सामूहिक धान रोपाइँमा युवा

आइतबार, १३ साउन २०७५, ०९ : १७ सरिता श्रेष्ठ

धादिङ - टन्टलापुर घाममा कोही कोदाली बोक्दै त कोही मेसिन चलाउँदै थिए। अघिअघि हाते ट्याक्टरले धान रोप्नका लागि माटो सम्याउँदै थियो भने बाउसेहरु कोदालोको सहायताले कुनाकाप्चा मिलाउँदै थिए। रोपारहरु बीउ लिएर पछिपछि रोप्दै थिए। जिल्लाको सिद्धलेक गाउँपालिका–६ परेवाटारमा युवाहरुले सामूहिक रुपमा गरेको धान रोपाइँँको दृश्य हो यो। कामदारको अभाव र आकासे पानीको भर पर्नुपर्ने बाध्यतासँगै खेतमा युवाहरुले सामूहिक धान रोपेका हुन्। 

युवाहरु आधुनिक प्रविधिसँगै कृषि पेसामा लाग्न र नेपालमै रोजगारी सिर्जना गर्ने सन्देश दिन सामूहिक रुपमा धान रोपाइँ गरिएको हो। नेपाली उखानअनुसार माना खाएर मुरी उब्जाउने यो असार÷साउनको महिनामा दुःख गरेर रोपेको धान मंसिरमा भित्र्याउने गरिन्छ। किसानहरुले लगाएको धानले वर्षदिनभरीको छाक टार्ने गरिन्छ। साउन दोस्रो साता लागिसक्दा पनि मनसुन कम परेका कारण धान रोपाइँमा ढिला भएको किसानको भनाइ छ। 

गाउँमा काम गर्ने कामदारको अभाव देखिएको छ। युवाहरु विदेश पलायनका कारण खेतीयोग्य जमिन क्रमश बाँझिदै गएको छ। अधिकांश युवाले वैदेशिक रोजगारी र अध्ययनका लागि गाउँ छाडेकाले काम गर्ने कामदारको अभाव देखिएको हो। त्यही अभाव परिपूर्ति गर्नका लागि युवा संघ धादिङ र वाइसिएल धादिङका युवाले संयुक्त रुपमा धान रोपेका हुन्। ‘तीन दिन जनश्रममा युवा अभियान’अन्तर्गत सामूहिक धान रोपाइँ गरिएको युवा संघ धादिङका अध्यक्ष दिपक खतिवडाले बताए। रोपाइँ कार्यक्रममा ६० भन्दा बढी युवासँगै स्थानीय किसान पनि सहभागी थिए। 

जिल्लामा वार्षिक ५० हजार मेट्रिक टन वर्षे धान र २० हजार मेट्रिक टन चैते धान उत्पादन हुँदै आएको छ। विशेषगरी टारहरु अर्थात कम उचाइ भएका ठाउँमा मकवानपुर १, सावित्री, सुक्खा १, २, ३, ४, ५ रामधान जस्ता धान लगाइने गरिन्छ। बढी उचाइ भएका ठाउँमा अर्थात अलि चिसो हावापानी भएका ठाउँमा खुमल ४, खुमल १०, हर्दिनाथ १, हर्दिनाथ २, सुमलचार, खुमल ११, गोरखनाथ, बायोसिट जातका धानखेती गरिँदै आएको छ।  

जिल्लामा १६ हजार हेक्टर क्षेत्रमा धान खेती गरिँदै आएकोमा अहिलेसम्म ७० प्रतिशत धान रोपाइँ सकिएको जिल्ला कृषि विकास कार्यालय धादिङका प्रमुख केशव देवकोटाले बताए। ‘रोपाइँ ढिला भएपनि आकासे पानीको भर पर्नुपर्ने खेतमा रोपाइँ धामाधम चलिरहेको छ,’ देवकोटाले भने, ‘चैते धान ढिला पाकेको र लगाइएको मकै नपाकेका कारण ढिला रोपाइँ भएको हो।’ जिल्लाको नीलकण्ठ नगरपालिका, सल्यानटार, गजुरी, नौविसे, जीवनपुर, गोगनपानी, कल्लेरी, ज्यामरुङ, सांकोष, त्रिपुरेश्वर, मार्पाक र दार्खा धानखेती हुने पकेट क्षेत्र मानिँदै आएको छ। 

समयमै वर्षात भएका कारण गत वर्षको तुलनामा यो वर्ष धेरै खेतमा रोपाइँ सकिएको जिल्ला कृषि विकास कार्यालय धादिङले जनाएको छ। मनसुन पूर्ण रुपमा सक्रिय भई सबै ठाउँमा एकैनासले पानी परेपछि गत वर्षको तुलनामा यो वर्ष जिल्लाको अधिकांश धान फल्ने क्षेत्रमा रोपाइँ सकिएको छ। जिल्लाका अधिकांश स्थानमा रोपाइँ सकिए पनि कतिपय स्थानमा भने मकै नपाकेकाले मकै लगाइएका खेतमा रोपाइँ गर्न बाँकी नै रहेको देवकोटाले जानकारी दिए। 

नेपालको कुल गार्हस्थ्य उत्पादनमा कृषि क्षेत्रको ३३ प्रतिशत योगदान रहेकामा धानको मात्र १० प्रतिशतभन्दा माथि रहेको छ। हाल नेपालमा धानखेती हुने जमिन वार्षिक रूपमा ६ प्रतिशतले घट्दै गइरहेको तथ्यांकले देखाएको छ। बर्सेनि उर्वर भूमि घरघडेरीका लागि उपभोग हुँदै जानु, कृषिमा जनशक्तिको अभाव, जग्गा प्लटिङ गरी बाँझै राख्नु आदि कारणले खेतीयोग्य जमिनको क्षेत्रफल घट्दै गइरहेकाले चामलको उच्च मागलाई धान्न धानको उत्पादकत्व वृद्धि गर्नु आवश्यक रहेको विज्ञको भनाइ छ।








यसमा तपाईको मत

अन्य समाचार

सिटी एक्सप्रेस र एन् एस् क्यास पोइन्टमा उपहार

सिटी एक्सप्रेस र एन् एस् क्यास पोइन्टमा उपहार

सिटी एक्सप्रेस मनि ट्रान्सफर र एन् एस् क्यास पोइन्ट/लु लु एक्सचेन्ज मलेशियाको संयुक्त पहलमा स्क्त्र्याच एण्ड विन प्रमोसन अगस्ट १०,२०१९...

पल्सर एनएस २०० अब एबीएसमा

पल्सर एनएस २०० अब एबीएसमा

हन्सराज हुलासचन्द एण्ड कम्पनी प्रा.लि., नेपालका लागि दुई पाङग्रे बजाज मोटरसाइकलहरुको एक मात्र अधिकृत वितरकले नयाँ पल्सर एनएस २०० मा...

तयारी पोसाकको सो रुम खुल्यो

तयारी पोसाकको सो रुम खुल्यो

पूर्वकै केन्द्र मानिएको इटहरीमा तयारी पोसाकका सामग्री खरिद गर्ने सो रुम खुलेको छ। ...

एभरेस्ट बैंकले मनायो रजत जयन्ती

एभरेस्ट बैंकले मनायो रजत जयन्ती

एभरेस्ट बैंकले नर्भिक इन्टरनेसनल अस्पताल र नेपाल रेडक्रस सोसाइटीको सहकार्यमा विभिन्न संस्थागत सामाजिक उत्तरदायित्वका कार्यक्रम आयोजना गरेको छ । ...

फेसबुकलाई ३५ अर्ब डलरको जरिवाना हुन सक्ने!

फेसबुकलाई ३५ अर्ब डलरको जरिवाना हुन सक्ने!

मुद्दा हारेको खण्डमा फेसबुकले अहिलेसम्म कै सबैभन्दा ठूलो रकम जरिवाना तिर्नु पर्ने हुन्छ ! ...

उद्यम चलाउन महिलालाई अवसर

उद्यम चलाउन महिलालाई अवसर

महिला बालबालिका तथा ज्येष्ठ नागरिकमन्त्री थपमाया थापा मगरले महिलालाई उद्यमशीलतासँग जोड्न आवश्यक रहेको बताएकी छन् । ...

क्रोम ब्राउजर निकै असुरक्षित - क्रोमको सट्टा यो ब्राउजर प्रयोग गर्नु उचित !

क्रोम ब्राउजर निकै असुरक्षित - क्रोमको सट्टा यो ब्राउजर प्रयोग गर्नु उचित !

गुगल क्रोमलाई जर्मनको एक साइबर सुरक्षा निकायले सबैभन्दा असुरक्षित ब्राउजरको संज्ञा दिएको छ ...

स्मार्टफोन VR को भविष्य अन्योलमा

स्मार्टफोन VR को भविष्य अन्योलमा

सामसंग GearVR र गुगल डेड्रिम जस्ता स्मार्टफोन VR को भविष्य अन्योलमा परेको छ ! ...

Ncell Footer Ad