुरक्षा मन्त्रालय पछिल्ला दिनमा मलेसियामा कामदार पठाउने मामिलामा ‘गुपचुप’ छ। यसबाट मलेसिया जाने तयारीमा रहेको नेपाली युवा निरास भएका छन्।

एमओयुपछि नेपाल–मलेसिया संयुक्त कार्यदल (जेडब्लुजी) ले समेत मलेसियामा रोजगारीका लागि जाने प्रक्रियाबारे टुंगो लगाइसकेको छ। जेडब्लुजीमा दुई देशका उच्च अधिकारी सम्मिलित छन्। एमओयु र कार्यदलमा पुरानै प्रक्रियाअनुसार नेपाली कामदार मलेसिया पठाउने सहमति भएको छ। यो सहमतिपछि जेठ २ गतेदेखि रोकिएको मलेसियाको रोजगारीको ढोका पुनः खुल्ने धेरैको अपेक्षा थियो।

‘श्रम, रोजगार तथा सामाजिक सुरक्षा मन्त्रालयले मलेसियामा कामदार पठाउने मामिलामा काम गर्दै आएका संस्थालाई हटाएर नयाँ ल्याउन खोजिरहेको छ। मलेसिया सरकार भने पुरानैलाई नै निरन्तरता दिनुपर्ने पक्षमा छ। यसै कारण मलेसियामा कामदार पठाउन ढिलाइ भएको हो।

मन्त्रालयले कामदारसँग अतिरिक्त शुल्क लिएको भन्दै मलेसिया रोजगारी सम्बद्ध संस्थाहरू भिएलएन, ओएससी, बायोमेट्रिक र आइएसीलाई कारबाही गरी तिनका प्रतिनिधि÷सञ्चालकलाई ठगी मुद्दा चलाएको थियो। ती सबै संस्थाले लिँदै आएको शुल्क विगतका सरकारले तोकेअनुसार नै थियो। तर वर्तमान सरकारले बढी शुल्क लिएको भन्दै ती संस्था सञ्चालकमाथि ठगी आरोपमा मुद्दा चलाएको हो। सबैका मुद्दा अदालतमा विचाराधीन छन्।

एमओयु नहुन्जेल मलेसियाको रोजगारी नखोल्ने अडान राखेका श्रममन्त्री गोकर्ण बिष्टले एमओयु भएको एक महिना हुँदासमेत मलेसिया रोजगारी खोल्ने निर्णय नगरेपछि रोजगारीका लागि मलेसिया जान चाहेका युवा निरास देखिएका छन्। रोकिएको रोजगारी सुचारु गर्न काठमाडौंस्थित मलेसियाली राजदूतावासले परराष्ट्र मन्त्रालय र पुरानै संस्थालाई आग्रहसहित पत्राचार गरिसकेको छ। राजदूतावासको पत्रमा एमओयुमा भएको सहमतिलाई आधार मानेर पुरानै प्रक्रिया अनुसार कामदार पठाउन भनिएको छ। त्यस्तै पत्रमा मलेसिया कामदार पठाउँदै आएका संस्थालाई नै पुनः जिम्मेवारी दिइएको जानकारी गराइएको छ।

मन्त्रालय स्रोतले एमओयु र जेडब्लुजीले टुंग्याउनुपर्ने सबै विषयमा सहमति गरिसकेकाले अब मलेसियामा कामदार पठाउन रोक्नुपर्ने कुनै कारण नभएको जनायो। ‘नेपालले जे चाहेको थियो, मलेसियाले तिनै मागमा सहमति जनाउँदै एमओयुमा हस्ताक्षर गरिसकेको छ,’ मन्त्रालयका एक अधिकारीले भने, ‘अब पनि यो भएन, त्यो भएन भन्नु कामदारको हितमा पटक्कै छैन।’

एमओयुमा रोजगारीका लागि मलेसिया जाने कामदारको सबै शुल्क रोजगारदाताले बेहोर्ने उल्लेख छ। अन्तर्राष्ट्रिय जगतमा बदनाम हुने गरी नेपालले मलेसिया कामदार पठाउन ढिलाइ गरिरहेको मन्त्रालयकै अधिकारी बताउँछन्। एमओयुमा हस्ताक्षर भएलगत्तै कामदार पठाउने प्रक्रिया सुरु गर्न दुई देशका अधिकारी सहमत भएका थिए। स्रोतका अनुसार मन्त्रालयले हाल मलेसिया जानेको राहदानी संकलन गर्दै आइरहेको भिएलएन/ओएससी, स्वास्थ्य परीक्षण गर्दै आएका बायोमेडिकल तथा अध्यागमनमाा सुरक्षा जाँच (आइएससी) काम गर्ने ओएससी सञ्चालक (भेन्डर) परिवर्तन गर्न खोजेको छ। ‘अहिले भिएलन÷ओएससी, बायोमेट्रिक र आइएससीको काम गरिरहेका व्यक्तिबाट सोही काम खोसेर क्रमशः पूजा चन्द ठकुरी, रघु पुरी र सन्तोष कार्कीलाई दिन खोजिएको छ,’ स्रोतले भन्यो।

मलेसियाले भने बरु दुई वर्ष रोजगारी बन्द होस् तर भेन्डर परिवर्तन हुन नसक्ने अडान लिएको बताइएको छ। अघिल्लो साता काम हात पार्ने प्रयासमा रहेको नेपाली टोलीलाई सघाउन मलेसियाबाट पनि व्यापारीको एक समूह नेपाल आएको थियो। मलेसियाको त्यो टोलीलाई नेपाली व्यापारीले अन्नपूर्ण बेस क्याम्पसमेत घुमाएका थिए। नेपाल आएर मलेसियाली टोलीले गरेको प्रयास सफल नभएपछि यतिखेर कार्कीसहितको टोली मलेसिया पुगेर लबिङ गरिरहेको स्रोतको भनाइ छ।

स्रोतका अनुसार मन्त्रालयको अघोषित समर्थनमा नेपालमा काम हत्याउने प्रयासमा रहेको समूहलाई मलेसियाका व्यापारी हनिफलगायतले सघाउ पु-याइरहेको छ। कार्कीसहितको टोलीले मन्त्रालयलगायत अन्य पहुँचवाला व्यक्तिसँग लबिङ गरेका कारण मलेसिया रोजगारी सुरु हुन नसकेको बताइएको छ। ‘मन्त्रालयले अहिले काम गरिरहेका संस्थालाई हटाएर नयाँलाई दिन खोजिरहेको छ,’ स्रोतले भन्यो, ‘तर मलेसिया सरकारले भने काम गर्दै आएका संस्था तत्काल परिवर्तन गर्न नसकिने जवाफ दिएको छ। अहिले गरिरहेका संस्थाको काम खोसेर अर्कोलाई दिन सकिने कुनै जुक्ति फेला पर्ला कि भनेर पर्खंदा मलेसिया रोजगारी सुचारु गर्न ढिलाइ भइरहेको छ,’ स्रोतले भन्यो, ‘यस्तो बेलामा प्रधानमन्त्री तहबाट निर्देशन नहुने हो भने गलत अभ्यास बस्न सक्छ।’

आर्थिक चललेखका लागि भेन्डर परिवर्तन गर्न खोज्दा एकातिर स्वदेशकै अन्य क्षेत्रमा काम गर्ने उद्योगी, व्यवसायीबीच त्रास उत्पन्न हुने र अर्कोतर्फ अन्तर्राष्ट्रिय स्तरमा विश्वनियता हराउँदै जाने भन्दै व्यवसायीले चिन्ता व्यक्त गरेका छन्। सन् २०१३ देखि काम गर्दै आएका ती संस्थालाई मलेसिया र नेपालले मापदण्डका आधारमा चयन गरेका हुन्। ‘करिब ५ वर्षसम्म काम गर्दा गुणस्तरीय रहेका ती संस्थालाई अहिले कमसल आरोप लगाउनुको कुनै अर्थ छैन,’ ती संस्था सम्बद्ध एक व्यसायीले भने, ‘सरकारले तोकेको नियम, कानुन मानेर काम गर्दासमेत यति धेरै असुरक्षित हुनुपर्ला भनेर कहिलै सोचेका थिएनौं।’ कामदारको राहदानी संकलन गर्न नपाए पनि भिएलएनले अन्य भिसामा मलेसिया जानेको भने अहिले पनि राहदानी संकलनको काम गरिरहेको छ।

कामदार र अन्य भिसामा मलेसिया जानेको भिसा संकलन गर्न मलेसियासँग भिएलएन÷ओएससी, आइएसी र बायोमेडिकल स्वास्थ्य परीक्षण गर्न नेपाल स्वास्थ्य व्यवसायी महासंघको सम्झौता छ। महासंघमा आबद्ध स्वास्थ्य परीक्षण गर्ने ३९ संस्था तत्कालीन श्रम तथा रोजगार र स्वास्थ्य मन्त्रालयमा सूचीकृत २ सय ३७ मध्येका हुन्। मलेसियाको स्वास्थ्य मन्त्रालयको टोलीले सन् २०१४ मा सूचीकृत ती मेडिकलमध्ये मापदण्ड पूरा गरेका ३९ वटालाई छानेको थियो। ती संस्थाले लिने शुल्क स्वास्थ्य मन्त्रालयको विशेषज्ञ टोलीले निर्धारण गरेबमोजिम छन्।

श्रम मन्त्रालयका प्रवक्ता नारायण रेग्मीले मलेसिया रोजगारी कहिले खुल्छ भन्नेबारे केही भन्न नसकिने बताए। ‘मलाई पनि तपाईंहरूलाई जस्तै मलेसिया जान कहिले खुला हुन्छ भनेर धेरै फोन आइरहेको छ,’ रेग्मीले भने, ‘प्रवक्ताले के काम हुँदैछ भन्ने होइन। निर्णय भएपछि मात्र भन्ने हो।’

मन्त्रालयका तत्कालीन सहसचिव कृष्णप्रसाद ज्ञवाली संयोजक तथा मलेसियाको मानव संशाधन मन्त्रालयका उपसचिव बेट्टी हसन सहसंयोजक रहेको संयुक्त कार्यदलले मलेसिया पठाउँदा कामदारबाट लिने शुल्क टुंगो लगाइसकेको छ। आइएससीको काम गर्न १ सय ५ मलेसियन रिंगिट तोकेको उक्त कार्यदलले कामदारको स्वास्थ्य परीक्षण शुल्क २ सय ६० रिंगिट र भिसा शुल्क २ सय २५ रिंगिट तोकेको छ।

वैदेशिक रोजगार विभागले श्रम स्वीकृति जारी गरेको तथ्यांकका आधारमा मलेसिया नेपालको सबभन्दा ठूलो गन्तव्य हो। जेठ २ गतेअघिसम्म रोजगारीका लागि मलेसियामा मासिक सरदर ७–८ हजार युवा जान्थे। हालसम्म मलेसिया जान करिब १० लाख युवाले श्रम स्वीकृति लिएका छन्, जसमध्ये करिब ५ लाख उतै रहेको बताइन्छ। नेपालको रेमिट्यान्समा मलेसियाको योगदान करिब ३० प्रतिशत रहँदै आएको छ। गत वर्ष नेपालमा मलेसियासहित विभिन्न मुलकबाट गरी ७ खर्ब ५५ अर्ब रुपैयाँ रेमिट्यान्स आएको थियो।







यसमा तपाईको मत

तपाईंको रुचि अनुसारको समाचारको लागि खाता खोल्नुहोस् ।


अन्य समाचार

टिभीमा पनि भाइरस ?

टिभीमा पनि भाइरस ?

सामसंगले हालै आफ्नो ट्वीटर अकाउन्टमा सामसंग टिभीमा भाइरस लाग्न नदिन के के गर्ने भन्ने कुराको जानकारी प्रदान गरेपछि टिभीमा पनि...

हुण्डाई मनसुन योजना

हुण्डाई मनसुन योजना

हुण्डाई मोटर्सकालागि नेपालको आधिकारिक विक्रेतालक्ष्मी इन्टरकन्टिनेन्टल प्रा.लि.ले मनसुन लक्षित आकर्षक योजनाहुण्डाई मनसुन डिलाइट सार्वजनिक गरेको छ । ...

प्रतिबन्धका कारण हुवावेलाई अर्बौ डलर घाटा

प्रतिबन्धका कारण हुवावेलाई अर्बौ डलर घाटा

प्रतिबन्ध पछि हुवावेको आम्दानी ३० अर्ब अमेरिकी डलर कम हुने ...

नेपाल शैक्षिक परामर्श संघ (ECAN) ले  शैक्षिक मेला आयोजना गर्ने

नेपाल शैक्षिक परामर्श संघ (ECAN) ले शैक्षिक मेला आयोजना गर्ने

नेपाल शैक्षिक परामर्श संघ (ECAN) ले बृहत शैक्षिक मेला आयोजना गर्ने परम्परालाई निरन्तरता दिंदै यस वर्ष १३ औं संस्करण भव्यताका...

नेपाली अभिनेत्री स्वस्तिमा खड्काले र्‍याम्प तताइन

नेपाली अभिनेत्री स्वस्तिमा खड्काले र्‍याम्प तताइन

नेपाली अभिनेत्री स्वस्तिमा  खड्का, जो शोमा प्रभावशाली प्रस्तुतकर्ता (शोस्टपर) थिइन, उनले र्‍याम्पमा  हिड्दा ग्लामरको हिस्सानै बद्लिनमा आफ्नो भूमिका निभाइन ।

टि भी एस स्ट्राइकर मेलामा ग्राहक को भिड

टि भी एस स्ट्राइकर मेलामा ग्राहक को भिड

नेपालको लागि टिभीएस टु ह्वीलर्सको आधिकारिक वितरक जगदम्बा मोटर्स प्रा.लि.ले ग्राहक वर्गको हितलाई दृष्टिगत गर्दै  TVS Stryker मेला मा आउनुहोस सुपर...

पल्सर स्पोर्ट्स अवार्डलाई डिस मिडिया नेटवर्कको एक्शन स्पोर्ट्स  एचडी च्यानलको  सह–प्रायोजन

पल्सर स्पोर्ट्स अवार्डलाई डिस मिडिया नेटवर्कको एक्शन स्पोर्ट्स  एचडी च्यानलको  सह–प्रायोजन

नेपाल खेलकुद पत्रकार मञ्च (एनएसजेएफ) ले प्रत्येक वर्ष आयोजना गर्ने  बजाज पल्सर स्पोर्ट्स अवार्ड २०७५ लाई डिस मिडिया नेटवर्क लिमिटेडले...

सिभिल बैंक लिमिटेडको शाखा सुर्खेत र लम्कीमा

सिभिल बैंक लिमिटेडको शाखा सुर्खेत र लम्कीमा

सिभिल बैंकले आफ्नो शाखा बिस्तारको क्रममा बीरेन्द्रनगरपालिकाको सुर्खेतमा र लम्कीचुहा नगरपालिकाको लम्कीमा शाखा संचालनमा ल्याएको छ । ...