शाकाहारीमा भिटामिन बी १२ को कमी

शुक्रबार, ११ साउन २०७५, ११ : ३८ पवित्रा सुनार

काठमाडौं - नेपाली समाजमा मांसाहारी जति छन् त्यत्तिकै शाकाहारी पनि छन्। पछिल्लो समयमा मांसाहारी व्यक्तिको तुलनामा शाकाहारी व्यक्तिलाई भिटामिन बी १२ को कमी हुने गरेको पाइएको छ। भिटामिन बी १२ कमी भएका व्यक्तिहरु विभिन्न रोका सिकार बनेका छन्।

भिटामिन बी १२ माछा, मासु, दही, दूध तथा पनिरमा पाइन्छ। भिटामिन बी १२ को कमी भएमा हातखुट्टा झमझमाउने, नसाको समस्या, आँखाको ज्योति कम हुने, स्मरणशक्ति कमजोर हुने, थकाइ लाग्ने र रगतको कमी हुने जस्ता लक्षण देखिन्छन्।

‘कोख दुख्यो भन्दै आउँछन्, रगत जाँच्दा भिटामिन बी १२ को कमी देखिन्छ’, त्रिवि शिक्षण अस्पतालका नेफलोजिस्ट डा. महेशराज सिग्देलले भने। उनका अनुसार यस्ता व्यक्तिका मिर्गौलामा पनि समस्या हुने गरेको छ । अस्पतालको जनरल ओपिडीमा आएका बिरामीमध्ये तीन प्रतिशतमा भिटामिन बी १२ को कमी देखिएको प्रा.डा. योगेन्द्र शाक्यले बताए। विभागमा दैनिक एक सय ५० जना बिरामीको उपचार हुन्छ।

भिटामिन बी १२ दही, दूध तथा पनिरजस्ता शाकाहारी भोजनमा पनि पाइन्छ। तर शाकाहारी व्यक्तिले यस्ता भोजनको मात्रा नमिलाउँदा उनीहरूमा हातखुट्टा झमझमाउने, नसाको समस्या, आँखाको ज्योति कम हुने, स्मरणशक्ति कमजोर हुने, थकाइ लाग्ने र रगतको कमी हुने जस्ता समस्या देखिन सक्छन्।

स्पतालका अनुसार थकाइ लाग्यो र रगत कमी भयो भनेर उपचार गर्न आउने बिरामीलाई परीक्षण गर्दा मेगालोप्लास्टिक एनिमिया देखिन्छ । यस प्रकारको रक्तअल्पता भिटामिन बी १२ को कमीले हुन्छ।

वीर अस्पतालको न्युरो विभागमा दैनिक उपचार हुनेमध्ये तीन प्रतिशतमा भिटामिन बी १२ कमी देखिन्छ। विभागमा दैनिक एक सय ३० जनाको उपचार हुन्छ। चिकित्सकका अनुसार भिटामिन बी १२ को कमी हुनेमध्ये अधिकांश शाकाहारी छन्। ‘मांसाहारीको तुलनामा शाकाहारी व्यक्तिमा यो समस्याले बढी सताएको देखिन्छ,’ वीर अस्पतालका न्युरोलोजिस्ट डा. सुनिल कोइरालाले भने।

दुई वर्षअघि त्रिवि शिक्षण अस्पतालका आवासीय चिकित्सक डा. सुन्दर गौतमले गरेको एक अध्ययन प्रतिवेदनमा मांसाहारीको तुलनामा शाकाहारी व्यक्तिमा भिटामिन बी १२ को समस्या प्रशस्तै पाइएको छ। डा. गौतमले त्रिवि शिक्षण अस्पतालका एक सय ५० जना बिरामीमा सर्वेक्षण गर्दा शाकाहारीमा भिटामिन बी १२ को कमी पाइएको थियो। भिटामिन बी १२ शाकाहारी भोजनमा पनि पाइन्छ। तर शाकाहारी व्यक्तिले यस्ता भोजनको मात्रा नमिलाउँदा समस्या देखिने गरेको अध्ययनले प्रमाणित गरेको छ।

चिकित्सकका अनुसार विगत चारपाँच वर्षदेखि भिटामिन बी १२ को कमीबाट देखिने समस्या पहिचान हुन थालेको हो। अस्पतालहरूमा भिटामिन बी १२ परीक्षण सेवा पनि पछि मात्र हुन थालेको हो। ‘सुविधा र परीक्षण गर्ने चलन एकपटक वृद्धि भयो,’ डा. सिग्देलले भने। उनका अनुसार ओम् शान्ति, कृष्ण प्रणामी, साई बाबा जस्ता धार्मिक समूहको वृद्धि भएकाले भिटामिन बी १२ को समस्या बढेको हुन सक्छ।

चिकित्सकका अनुसार हिन्दु धर्ममा आस्था राख्ने पण्डित–पुरोहितहरुमा पनि भिटामिन बी १२ को कमी भएको पाइएको छ। पाचन प्रणालीमा समस्या हुने र खानामा प्रशस्त माछामासु समावेश नगर्ने व्यक्तिमा पनि भिटामिन बी १२ को कमी देखिन्छ। लामो समयसम्म ग्यास्टिकको औषधि खाएका, आमाशय र सानो आन्द्रामा घाउ या ट्युमर भएका, खानामा पशुजन्य मासु समावेश नगरेका, लामो समयदेखि पखाला लाग्ने रोगको सिकार भएका व्यक्तिमा पनि भिटामिन बी १२ को कमी देखिन्छ। ‘लामो समय ग्यास्टिकको औषधि खाँदा भिटामिन बी १२ सोस्ने एसिड नष्ट हुन्छ र त्यस्ता व्यक्तिमा भिटामिन बी १२ को कमी हुन्छ’, न्युरोलोजिस्ट डा. कोइरालाले भने।

भिटामिन बी १२ को कमी भएमा शरीरबाट धेरै पसिना आउने, हिँड्न कठिन हुने, हातखुट्टा झम झम गर्ने, छालाको रङ परिवर्तन हुने जस्ता लक्षण पनि देखिन्छन्। यस्ता समस्या देखिएमा बी १२ को कारण पत्ता लगाई उपचारमा जानुपर्ने सुझाव चिकित्सकको छ। मासु तथा दूधबाट बनेका परिकारहरु पर्याप्त खान नपाएमा प्रत्येक तीन महिनामा सुईबाट भिटामिन लिन सकिन्छ। यो सुविधा सबै अस्पतालहरुमा पाइन्छ।






यसमा तपाईको मत

अन्य समाचार

बर्दियाको गुलरियामा ग्लोबल आइएमई बैंक

बर्दियाको गुलरियामा ग्लोबल आइएमई बैंक

ग्लोबल आइएमई बैंकले बर्दियाको गुलरीया नगरपालिका वडा नम्बर ६, जिविस रोडमा नयाँ शाखा सञ्चालनमा ल्याएको छ । ...

सिद्धार्थ बैंकको सहयोग

सिद्धार्थ बैंकको सहयोग

सिद्धार्थ बैंकले टिच फर नेपाललाई पाँच लाख रूपैयाँ सहयोग गरेको जनाएको छ । ...

एनआइसी एसियाको दोस्रो त्रैमासिक वित्तीय नतिजा उत्साहजनक

एनआइसी एसियाको दोस्रो त्रैमासिक वित्तीय नतिजा उत्साहजनक

एनआइसी एसिया बैंकले चालु आर्थिक वर्ष ०७६/७७ को दोस्रो त्रैमाससम्ममा दुई अर्ब ९० करोड सञ्चालन मुनाफा आर्जन गरेको छ ।

हिमालयन बैंक र म्याक्स मनीबीच सम्झौता

हिमालयन बैंक र म्याक्स मनीबीच सम्झौता

हिमालयन बैंक र मलेसियन कम्पनी म्याक्स मनी एसडिएन बिएचडीबीच विगतमा भएको विप्रेषणको भुक्तानी रकम राफसाफ गर्ने सम्झौतापत्रमा हस्ताक्षर भएको छ...

एनसेलले ल्यायो पर्यटकका लागि ‘टुरिष्ट सिम’

एनसेलले ल्यायो पर्यटकका लागि ‘टुरिष्ट सिम’

यस योजना अन्तर्गत भ्रमणमा आएका विदेशी पाहुनाले सजिलै टुरिष्ट सिम लिएर सबै नेटवर्कमा कल गर्न मिल्ने अल नेटवर्क टक टाईम...

ह्यून्डाई कोना ईलेक्ट्रीकलाई गिनिज वल्र्ड रेकर्डस उपाधि

ह्यून्डाई कोना ईलेक्ट्रीकलाई गिनिज वल्र्ड रेकर्डस उपाधि

ईलेक्ट्रीक SUV कोनाले गिनिज वल्र्ड रेकर्डसको प्रतिष्ठित उपाधि जित्न सफल भएको छ । ...

सिटी एक्सप्रेसको गण्डकी प्रदेश एजेन्ट् मीट् कार्यक्रम

सिटी एक्सप्रेसको गण्डकी प्रदेश एजेन्ट् मीट् कार्यक्रम

सिटी एक्सप्रेस मनी ट्रान्सफरले गत शनिबार आफ्नो गण्डकी प्रदेश लक्षित एजेन्टहरुको लागि एक दिने एजेन्ट भेटघाट र AML/CFT तालिम कार्यक्रम...

नेपाल बिल्ड एक्स्पोमा महिन्द्राको लोडर सार्वजनिक

नेपाल बिल्ड एक्स्पोमा महिन्द्राको लोडर सार्वजनिक

नेपालको औधोगिक तथा ब्यबसायिक घराना माझ लोकप्रीय तथा देशको आर्थिक विकासमा सर्मपित एम. भी. दुगड़ ग्रुप नेपालको सफल ब्यबसायी दुगड...

Ncell Footer Ad