यतीको दर्शन

शनिबार, १७ कार्तिक २०७५, ०९ : ४५ लाक्पा जी शेर्पा

1007


नेपाल भुःस्वर्ग हो । हाम्रो हिमाल, पहाड र तराइ सबैतिर पर्यटनको अथाहा संभावना छ । यतिवेला म खुम्बु क्षेत्रको पाङ्बोचे गुम्बा चर्चा गर्दैछु । पासाङल्हामु गाउँपालिका, सोलुखुम्बुमा पर्ने गुम्बामा यतीको टाउको दर्शन गर्न पाइन्छ । करिब ६ सय बर्ष पुरानो मानिएको टाउको हेर्न पर्यटक आउँछन्।  

यतीको टाउको भएकाले मात्र यो गुम्बा प्रख्यात भएको होइन । प्राकृतिक हिसाबले समेत यो सुन्दर ठाउँमा छ । गुम्बाबाट उच्च हिमश्रृंखला दृश्यावलोकन गर्न सकिन्छ । गुम्बामा मासिक पूजा हुन्छ । यहाँ याक, नाक, चौंरी, खच्चडका गोठ देख्न पाइन्छ । विभिन्न बहुमूल्य जडीबुटीको भण्डारणका रुपमा यो ठाउँलाई लिइन्छ।

स्वच्छ हावापानी, प्राकृतिक रुपमा फक्रिएका पुष्पहरुको वासना यहाँका विशेषता । सुगन्धवाल, सुनपाती, ठूलो ओखती, पाखनवेद, कुट्की, पाँचऔंले, विखमोह यहाँ पाइने प्रमुख जडीबुटी हुन।

गुम्बामा रहेको यतीको टाउको हेर्नकै लागि भनेर ठुलो संख्यामा विदेशी आउँछन् । विदेशीले २ सय ५० रुपैयाँको टिकट काट्नु पर्छ भने नेपालीले निःशुल्क हेर्न पाउँछन्।

हाम्रो यात्राको मुख्य लक्ष्य ‘यतीको टाउको’ हेर्नु नै थियो । गुम्बामा यतीको टाउको अवलोकनका साथमा लामा गुरुको दर्शन र ध्यान गर्नाले मनमा शान्ति मिल्छ । स्थानीयहरु गुम्बालाई शक्तिका रुपमा पूज्छन् । यतीको टाउकाको इतिहास खास रुपमा गुम्बा व्यवस्थापन र स्थानीयलाई समेत राम्ररी जानकारी थिएन । गुम्बाको मूल ढोका नजिकै यतीको टाउको र हातको पञ्जा सानो बाकसमा सिसाभित्र राखिएको थियो । त्यसलाई हेर्न विदेशीका लागि २ सय ५० रुपैयाँको टिकट खरिद गर्नुपर्ने गुम्बाको नियम छ । नेपालीले भने पैसा तिर्नु पर्दैन।

हिम मानवका रुपमा चिनिने यतीको टाउकोबारे गहिरो अध्ययन गर्न स्रोतहरुको अभाव थियो । त्यसैले गहिराईमा पुगेर सामाग्री तयार पार्न जोकोहीलाई कठिन थियो । यतीको टाउको बीचमा चोरी भएको थियो तर त्यसबाट चोरीकर्तालाई पीडा दिने, विभिन्न क्षति पु-याउने, विरामी हुने गरेपछि टाउकोलाई पुनः गुम्बामै फिर्ता गरेको भन्ने जनश्रुति पाइन्छ।

यतीको टाउको हेर्न राजधानीबाट १० दिनको समय तय भयो । अनलिमिटेड शेर्पा एक्सपीडिशनका डारेक्टर ङिमा शेर्पासहित इटालियन, वेलायती नागरिकको १५ जनाको जम्बो समूह थियो । यतीको टाउको हेर्ने यात्रा शुरु काठमाडौंबाट तेन्जिङ हिलारी विमानस्थल लुक्लाका लागि तय भए पनि ट्राफिककै कारणले उडान हुन सकेन । विकल्पमा रामेछापको मन्थली विमानस्थलबाट लुक्लाका लागि उडान तय गरि राजधानीबाट गाडीको सहायतामा मन्थलीसम्म यात्रा र त्यहाँबाट विमानमार्फत लुक्ला पुग्न संभव भयो । अधिकांश पर्यटन त्रिवि विमानस्थलमा दैनिक ३–४ घण्टा उडानको पर्खाइमा वस्ने र अन्तिम समयमा मन्थलीतिर गाडी चढेर जानुपर्ने वाध्यतामा छन्।

लुक्लाबाट पहिलो क्याम्प फाक्दिङ, दोस्रो दिन नाम्चेबजार र तेस्रो दिन विश्रामका साथमा विश्वकै उच्च ठाउँमा रहेको होटल एभरेष्ट भ्यू, सबै हिमाल देखिने ‘३६० डिग्री भ्यू’ले चिनिने एभरेष्ट शेर्पा रिसोर्टको अवलोकन र विश्वकै अग्लो ठाउँमा रहेको स्याङ्बोचे विमानस्थल अवलोकन गरिन्छ । चौंथो दिन विश्वकै अग्लो ठाउँमा रहेको तेङ्बोचेको दर्शन र त्यसै क्षेत्रमा क्याम्प हुन्छ । पाँचौ दिन विहान पाङबोचे गुम्बा पुग्न सकिन्छ । गुम्बा सधैं खुल्ला हुने भएकाले जुनसुकै बेला ‘यतीको टाउको’ हेर्न पाइन्छ।  

मुख्य उद्देश्य पूरा भए पनि केही त्यहाँबाट सगरमाथा आधारशिविर जान्छन् । केही फर्केर नाम्चे आएर बास वस्छन् र भोलीपल्ट लुक्ला आएपछि तेस्रो दिन हवाई जहाजमार्फत काठमाडौं या मन्थली पुग्न सकिन्छ। 

एउटा कुरा, खुम्बु यात्रा सोचे जस्तो सजिलो छैन । राजधानीबाट यात्रा सुरु गर्दा हवाईजहाजको समस्या हुन्छ । त्यतिमात्रै हैन, लुक्लाबाट यात्रा शुरु गर्दा बीच बाटोमा छिचोल्नुपर्ने साँघुरा गल्ली, गल्छीहरु, जोखिमपूर्ण पुल, साँघुहरुको कथाको फेरिस्त लामै हुन्छ । त्यस्तै, भारी ढुवानीका लागि प्रयोग गर्ने जप्क्यो, याक, खच्चडको भिडलाई ट्राफिक जाममा पर्यटक लामै समय कुर्नपर्ने हुन्छ । राजधानीमा लामो समय ट्राफिक जाम सहेकालाई त्यहाँको बाटोको जाम दुरुस्त तर असमान्य लाग्न सक्छ । त्यसमाथि पनि खच्चड, घोडा, जोप्क्यो, याकको गोबर र पिसाबले यात्रालाई कठिन बनाउँछ नै त्यतिमात्रै कहाँ हो र त्यही नै फोहोर मिसिएको माटोहरुलाई अक्सिजनसँगै ग्रहण गर्दै बस्नुको पीडा असह्य नै हुन्छ । नाक, मुख पुरै वन्द गरेर यात्रा गर्दा एकले अर्कासँग साउती मार्दै हिँड्न सकिन्छ, बोल्न भने सकिँदैन । लुक्लादेखि पाङबोचेसम्म नै यी समस्याहरुले पर्यटकलाई दिक्दार बनाउनु अस्वभाविक होइन।

यात्रामा निश्चित ठाउँमा विश्राम लिनु पर्ने हुन्छ । खुम्बु क्षेत्रमा यतिबेलाको प्रमुख समस्या होटल वास नपाउनु हो । अधिकांश होटलमा खचाखच पर्यटक भरिएको हुन्छ । यस्तो अवस्थामा भरिया र नेपालीका लागि वास पाउनु भनेको ठूलै युद्द जित्नु जस्तै हो । गाइडहरुले सबै प्रबन्ध मिलाउँछन् । नेपालीका लागि वस्ने छुट्टै सामान्य कोठा बल्लतल्ल मिल्छ । भरिया त विचरा नै हुन्छन्, उनीहरुको सुताई खाने कोठामा सामूहिक हुन्छ । गाइड पनि त्यही भिडमा हराउनुपर्ने वाध्यता आइपर्छ ।
यस्तैयस्तैका बीच हामी यतिको टाउको हेर्न धोको पूरा गरेर फर्कियौं।

(लेखक : शेर्पा पत्रकार संघका संस्थापक अध्यक्ष हुन्।)







यसमा तपाईको मत

तपाईंको रुचि अनुसारको समाचारको लागि खाता खोल्नुहोस् ।


अन्य समाचार

घरमा मोर्डन लाइटिंग

घरमा मोर्डन लाइटिंग

सही लाइटिंगको प्रयोगबाट घरलाई मोडर्न र नयाँ रुप दिन सकिन्छ । लाइटिंग मिलेको घर हेर्दामा साह्रै राम्रा हुन्छन । ...

वाशिंग मेसिन खरिद गाइड

वाशिंग मेसिन खरिद गाइड

वाशिंग मेसिन खरिद गर्दा ख्याल गर्नुपर्ने थुप्रै कुराहरु हुन्छन् | यस गाइड मार्फत तपाईले आफ्नो परिवारको लागि कस्तो फ्रिज खरिद...

घरेलु उपकरण सम्बन्धि सुरक्षा टिप्स

घरेलु उपकरण सम्बन्धि सुरक्षा टिप्स

घरेलु उपकरण सुरक्षित शैलीमा प्रयोग नगर्नाले ठूला ठूला दुर्घटना हुन सक्छ। यी सुझावहरु पालाना गर्नाले यस्तो दुर्घटना न्यून हुन्छ ।

फ्रिजको हेरचाह कसरी गर्ने?

फ्रिजको हेरचाह कसरी गर्ने?

फ्रिजको औसत आयु १३ वर्ष मानिन्छ | तर यी कुराहरु ध्यानमा राखेर फ्रिजलाई कथित औसत आयुभन्दा धेरै समयसम्म प्रयोग गर्न...

Ncell Footer Ad