चार दशकपछि खम्बा नाच

बिहिबार, २९ कार्तिक २०७५, ०९ : ३६ हिमनाथ देवकोटा

रसुवा - रसुवाको सदरमुकाम धुन्चेमा चार दशकपछि खम्बा नाच देखाइएको छ । हरेक वर्ष भाइटीकापछि आउने पहिलो मंगलबार यो नाच देखाउने गरिन्छ । रसुवा संरक्षण तथा सांस्कृतिक कला समूहले करिब साढे तीन घण्टा लामो नाच प्रस्तुत गरेको हो । नाचमा भोटे र जोगीको सम्बन्धलाई देखाइएको थियो । तिब्बतीयन भाषामा भोटेलाई खम्बा भनिन्छ।

धुन्चेका युवाहरूको सक्रियतामा नाच देखाइएको टुल्कु छोलिङ गुम्बाका प्रमुख लामा दावा सिदार घलेले बताए । ‘लोप हुन पुगेको चेन्दा नाचअन्तर्गतको खम्बा नाच चार दशकपछि देखाएका हौं,’ उनले भने, ‘आगामी दिनमा यसलाई निरन्तरता दिन्छौं । २०३५ सालसम्म हरेक वर्ष देखाइँदै आएको भए पनि त्यसपछिका दिनमा नाच नै लोप हुने अवस्थामा पुगेको थियो । लोप हुन नदिनका लागि अहिले युवा जुटेका छन्।’

नाचमा जोगी र तिब्बतीयन भोटेको मुख्य भूमिका हुन्छ । प्रत्येक वर्ष फरक–फरक नाच देखाइने उनको भनाइ छ । गत वर्ष जरायो नाच, यो वर्ष खम्बा नाच देखाइएको र आगामी वर्ष राजारानी नाच देखाइनेछ । नाच देखाउनका लागि समुदाय र स्थानीय तहले ४ लाख ६० हजार रुपयाँ खर्च गरेका छन् । नाच देखाउनका लागि १८ जना भन्दा बढी सहभागी हुने गर्छन् । संस्कृति तथा परम्परा जोगाउनका लागि एक पुस्ताबाट अर्को पुस्तामा हस्तान्तरण गर्न यो नाच देखाउन थालिएको हो । संस्कृति जर्गेनाका लागि गाउँपालिकाले सहयोग गर्ने गाउँपालिकाका अध्यक्ष कैसाङ नुर्पु तामाङले बताए।

यसरी सुरु हुन्छ नाच
तिब्बतीयन भोटेहरू र बनारसी जोगीहरू नेपाल आउँछन् । यहाँ आएपछि उनीहरूको भेट हुन्छ । बनारसी जोगी पशुपति हुँदै गोसाइकुण्ड गइरहेका हुन्छन् । भेट हुँदा भारतबाट आएका जोगीले तिब्बतबाट आएका खम्बालाई ‘फोहोरी’ भन्छन् । तिब्बतबाट आएकाले भारतबाट आएका जोगीलाई ‘काले’ भन्दै व्यंग्य गर्छन् । भेटको क्रममा उनीहरू बीच को सानो को ठुलो भन्ने विषयमा विवाद हुन्छ ।
लामो समयसम्म विवाद चलेपछि अन्त्यमा जोगीको जित हुन्छ । त्यहीक्रममा दर्शकको रूपमा पुगेकाहरूले जोगीलाई काँधमा बोकेर लैजान्छ । गुरु रिम्पोक्र्षेको रूपमा जोगीलाई मानिने भएकाले जोगीलाई बोकेर लैजाँदा घरमा सुख, शान्ति र लक्ष्मीको बास हुन्छ भन्ने लामा गुरुहरूको बताउँछन्।

हरेक वर्षको भाईटिकाको पहिलो मंगलबार चेन्दा नाच अन्तर्गतका यी नाचहरू देखाइन्छ । चार वर्षसम्म हरेक वर्ष एक–एकवटा मात्र एउटा नाच देखाइने गरिएको छ । गतवर्ष चेन्दा नाचअन्तर्गत जरायो नाच देखाईएको थियो । यो वर्ष खम्बा नाच देखाइएको छ।







यसमा तपाईको मत

तपाईंको रुचि अनुसारको समाचारको लागि खाता खोल्नुहोस् ।


अन्य समाचार

हुवावे माथि गुगलको प्रतिबन्ध - हुवावेका स्मार्टफोनमा गुगलका एप्सहरू नचल्ने

हुवावे माथि गुगलको प्रतिबन्ध - हुवावेका स्मार्टफोनमा गुगलका एप्सहरू नचल्ने

यस अन्तर्गत प्लेस्टोर, जिमेल, गुगल म्याप्स, युट्युब र अन्य सम्पूर्ण गुगलका सेवाहरू पर्छन् ...

ज्वेलरी एक्सपोको रौनक ( भिडियो )

ज्वेलरी एक्सपोको रौनक ( भिडियो )

नेपाली आभुषण तथा मौलिक हस्तकलालाई बिश्वसामु उजागर गरि अन्तर्रा्ष्ट्रिय क्षेत्रमा निर्यात तथा प्रवद्र्धन गर्नुका साथै राजश्व अभिवृद्धि गर्ने अभिप्रायका साथ...

म्यागाटो बेल्जियमले आफ्नो प्रविधि र उत्पादनहरु नेपालमा भित्राउदैं ।

म्यागाटो बेल्जियमले आफ्नो प्रविधि र उत्पादनहरु नेपालमा भित्राउदैं ।

म्यागाटो इन्डिया प्रा.लि.ले अरभिन्द इम्पोरियम प्रा.लि.को सहकार्यमा आफ्ना विभिन्न उत्पादनहरुको नेपाली बजारमा सेवा बिस्तार गरेको छ । विश्वका १५० राष्ट्रमा...

स्मार्टफोन फोटोग्राफीका लागि उपयोगी एप्सहरू

स्मार्टफोन फोटोग्राफीका लागि उपयोगी एप्सहरू

स्मार्टफोन फोटोग्राफीका लागि उपयोगी केहि एन्ड्रोइड र आइफोनका एपहरू ...

सिटिसि मोबाइल हबमा मोबाइल एक्सचेन्ज अफर, शून्य ब्याजदरमा किस्ताबन्दीमा मोबाइल

सिटिसि मोबाइल हबमा मोबाइल एक्सचेन्ज अफर, शून्य ब्याजदरमा किस्ताबन्दीमा मोबाइल

सुनधारा स्थित सिभिल ट्रेड सेन्टरमा रहेको सिटिसी मोबाइल हबमा जेठ ३ गते शुक्रबारदेखि मोबाइल एक्सचेन्ज मेला सुरु भएको छ ।...

जगदम्बा स्टील्स् सर्वोत्कृष्ट प्रदर्शनका भारतको प्रतिष्ठित स्टील (SAIL)
संगठनद्वारा सम्मानित

जगदम्बा स्टील्स् सर्वोत्कृष्ट प्रदर्शनका भारतको प्रतिष्ठित स्टील (SAIL) संगठनद्वारा सम्मानित

जगदम्बा स्टील्स् भारतको प्रतिष्ठित स्टील संगठन स्टील अथोरटी अफ् इण्डिया (SAIL)द्वारा एक कार्यक्रम बीच सम्मानित भएको छ । यही मे...

मर्जरका लागि सम्झौतापत्रमा हस्ताक्षर

मर्जरका लागि सम्झौतापत्रमा हस्ताक्षर

बैंकको पुँजीगत आधार सुदृढ गरी प्रतिस्पर्धात्मक क्षमताको विकास गर्ने उद्वेश्यका साथ् राष्ट्रीय स्तरको "ख" वर्गको ओम डेभलपमेन्ट बैंक लिमिटेड "क"...

स्मार्टफोन ब्याट्रीको प्रयोग आयु बढाउने तरिका

स्मार्टफोन ब्याट्रीको प्रयोग आयु बढाउने तरिका

स्मार्टफोनको ब्याट्रीलाई धेरै वर्षको प्रयोग पछि पनि राम्रो टिक्ने कसरी बनाउने ? ...