जीवन धान्ने आधार बन्दै पानी घट्ट

शनिबार, ३० भदौ २०७५, ११ : ३० बिष्णुप्रसाद देबकोटा

31


डोल्पा – हिमाली जिल्ला डोल्पामा परम्परागत पानी घट्ट सर्वसाधारणदेखि राजनीतिज्ञसम्मको लागि जीवन धान्ने आधार बन्दै आएको छ।

त्रिपुरासुन्दरी नगरपालिका वडा नम्बर १ करेलीकाँडाका कन्न बुढा वर्षले ७१ पुगे। ०५४ मा भएको स्थानीय निर्वाचनमा साविकको त्रिपुराकोट गाविसमा नेपाली काँग्रेसबाट निर्विरोध गाविस उपाध्यक्ष बनेका उनको यतिखेर पानी घट्टमा दिनचर्या बित्ने गरेको छ। 

हिमाली जिल्लामा परम्परागत पानी घट्ट लोकप्रिय मात्र नभइ जीवन धान्ने आधार समेत बनेको छ। गाउँमा आधुनिकता भित्र्याउने बिजुली बत्तीको सुबिधा भएपनि ग्रामीण बस्तीहरूमा भने अझैपनि पानी घट्ट सर्वसाधारणको रोजाई र खोजाईमा पर्दै आएका छन्।

डोल्पाका धेरै स्थानीय तहमा बिजुली बत्तीको सुबिधा भएपनि भरपर्दो र स्थाई नभएकाले उज्यालोको लागि पनि पिलपिले बत्ती बाल्नु बाहेक अन्य काममा प्रयोग गर्न नसकिने भएपछि घट्ट मिल चलाउन सक्ने अवस्था छैन्।
पानी घट्टमा पिसानी गरेको पिठो, रोटी तथा ढिडो खानको लागि स्वादिष्ट हुने र थोरै लागानीमा पनि बनाउन सकिने भएकाले सबैको रोजाई र खोजाईमा पर्ने गरेको ७१ वर्षीय कन्न बुढा बताउँछन्।

हिमाली तथा पहाडी क्षेत्रका ग्रामीण बस्तीमा प्रमुख बाली भनेको नै मकै गहुँ र फापर भएकाले पिसानीको लागि पानी घट्ट बाहेक अर्को बिकल्प नभएकोले दुख भएपनि एउटा घट्टले दश जनाको परिवारलाई वर्षभरी खान पुग्ने बुढाको भनाई छ। डोल्पालीको बिहान बेलुका गर्जो टार्ने पिठो पिसानीको एउटै आधार पानी घट्ट भएको र पानी घट्ट संचालन स्थानीय स्रोत साधनको प्रयोग गरेर बनाउन सकिन्छ।

थोरै परिश्रमले घट्टबाट उठेको शुल्कबाट परिवार पाल्न सजिलो हुने भएकाले आफुले छलगाड खोलामा दुई ओटा घट्ट संचलानमा ल्याएको अर्का घट्ट संचालक माधवसिँ कठायतले बताए।

स्थाई र भरपर्दो बिजुलीको ब्यवस्था नभएको बर्तमान अवस्थामा सबैको जीवन धान्ने आधार पानी घट्ट बन्दै आएकोले पानी घट्ट संचालनको लागि स्थानीय निकायले थोरै भएपनि अनुदान सहयोग गर्न सके इतिहासको रुपमा पनि परम्परागत पानी घट्ट बचाइ राख्न सकिने कठायतको भनाई छ।

डोल्पाका अन्य स्थानीय तहमा पनि परम्परागत पानी घट्ट संचालनमा रहेपनि त्रिपुरासुन्दरी नगरपालिका अन्तर्गत हिरा घट्ट, छलगाड घट्ट, गल्लीगाड घट्ट, ठुलीभेरी नगरपालिका अन्तर्गत भेत्तीखोला घट्ट, रुपगाड घट्ट विशेष चर्चामा रहेको र यी घट्टमा स्थानीयको घुइचो लाग्ने गरेको पाइन्छ।

नेपालका अन्य जिल्लामा आधुनिक प्रवृद्धि भित्रिएसंगै परम्परागत पानी घट्ट संचालनमा नआएको बेला कर्णालीका डोल्पा, जुम्ला, हुम्ला, मुगु र कालिकोटमा भने अझैपनि घट्ट संचालनमा छन्। 







यसमा तपाईको मत

अन्य समाचार

घरेलु उपकरणका लागि वास्तु

घरेलु उपकरणका लागि वास्तु

घरमा कुन विद्युतीय उपकरण कता र कसरी राख्ने भन्ने कुरामा पनि विशेष ध्यान दिनुपर्छ । ...

कस्तो गिजर किन्ने ? - गिजर खरिद गाइड

कस्तो गिजर किन्ने ? - गिजर खरिद गाइड

जाडो महिना नजिकिँदै गर्दा गिजर खरिद गर्न चाहनेको संख्या पनि बढ्दै जान्छ । तर राम्रोसँग नबुझी गिजर खरिद गरेमा आफैलाई...

वानप्लस सिक्स टि को यस्तो छ नेपाली बजार मूल्य

वानप्लस सिक्स टि को यस्तो छ नेपाली बजार मूल्य

दराजको वेबसाइटबाट उपलब्ध हुने ...

एप्पलले आइफोन X र आइफोन ८ / ८+ लाई पनि स्लो गर्दै

एप्पलले आइफोन X र आइफोन ८ / ८+ लाई पनि स्लो गर्दै

एप्पलका अनुसार यस फिचरले प्रयोगकर्ताको आइफोनलाई स्लो बनाएर ब्याट्रीको बचत गर्छ र पुरानो ब्याट्री भएको आइफोनलाई आफै बन्द हुन बाट...

वाननप्लस सिक्स टि - डिस्प्ले भित्रै फिंगरप्रिन्ट स्क्यानर

वाननप्लस सिक्स टि - डिस्प्ले भित्रै फिंगरप्रिन्ट स्क्यानर

वानप्लसले ६-६ महिनाको अन्तरालमा नयाँ फ्ल्याग्शिप स्मार्टफोन रिलिज गर्दै आइरहेको छ | ...

एप्पलको नयाँ आइप्याड प्रो, म्याकबुक एअर र म्याक मिनी

एप्पलको नयाँ आइप्याड प्रो, म्याकबुक एअर र म्याक मिनी

एप्पलले गत राती भएको इभेन्टमा नयाँ आइप्याड, म्याकबुक एअर र अपडेट गरिएको म्याक मिनीको बारेमा जानकारी दिएको छ । ...

एक साता मै ९० लाखवटा आइफोन Xr बिक्री

एक साता मै ९० लाखवटा आइफोन Xr बिक्री

विश्लेषकका अनुसार अझै धेरै बिक्री हुनुपर्ने थियो । ...

युएसबी-सी (USB-C) ट्रेन्ड

युएसबी-सी (USB-C) ट्रेन्ड

अहिले सबै कम्प्युटर र मोबाइल फोन निर्माता USB को यो स्ट्यान्डर्डलाई आफ्नो उत्पादनमा समावेश गर्ने होडमा छन् | ...