जीवन धान्ने आधार बन्दै पानी घट्ट

शनिबार, ३० भदौ २०७५, ११ : ३० बिष्णुप्रसाद देबकोटा

33


डोल्पा – हिमाली जिल्ला डोल्पामा परम्परागत पानी घट्ट सर्वसाधारणदेखि राजनीतिज्ञसम्मको लागि जीवन धान्ने आधार बन्दै आएको छ।

त्रिपुरासुन्दरी नगरपालिका वडा नम्बर १ करेलीकाँडाका कन्न बुढा वर्षले ७१ पुगे। ०५४ मा भएको स्थानीय निर्वाचनमा साविकको त्रिपुराकोट गाविसमा नेपाली काँग्रेसबाट निर्विरोध गाविस उपाध्यक्ष बनेका उनको यतिखेर पानी घट्टमा दिनचर्या बित्ने गरेको छ। 

हिमाली जिल्लामा परम्परागत पानी घट्ट लोकप्रिय मात्र नभइ जीवन धान्ने आधार समेत बनेको छ। गाउँमा आधुनिकता भित्र्याउने बिजुली बत्तीको सुबिधा भएपनि ग्रामीण बस्तीहरूमा भने अझैपनि पानी घट्ट सर्वसाधारणको रोजाई र खोजाईमा पर्दै आएका छन्।

डोल्पाका धेरै स्थानीय तहमा बिजुली बत्तीको सुबिधा भएपनि भरपर्दो र स्थाई नभएकाले उज्यालोको लागि पनि पिलपिले बत्ती बाल्नु बाहेक अन्य काममा प्रयोग गर्न नसकिने भएपछि घट्ट मिल चलाउन सक्ने अवस्था छैन्।
पानी घट्टमा पिसानी गरेको पिठो, रोटी तथा ढिडो खानको लागि स्वादिष्ट हुने र थोरै लागानीमा पनि बनाउन सकिने भएकाले सबैको रोजाई र खोजाईमा पर्ने गरेको ७१ वर्षीय कन्न बुढा बताउँछन्।

हिमाली तथा पहाडी क्षेत्रका ग्रामीण बस्तीमा प्रमुख बाली भनेको नै मकै गहुँ र फापर भएकाले पिसानीको लागि पानी घट्ट बाहेक अर्को बिकल्प नभएकोले दुख भएपनि एउटा घट्टले दश जनाको परिवारलाई वर्षभरी खान पुग्ने बुढाको भनाई छ। डोल्पालीको बिहान बेलुका गर्जो टार्ने पिठो पिसानीको एउटै आधार पानी घट्ट भएको र पानी घट्ट संचालन स्थानीय स्रोत साधनको प्रयोग गरेर बनाउन सकिन्छ।

थोरै परिश्रमले घट्टबाट उठेको शुल्कबाट परिवार पाल्न सजिलो हुने भएकाले आफुले छलगाड खोलामा दुई ओटा घट्ट संचलानमा ल्याएको अर्का घट्ट संचालक माधवसिँ कठायतले बताए।

स्थाई र भरपर्दो बिजुलीको ब्यवस्था नभएको बर्तमान अवस्थामा सबैको जीवन धान्ने आधार पानी घट्ट बन्दै आएकोले पानी घट्ट संचालनको लागि स्थानीय निकायले थोरै भएपनि अनुदान सहयोग गर्न सके इतिहासको रुपमा पनि परम्परागत पानी घट्ट बचाइ राख्न सकिने कठायतको भनाई छ।

डोल्पाका अन्य स्थानीय तहमा पनि परम्परागत पानी घट्ट संचालनमा रहेपनि त्रिपुरासुन्दरी नगरपालिका अन्तर्गत हिरा घट्ट, छलगाड घट्ट, गल्लीगाड घट्ट, ठुलीभेरी नगरपालिका अन्तर्गत भेत्तीखोला घट्ट, रुपगाड घट्ट विशेष चर्चामा रहेको र यी घट्टमा स्थानीयको घुइचो लाग्ने गरेको पाइन्छ।

नेपालका अन्य जिल्लामा आधुनिक प्रवृद्धि भित्रिएसंगै परम्परागत पानी घट्ट संचालनमा नआएको बेला कर्णालीका डोल्पा, जुम्ला, हुम्ला, मुगु र कालिकोटमा भने अझैपनि घट्ट संचालनमा छन्। 








यसमा तपाईको मत

तपाईंको रुचि अनुसारको समाचारको लागि खाता खोल्नुहोस् ।

अन्य समाचार

सवारीधनी हुँदा लाग्ने असली शुल्क

सवारीधनी हुँदा लाग्ने असली शुल्क

सवारीधनी भएपछि सवारी साधनको सम्पूर्ण अधिकारका साथ साथै सो सवारी साधनलाइ रखरखाव गर्ने जिम्मेवारी र दैनिक रुपमा हुने थप खर्च...

यो हो फोल्ड गर्न मिल्ने पहिलो स्मार्टफोन

यो हो फोल्ड गर्न मिल्ने पहिलो स्मार्टफोन

फोल्ड गर्दा स्मार्टफोन, अनफोल्ड गर्दा ट्याब्लेट !! ...

नयाँ स्मार्टफोन किन्दा ख्याल गर्नु पर्ने कुराहरु

नयाँ स्मार्टफोन किन्दा ख्याल गर्नु पर्ने कुराहरु

स्मार्टफोन किन्ने सोचमा हुनुहुन्छ? यी ६ वटा कुरा ख्याल गर्नाले तपाईंलाई धेरै सहयोग पुग्न सक्छ ...

एप्पलले सोचे जस्तो बिक्रि भएन नयाँ आइफोनहरु - कारण के ?

एप्पलले सोचे जस्तो बिक्रि भएन नयाँ आइफोनहरु - कारण के ?

९ अर्ब अमेरिकी डलरसम्म राजस्व कम हुन सक्ने ...

ह्याक होला वाइफाई - सुरक्षाका लागि यस्तो गर्नुहोस्

ह्याक होला वाइफाई - सुरक्षाका लागि यस्तो गर्नुहोस्

आफ्नो वाइफाईको सुरक्षा गर्नका लागि यी कुराहरु ध्यानमा राख्नुहोस् : ...

यस्तो हुनेछ नोकियाको ५ वटा क्यामरा भएको स्मार्टफोन

यस्तो हुनेछ नोकियाको ५ वटा क्यामरा भएको स्मार्टफोन

नोकिया ९ प्युरभ्यु को मुख्य आकर्षण भने यसको ५ वटा क्यामरा सेटअप रहेको छ ...

२०१८ मा स्मार्टफोन जगतमा आएका सुधारहरु

२०१८ मा स्मार्टफोन जगतमा आएका सुधारहरु

सन् २०१८ मा स्मार्टफोन जगतमा आएका केहि विशिष्ट सुधारहरुको सूची ! ...

विश्व बजारमा हुवावेले एप्पललाई जित्न सक्ने

विश्व बजारमा हुवावेले एप्पललाई जित्न सक्ने

हुवावेले सन् २०१८ मा मात्रै २० करोडवटा भन्दा बढी स्मार्टफोनहरु बिक्रि गर्न सफल भयो । ...