माइती सम्झँदै तिहार

शनिबार, १७ कार्तिक २०७५, १० : ३५ बालिका थपलिया

178


प्रिय भाइ,
मुटुभरी सम्झना।
तिहार नजिकिँदै छ र तिम्रो झझल्कोले सताइरहेछ । यसपल्ट पनि नेपालीको दोस्रो ठूलो चाड तिहारमा तिमीसँग भेट भएन । त्यसैले मन खल्लो भइरहेको छ । पढाइ, लेखाइ, बिहे अनि वैदेशिक रोजगारको सिलसिलामा जो जता पुगे पनि केही वर्षअघिसम्म हामी जन्मथलोमै फर्केर तिहार मनाउँथ्यौं । यसपल्ट त तिमी विदेशी भूमिमा, म यता कर्मघरमा । हाम्रो अनुपस्थितिको कारण पूर्वी पहाडको घर तिहारको रौनकले झिलिमिली हुन त परै जाओस्, चकमन्न हुन पुग्यो । मनले चाहेर पनि परिस्थिति अनुकूल नभएपछि घर पुग्न नपाउँदाको पीडा अर्कै हुँदोरहेछ।

तिमीले जस्तै मैले पनि धेरैपल्ट भयो, आफ्नो जन्मघर बाहिर तिहार मनाएको । कर्मघरका फूलमालाले हुने तामझाम र चमकदमकले तिहारको झल्को आए पनि जन्मघरमा मनाएजस्तो रमाइलो अनुभूति गर्न सकिनँ । बारीभरि ढकमक्क फूल फुलाएकी छु । तर, तिमीलाई माला लगाउन पाउँदिनँ । त्यही भएर तिम्रो न्यास्रोे लागिरहेछ । यी सयपत्रीका थुँगाथुँगाले तिम्रो सम्झना लिएर आएका छन्।

तिहार सुरु हुनासाथ हामी घरमाथिको फूलबारीबाट डालोमा सयपत्री र मखमली फूल टिपेर माला उन्न थाल्थ्यौं । त्यसरी आफैं उनेका मालाले हेर्दाहेर्दै घर, दलिन, चोटा र कोठाहरू सिंगारिन्थे । पानी राख्ने तामाका गाग्रीदेखि भोजमा खाना पकाउने खड्कुलाका घाँटीसमेत फूलका मालामय हुन्थे । नानाथरि फूल मिसाएर उनेको मालाले सिंगारपटार पारिएको घर धेरै दिनसम्म हेरौं–हेरौं लाग्दो हुन्थ्यो । गाउँमा हुँदा हामी आफ्नो घर अरुको भन्दा चिटिक्क पार्न मरिहत्ते गथ्र्यौं । सबैमा ‘कोभन्दा को कम’भन्ने भावना जाग्थ्यो र आफ्नो घरलाई सजाउन लाग्थ्यौं।

यो परिवेश दीपावलीमा उज्यालो हुन तरखर गरिरहेको बेला मेरो मनचाहिँ गाउँघरकै सम्झनामा रुमल्लिइरह्यो । तिमी र मैले बाल्यकालका तिहारमा बिताएका सुमधुर दिनहरूको झल्झली याद आयो । म फूलको शौखिन भएकाले बारीभरि धेरै सयपत्री रोप्थें । सिमसिमे पानी परिरहँदा असार पहिलो सातामै बिरुवा राख्थें । बिरुवा बारीमा रोपेको दिनदेखि गोडमेलमा तम्तयार हुनु मेरो दैनिकी बन्थ्यो । पछि त्यही सयपत्री फूलको माला उनेर भाइटीकामा तिमीलाई गलाभरी लगाइदिँदा कस्तो रमाइलो हुन्थ्यो । फूलबारीको भित्ताभरि लालुपाते मौलाएर राताम्मे भई फुल्दा झन् कस्तो आनन्द लाग्थ्यो । सयपत्री, ढुंग्री, गोदावरी र लालुपातेले हाम्रो घरको फूलबारीलाई रंगीचंगी बनाउँथे । यसले घरको शोभा बढ्थ्यो।

तिहारको प्रसंगलाई सम्झँदा एकपल्ट दार्जिलिङमा पनि मैले ‘डायस्पोरिक’ तिहार मनाउने अवसर पाएकी थिएँ । चिसो हावा चलिरहने शीतल मौसम । चियाबारीको हरियालीले भरिपूर्ण पहाडी सहर । चौरस्ता, नाइटिंगेल पार्क, रक गार्डेन, टाइगर हिल आदिको संगम थलो दार्जिलिङ । दीपावलीमा गरिने दीपज्योतिले त झनै सुन्दर देखिने । टोल टोलमा देउसी–भैलोका मीठा धुनहरू गुञ्जायमान । पहेंलपुर फूलका माला पहिरिएका नरनारी यताउता हिँडिरहेका । कस्तो गज्जबको रौनक थियो दार्जिलिङमा तिहारको । शब्दमा बताएर साध्यै नहोला जस्तो लाग्यो।

दार्जिलिङतिर बस्ने नेपाली भाषीले दसैं तिहारलाई भव्यरूपमा मनाएको देख्दा हर्षविभोर भएकी थिएँ । नेपाली संस्कारलाई हामीले बरु कमै प्राथमिकता दिएजस्तो लागेको थियो त्यतिबेला । तिमी त अहिले सात समुद्रपारि विदेशीका हुलमुलमा छांै । भाइटीका लगाउने चाहना भएर पनि यसपल्ट मलाई भेट्न आउन पाएनौं । मैले पनि तिम्रो निधारमा सप्तरंगी टीका लगाइदिन र तिम्रा हातबाट आफ्नो निधार रंग्याउन पाइनँ । यसमा अब पछुतो गरेर पनि केही हुनेवाला छैन।

बरु पहिले तिमीसँग घरमा मनाएका तिहारकै रमाइला क्षणहरू अहिले सम्झँदैछु । तिहार सुरु भएको पहिलो दिन टपरीमा विभिन्न परिकार राखेर कागको पूजा गरेको । भोलिपल्ट, मीठा खानेकुरा दिँदै कुकुरलाई माला लगाइदिएको । तेस्रो दिन, गाईलाई माला लगाइदिएर पूजा गरेको । त्यही बेलुका लक्ष्मीपूजा गरेर वरपरका घर चहार्दै भैलो खेलेको । नजिकै चौरमा लगाएको लिंगेपिङ मच्चाएको । हाटमा गएर थुप्रैबेर अलमलिएर आवश्यक चीजवीज किनेको । डाइस खेल्ने, पटका पट्काउने, छयाङ र रक्सीले मातेर लड्खडाएकाहरूको रमिता हेरेको।

लक्ष्मीपूजाको प्रसंग आउनासाथ मलाई महाकवि लक्ष्मीप्रसाद देवकोटाको याद आइहाल्छ । तिमी र म त्यो दिन महाकविको तस्बिरमा माल्यार्पण गरेर कति श्रद्धासाथ झुक्थ्याैं है । ‘मुनामदन’, ‘शाकुन्तल’, ‘पागल’, ‘भिखारी’, ‘दाडिमको रुखनेर’ आदि पढेर हामीकति रमाउँथ्याैं है । अनि भाका हाली कविता गुनगुनाउँथ्यौं । ‘नटिप्नु हेर कोपिला...’, ‘कुनमन्दिरमा जान्छौ यात्री...’ । ती सुनौला दिन अहिले झल्झली सम्झिरहेछु । ढिकीमा कुटेको धानको पीठोको सेल रोटी, मासको फुरौला, फापरको रोटीलगायत अनेक घरेलु परिकार खाएको भरखरै जस्तो लाग्छ।

तिहारको अन्तिम दिन, भाइटीका लगाइदिएर मैले तिम्रो चिरायुको कामना गर्थें । अनि सयपत्री र मखमलीका माला उनेर पहि-याइदिन्थे । मैले सप्तरंगी टीका लगाइदिएपछि तिमीले मेरो चुल्ठोमा फूलको थुँगा सिउरिदिँदै सयपत्री फूलझैं संसारभरि मगमगाउने शुभकामना दिन्थ्यौ । ओखर फुटाएको, दुबोको माला उनेको, तिम्रो केशमा तेल घसेको क्षण सम्झिरहेछु । चेलीको चिनोस्वरूप मैले तिमीलाई ढाका टोपी, दौरा सरुवाल उपहार दिन्थें । तिमीले पनि ढाकाको गुन्यु चोली र पछयौरी दिन्थ्यौ । तिमीले दिएका ती सबै उपहार मैले अझै जतनसाथ राखिरहेकी छु । बेला–बेला हेरेर भए पनि परदेशी भाइको सम्झना गाढा बनाउने गर्छु।

आज तिमी र म सँगै छैनौं । त्यसैले यतिबेला तिम्रो र घरको सम्झना टड्कारो भइरहेछ । हरियो गोबर र रातो माटोले लिपेको हाम्रो घर तिहारका बेला हेरिरहुँलाग्दो हुन्थ्यो । त्यहाँबाट सुन्दरताको क्या सुगन्ध आउथ्यो है । ‘भगवानले गाउँ बनाए अनि मानिसले सहर’ कसैको यो भनाई साँच्चै सान्दर्भिक लागिरहेछ यतिबेला । गाउँ स्वर्गजस्तै हुन्छ है प्यारो भाइ।

तिहारकै बेला ठुल्ठूला टारबारीमा पहेंलै तोरी फुल्ने । भमरा माहुरीहरू रस चुस्न आउने घमाइलो मौसम । सुन्तला, कागती लटरम्म फलेर नुहिएका बोट । पाखाभरि अम्बा पाकेर भुइँभरि छरिने । पाकेका धानका बोट काट्ने बेला हुने । बादल उडेर निख्खर सेताम्मे देखिएका कञ्चनजंघा र कुम्भकर्ण हिमाल । गाउँ जाँदा देखिने तर अहिले मैले पनि देख्न नपाएका यस्ता दृश्यहरू मनको तह–वितहमा बग्रेल्ती जमिरहेछन् । आफ्नो जन्मभूमिको मायाको बारेमा लेख्न थाल्यो भने आत्मसंस्मरण बन्न सक्छ।

त्यो स्वर्गीय गाउँको सुमधुुर अनुभूति तिमीसँग जोडिएको छ । हाल आएर मेरो अटुट जिउने सहारा बनेको छ । तिमी आज मसँग थियौ भने सायद हामी जन्मस्थलमा हुने थियौ । तिम्रो अभावमा एक्लै जान मन लागेन । भूतकालको असरल्ल यादले मलाई तर्साइरहेको छ । अनौठो किसिमले रिक्त भएको छ मन । हरपल तिम्रो खोजीमा छ । तिम्रो यो तीव्र विरहीपनको क्षतिपूर्ति गर्न  विनम्र भातृत्वपूर्ण साथ चाहिएको छ । हाम्रो भौतिक शरीर जति दूर भए पनि मनचाहिँ एकदम नजिक हुँदोरहेछ।

मेरा हरेक तिहारमय संस्मरणहरू तिम्रो ह्दयसँग नजिक भएर पूरा हुन्छन् । तिमीबिनाको तिहार सधैं अधुरो रहन्छ । कसैको अनुपस्थितिले सम्झना अझ गाढा बन्छ रे । ठ्याक्कै यही भनाइ लागू भएको छ मेरो जीवनमा । तिमीप्रतिको अनुराग पलपल छचल्किइरहेछ स्मृतिपटलमा । प्यारो भाइ, फूलहरूका पत्रपत्रमा मेरो माया र आशिर्वाद पठाएकी छु । यही मनोकामना छ, भौतिकताको सिमाना नाघेर तिमीले ग्रहण गर्नेछौ । यो पत्र पढिसकेर अर्को तिहारमा पहिलाजस्तै भाइटीका मनाउन प्रण गर्नेछौ । म तिम्रो लागि अर्को वर्ष पनि सयपत्री र मखमली रोपेर ढकमक्क फुलाउनेछु । अनि विदेशदेखि फर्किएर आउनेछौ र हामीले पहिला जन्मघरमा जस्तै तिहार मनाउन पाउनेछौ भन्ने आशा गर्छु।

मायालु चेली








यसमा तपाईको मत

तपाईंको रुचि अनुसारको समाचारको लागि खाता खोल्नुहोस् ।

अन्य समाचार

सवारीधनी हुँदा लाग्ने असली शुल्क

सवारीधनी हुँदा लाग्ने असली शुल्क

सवारीधनी भएपछि सवारी साधनको सम्पूर्ण अधिकारका साथ साथै सो सवारी साधनलाइ रखरखाव गर्ने जिम्मेवारी र दैनिक रुपमा हुने थप खर्च...

यो हो फोल्ड गर्न मिल्ने पहिलो स्मार्टफोन

यो हो फोल्ड गर्न मिल्ने पहिलो स्मार्टफोन

फोल्ड गर्दा स्मार्टफोन, अनफोल्ड गर्दा ट्याब्लेट !! ...

नयाँ स्मार्टफोन किन्दा ख्याल गर्नु पर्ने कुराहरु

नयाँ स्मार्टफोन किन्दा ख्याल गर्नु पर्ने कुराहरु

स्मार्टफोन किन्ने सोचमा हुनुहुन्छ? यी ६ वटा कुरा ख्याल गर्नाले तपाईंलाई धेरै सहयोग पुग्न सक्छ ...

एप्पलले सोचे जस्तो बिक्रि भएन नयाँ आइफोनहरु - कारण के ?

एप्पलले सोचे जस्तो बिक्रि भएन नयाँ आइफोनहरु - कारण के ?

९ अर्ब अमेरिकी डलरसम्म राजस्व कम हुन सक्ने ...

ह्याक होला वाइफाई - सुरक्षाका लागि यस्तो गर्नुहोस्

ह्याक होला वाइफाई - सुरक्षाका लागि यस्तो गर्नुहोस्

आफ्नो वाइफाईको सुरक्षा गर्नका लागि यी कुराहरु ध्यानमा राख्नुहोस् : ...

यस्तो हुनेछ नोकियाको ५ वटा क्यामरा भएको स्मार्टफोन

यस्तो हुनेछ नोकियाको ५ वटा क्यामरा भएको स्मार्टफोन

नोकिया ९ प्युरभ्यु को मुख्य आकर्षण भने यसको ५ वटा क्यामरा सेटअप रहेको छ ...

२०१८ मा स्मार्टफोन जगतमा आएका सुधारहरु

२०१८ मा स्मार्टफोन जगतमा आएका सुधारहरु

सन् २०१८ मा स्मार्टफोन जगतमा आएका केहि विशिष्ट सुधारहरुको सूची ! ...

विश्व बजारमा हुवावेले एप्पललाई जित्न सक्ने

विश्व बजारमा हुवावेले एप्पललाई जित्न सक्ने

हुवावेले सन् २०१८ मा मात्रै २० करोडवटा भन्दा बढी स्मार्टफोनहरु बिक्रि गर्न सफल भयो । ...