जेरी र पुनर्निर्माण

आइतबार, २१ असोज २०७५, ०८ : ४२ प्रेम नेपाली

आजभन्दा करिब तीस वर्ष पहिले जतिबेला म ५ वर्षको थिएँ । मेरा एकजना अग्रजले मलाई गजबको कहानी सुनाउनुभएको थियो । हालको कर्णाली प्रदेशको जुम्ला जिल्लाका एकजना भेडापालक किसान हिउँदमा भेडा लिएर बेँसीतिर झर्ने क्रममा सुर्खेत आइपुगे । म जन्मिएको पहाडी गाउँ गर्पनमा त्यतिबेलाका ससाना खुद्रा पसल, चियानास्ता पसल र कपडापसलहरू फाटफुटरूपमा खुलेका थिए । खाजापसलहरूमा नमकिन, समोसा, चिया, चना, जेरी र बिस्कुटहरू पाइथ्यो । त्यतिबेला भेडा लिएर जुम्लाबाट आउने ती किसानहरूलाई जुम्ली भनिन्थ्यो (आजकाल यो सम्बोधनलाई हेयका रूपमा लिइन्छ ।) अग्रजका अनुसार ती जुम्ली किसान भेडाहरू डाँडामा राखेर भोक मेट्न खाजा पसलमा आए । त्यतिबेला जुम्लाको विकट गाउँहरूमा नपाइने खाजाका परिकारहरू देखेर उनकाई के खाजा खाने सकसक भयो । ती खाजाका नाम उनलाई थाहा भएन । उनको आँखा जेरीमा गएर अडियो । किनकि यो विचित्रको थियो । तेलमा तारेर खाने घुमाउने रोटी (सेलरोटी) को स्वाद पाएका उनलाई यो पनि त्यस्तै हुन सक्छ भन्ने त लागेको थियो तर नाम भने थाहा थिएन । अझ त्यो जेरीमा केही मौरीहरू पनि घुमेको देखेपछि यो पक्कै रसिलो छ भन्ने लाग्यो । किनकि मौरीहरू त रस चुस्न फूलमा मात्र घुम्छन् । जेरी खाने निधो गरी उनले साहुजीसँग जुम्ली लवजमा आफूलाई मन लागेको परिकार मागे । साहुजी त्यो उसले उसलाई उसले उसलाई समातासमात गरेको चिज दिनुस् त । पसलमा बसेका अन्य व्यक्ति गललल हाँसे । अनि त्यतिबेला त्यो कहानी गाउँभर निक्कै चर्चित भयो।

तेस्रो संविधान दिवस मनाइरहेको यो परिवेशमा उल्लिखित कहानी महाभूकम्प २०७२ वैशाख १२ पश्चात् नेपालको पुनर्निर्माण प्रक्रियामा ठ्याक्कै मेल खाएको छ । भूकम्प गएको ३ वर्षभन्दा बेसी भइसकेको छ । गोरखाको बारपाक केन्द्रविन्दु भएर गएको ६.७ रेक्टर स्केलको भूकम्प र सोपश्चात्को दोस्रो शक्तिशाली धक्का तथा हजाराँै परकम्पनले नेपालको साबिकको मध्य र पश्चिमाञ्चलका १४ वटा जिल्लाहरूमा कहालीलाग्दो गरी र अन्य आसपासका १७ जिल्लाहरूमा नराम्ररी क्षतविक्षत पा-यो।

यसबाट ८ हजार ७९० जनाभन्दा बढी व्यक्तिले ज्यान गुमाए । २२ हजार ३०० व्यक्ति घाइते र अंगभंग भए । ४ लाख ५८ हजार ८५२ घर पूर्ण रूपमा क्षति भए भने २ लाख ५६ हजार ९५७ घर आंशिक रूपमा क्षति भए । ३६ लाख जति मानिस विस्थापित भए । देशका सांस्कृतिक र पुरातात्विक सम्पदाहरू धरहरा, स्वयम्भू, वसन्तपुर दरवार, पाटन दरबार लगायतका सम्पदाहरू क्षतविक्षत भए । सार्वजनिक र सरकारी भवनहरू जस्तै विद्यालय, स्वास्थ्य, सरकारी कार्यालय लगायतका भवनहरूमा अकल्पनीय क्षति भयो । जीविकोपार्जन र अर्थतन्त्रको महत्वपूर्ण कृषिक्षेत्र, पर्यटनक्षेत्र, होटेल, व्यवसाय, उद्योगलगायत क्षेत्रहरूमा पनि अर्बौंको क्षति भयो । यस महाविनाशबाट नेपालमा कुल ७ अर्ब ६ करोड ५० लाख अमेरिकी डलरको बराबर क्षति भएको आँकलन राष्ट्रिय योजना आयोगको भूकम्पपश्चात्को लेखाजोखा प्रतिवेदनमा उल्लेख छ । भूकम्पले देशको कुल जनसंख्याको ३ प्रतिशत नागरिक पुनः गरिबीको रेखामुनि धकेलिन बाध्य भए।

विपद् जानकारी दिएर आउँदैन । नेपाल बहुप्रकोपजन्य विपद् जोखिममा संसारमै २० औँ नम्बरमा पर्छ । अहिले हामीले आर्जन गरेको विपद्सम्बन्धी ज्ञान, अभ्यास र विज्ञतालाई हामीले सुरक्षित गरी राख्न जरुरी छ । हामीले खोजेको रहेक विकास र पूर्वाधारमा दिगोपना अपनाउन जरुरी छ । विपद्सम्बन्धी समुदायको ज्ञान र क्षमता बढाई उनीहरूको सहभागितामा पुनर्निमाण गर्नु अझ प्रभावकारी हुनेछ । अब हरेक स्थानीय तहले विपद् पूर्वतयारी योजना, विपद् कोषजस्ता कुराहरूमा ध्यान दिँदै हरेक आवधिक योजनाहरूमा अनुकूलनका काम सञ्चालन गरिनुपर्छ।








यसमा तपाईको मत

तपाईंको रुचि अनुसारको समाचारको लागि खाता खोल्नुहोस् ।

अन्य समाचार

क्रोम ब्राउजर निकै असुरक्षित - क्रोमको सट्टा यो ब्राउजर प्रयोग गर्नु उचित !

क्रोम ब्राउजर निकै असुरक्षित - क्रोमको सट्टा यो ब्राउजर प्रयोग गर्नु उचित !

गुगल क्रोमलाई जर्मनको एक साइबर सुरक्षा निकायले सबैभन्दा असुरक्षित ब्राउजरको संज्ञा दिएको छ ...

स्मार्टफोन VR को भविष्य अन्योलमा

स्मार्टफोन VR को भविष्य अन्योलमा

सामसंग GearVR र गुगल डेड्रिम जस्ता स्मार्टफोन VR को भविष्य अन्योलमा परेको छ ! ...

जगदम्बा मोटर्सको ‘टिभिएस सुपर एक्सचेन्ज फाइनान्स फेयर’

जगदम्बा मोटर्सको ‘टिभिएस सुपर एक्सचेन्ज फाइनान्स फेयर’

नेपालको लागि टिभिएस टू ह्विलर्सको एकमात्र आधिकारिक वितरक जगदम्बा मोटर्सले ‘टिभिएस एक्सचेन्ज एन्ड फाइनान्स फेयर’को आयोजना गर्ने भएको छ ।

टेलिकमको अटम अफर सार्वजनिक

टेलिकमको अटम अफर सार्वजनिक

नेपाल टेलिकमले विभिन्न प्याकेजसहितको आकर्षक अटम अफर सार्वजनिक गरेको छ । ...

कुमारी बैंक र नेपाल ग्यासबीच सहकार्य

कुमारी बैंक र नेपाल ग्यासबीच सहकार्य

कुमारी बैंक र नेपाल ग्यास इन्डस्ट्रिज प्रालिबीच आय संकलन सुविधासम्बन्धी एक सहकार्य भएको छ । ...

सानो गौचरनमा केटिएमले सर्भिस सेन्टर

सानो गौचरनमा केटिएमले सर्भिस सेन्टर

नेपालका लागि केटिएमको आधिकारिक बिक्रेता हंसराज हुलासचन्द एन्ड कम्पनी प्रालिले राजधानीको सानो गौचरनमा सर्भिस सेन्टर सञ्चालनमा ल्याएको छ । ...

सिटिजन लाइफको सभा सम्पन्न

सिटिजन लाइफको सभा सम्पन्न

सिटिजन लाइफ इन्स्योरेन्सले दोस्रो वार्षिक साधारणसभा सम्पन्न गरेको छ । ...

बैंक अफ काठमाण्डूको सभा

बैंक अफ काठमाण्डूको सभा

बैंक अफ काठमाण्डूको २५औं वार्षिक साधारणसभा सम्पन्न भएको छ । ...

Ncell Footer Ad