रौनक हराउँदै गएको दसैं

सोमबार, २९ असोज २०७५, ११ : ०८ श्रीराम राई

काठमाडौं–सधैंझैं यसपालि पनि दसैें सुरु भैसकेको छ। दसैं मान्ने तौरतरिका समय अनुसार बदलिँदै गएको छ। अहिलेको दसैंप्रति बालबालिका तथा युवाहरूले त्यति महत्व नदिएको अनुभव सुनाउँछन् तेह्रथुमका होमनाथ खनाल। 

‘पहिले दसैं धेरै रमाइलो हुन्थ्यो । गावैभरि ढिकीमा चिउरा कुटेको ढङढङ आवाज आउँथ्यो । केरा पाकेर बारी नै पहेंलपुर हुन्थ्यो’, खनाल भन्छन्, ‘घरैमा टन्न दूधमही खान पाइन्थ्यो । खसी घरमै काटिन्थ्यो । सबै मिलेर बाटोघाटो र चौतारा सरसफाइ गरिन्थ्यो । नयाँ लुगा लगाउन दसैं पर्खिनु पथ्र्यो । सुचीकारलाई लुगा सिलाउन घरैमा बोलाइन्थ्यो । पहिले कहिले मावल जान पाइएला र कति पैसा देला भन्ने चासो हुन्थ्यो । बाहिर हुनेहरू हिँडेरै घर आइपुग्थे।’ 

अहिलेका नानीहरूलाई मीठो खान र राम्रो लाउन दसैं कुरिरहनु पर्दैन । जताततै पार्कतिर पिङ खेल्न पाइन्छ । बिस्तारै दसैंको रौनक हराउँदै गएको छ । अहिलेका नानीहरू सबै कुराको सुविधा भएपछि दसैको के चासो भन्छन् ?  

त्यसैगरी धरानकि ६१ बर्षे मीना गौतमसँग पनि बेग्लै अनुभव छ । ‘दसैंमा हामीलाई बेग्लै खालको रमाइलो हुन्थ्यो । मावलमा सुन्तलाको बगैंचा थियो । आफू खुसी टिपेर खाइन्थ्यो । फलानाफलानाको घरमा टीका ल्याउन जाऊँ भनेर रमाउँदै गइन्थ्यो । त्यतिबेला केही कुराको तनाव हुँदैन थियो’, उनले भनिन् , ‘अहिले पढाइको नाममा नानीहरूलाई धेरै बोझ बोकाइन्छ ।  बल्ल दसैंमा खुला रूपमा हाँसखेल गर्न पाउँछन् । कतै नगई टेलिभिजन र मोबाइलमै झुम्मिएर दिन बिताउँछन्।’

उनीहरु दसैंमा दक्षिणा पाएको पैसा जोगाएर राख्थे । अहिलेका नानीहरू पैसा भेट्ने बित्तिकै पसल पुग्छन् । तिनताका कुरकुरे, लेज जस्ता जिब्रो लट्याउने चीज पाइँदैन थियो । त्यसैले उनीहरु स्वस्थ थिए। 

काभ्रेपलाञ्चोकका ७५ वर्षे भगवती ढुंगानाले पहिले धेरै दुःखले दसैं मनाएको सुनाइन् । ‘दसैं आउँदा दशा आएको जस्तो हुन्थ्यो ।  दुःखका कुरा सबै प्रचलनहरू हराउँदै गएका छन्’, ‘हाम्रा पालाँ भनेका बेलामा भात खान पाइँदैन थियो । कतैबाट बनी गरेर धान ल्याउनु पथ्र्यो । हप्ता दिन लगाएर मधेसबाट चामल र नुनतेल ल्याइन्थ्यो । लाटो जमाना थियो।’ 

ढुंगानालाई कहिले दसैं आउला र मासुभात खान पाइएला भन्ने लाग्थ्यो । अहिले पैसा भए जे पनि पाइन्छ । नानीहरुलाई दुःख छैन । उनीहरूलाई सधैं दसैं छ। 

दोलखाका ६० बर्से षडानन्द चौलागाईंले अहिलेका दसैमा धेरै विकृति भित्रिएको बताए । पहिले नयाँ लुगा लगाउन दसैं पर्खिनु पथ्र्यो । अहिलेका कति नानीहरूले महिनैपिच्छे नयाँ च्यातिएको जस्तो लुगा किनेर ल्याउँछन् । उनले भने, ‘दुःख  नभएपछि अनेक सोच आउँदो रहेछ । पहिले थोरै पैसाले धेरै कुरा आउँथ्यो । सुका माना घ्यू पाइन्थ्यो । अहिले पैसा सस्तो छ र बेसाउने कुरा महँगो भएको छ । तैपनि अहिलेका नानीहरू सोखिन छन् । खर्चालु शैलीमा दसैं मनाउँदै छन्।’

अहिले टाढा रहेका आफन्तहरूसित घरमै बसेर अनुहार हेराहेर गर्दै चाडपर्वको खुसी साट्न सकिन्छ।      

काठमाडौं बागबजारका ८४ बर्से माइला तण्डुकारले अहिलेको दसैं धेरै समस्यापूर्ण भएको बताए । अहिले प्रत्येक कुरामा महँगी बढेको छ । पाइलापिच्छे पैसा लाग्छ । पहिले काठमाडौंमा कहाँ के भइरहेको छ सबै थाहा हुन्थ्यो । वल्लो घर र पल्लो घर बीचमा आउजाउ हुन्थ्यो । अहिले एउटै घरमा बस्नेहरू बीचमा पनि चिनजान र भेटघाट हुँदैन। 

काठमाडौं, तारकेश्वर नगरपालिकाका रामशरण केसीले अहिलेको दसैं सामान्य बन्दै गएको बताए । पहिले दसैं आउँदै छ भनेपछि धेरै रमाइन्थ्यो । अहिले जस्तो आफूचिन्ते व्यवहार गरिदैन थियो । ‘सबै मिलेर बाटाघाटो खनिन्थ्यो।  चौताराको सरसफाइ गरिन्थ्यो। अर्गानिक खानेकुरा खान पाइन्थ्यो’,  उनले भने ,‘अहिले आनन्द लिन दसैं नै पर्खिरहनु पर्दैन । आनन्द लिने  धेरै ठाउँ छ । पहिलेको तुलनामा अहिलेको दसैं सामान्य दिन जस्तो भइसकेको छ।’ 

 





 


यसमा तपाईको मत

तपाईंको रुचि अनुसारको समाचारको लागि खाता खोल्नुहोस् ।


अन्य समाचार

टि भी एस स्ट्राइकर मेलामा ग्राहक को भिड

टि भी एस स्ट्राइकर मेलामा ग्राहक को भिड

नेपालको लागि टिभीएस टु ह्वीलर्सको आधिकारिक वितरक जगदम्बा मोटर्स प्रा.लि.ले ग्राहक वर्गको हितलाई दृष्टिगत गर्दै  TVS Stryker मेला मा आउनुहोस सुपर...

पल्सर स्पोर्ट्स अवार्डलाई डिस मिडिया नेटवर्कको एक्शन स्पोर्ट्स  एचडी च्यानलको  सह–प्रायोजन

पल्सर स्पोर्ट्स अवार्डलाई डिस मिडिया नेटवर्कको एक्शन स्पोर्ट्स  एचडी च्यानलको  सह–प्रायोजन

नेपाल खेलकुद पत्रकार मञ्च (एनएसजेएफ) ले प्रत्येक वर्ष आयोजना गर्ने  बजाज पल्सर स्पोर्ट्स अवार्ड २०७५ लाई डिस मिडिया नेटवर्क लिमिटेडले...

सिभिल बैंक लिमिटेडको शाखा सुर्खेत र लम्कीमा

सिभिल बैंक लिमिटेडको शाखा सुर्खेत र लम्कीमा

सिभिल बैंकले आफ्नो शाखा बिस्तारको क्रममा बीरेन्द्रनगरपालिकाको सुर्खेतमा र लम्कीचुहा नगरपालिकाको लम्कीमा शाखा संचालनमा ल्याएको छ । ...

हिम इलेक्ट्रोनिक्सद्वारा चितवनमा न्यू श्री गणेश इलेक्ट्रोनिक्स आउटलेट पुनः उद्घाटन

हिम इलेक्ट्रोनिक्सद्वारा चितवनमा न्यू श्री गणेश इलेक्ट्रोनिक्स आउटलेट पुनः उद्घाटन

हिम इलेक्ट्रोनिक्सको चितवनस्थीत एक आधिकारिक डिलर न्यू श्री गणेश इलेक्ट्रोनिक्स १० वर्ष पुगेको उपलक्ष्यमा अझै परिष्कृत तथा सुविधा सम्पन्न रुपमा...

इजरायलबाट ‘मेगा रेमीट’ सेवा

इजरायलबाट ‘मेगा रेमीट’ सेवा

‘मेगा रेमीट’ सेवालाई बिभिन्न देशमा विस्तार गर्ने क्रममा मेगा बैंक नेपाल लिमिटेडले इजरायलबाट पनि रेमीट्यान्स सेवा सुरु गरेको छ ।

फ्लेम अवार्ड एसिया २०१९ हुँदै

फ्लेम अवार्ड एसिया २०१९ हुँदै

नेपाली सहित करिब तीन सय मार्केटिङ कम्पनीहरुको सहभागिता रहेको ‘फ्लेम अवार्ड एसिया २०१९’ मुम्बईको शान्ताक्रुज होटेलमा हुने भएको छ ।

व्यवसायी चन्द्र टण्डनलाई मातृशोक

व्यवसायी चन्द्र टण्डनलाई मातृशोक

सिटी एक्सप्रेस ग्रुपका प्रबन्ध निर्देशक चन्द्र टण्डनलाई मातृशोक परेको छ। ...

नाटा र एनसीएचएल बीच विद्युत्तीय भुक्तानी प्रणाली लागु गर्न सम्झौता

नाटा र एनसीएचएल बीच विद्युत्तीय भुक्तानी प्रणाली लागु गर्न सम्झौता

नेपाल एसोसिएसन अफ टूर तथा ट्राभल एजेन्ट्स (NATTA ) र नेपाल क्लियरिङ्ग हाउस (NCHL) बीच NATTA का सदस्य ट्राभल एजेन्टहरु...