असारे (अ) विकास

बिहिबार, १४ असार २०७५, ०९ : ३० सम्पादकीय

विकास निर्माणका सन्दर्भमा सहजै भन्न सकिन्छ– मुलुकमा शासन फेरिए पनि शासन शैली फेरिएन । असारे विकासको नियति फेरियोस् भनेर संविधानमै जेठ १५ मा बजेट ल्याउने प्रावधानसमेत राखिएको छ।

तर, चालू आर्थिक वर्षको जेठ १५ मै बजेट आए पनि खर्चको प्रवृत्ति पुरानै छ । त्यसैले बजेट जहिले ल्याए पनि आर्थिक वर्षभरि काम नहुने र अन्तिम महिनामा आएर धमाधम विकासको नाटक गर्ने विकृत अवस्था यथावत् छ । चालू आर्थिक वर्षको ११ महिनामा विकास बजेटको ५० प्रतिशत खर्च भएको छ भने असार एक महिनामा बाँकी २० प्रतिशत खर्च गरी यसलाई जम्मा ८० प्रतिशत पुर्याइनेछ।

अहिले धमाधम सडकमा कालो पोत्ने कामले तीव्रता पाएको छ । मनसुन सुरु भइसकेको छ । यसो घाम लाग्लाजस्तो देखिएपछि सडक पिचको काम सुरु भएको देखिन्छ । झरीमा गरिएको यस्तो लापरबाहीपूर्ण कामको गुणस्तर नपुगे पनि खासै वास्ता गरिँदैन । हुलमुलमा असार मसान्तभित्र खर्च लेखेर प्रगति देखाउन यतिबेला राज्यका सम्पूर्ण संयन्त्र सक्रिय छन् । वर्षभरि काम नहुने र असार मसान्तमा मात्र काम हुने विडम्बनापूर्ण अवस्थामा सुधार गर्ने उपाय भए पनि त्यसमा ध्यान दिइएको छैन । वास्तवमा हाम्रो वर्षभरिको विकासको क्यालेन्डर हेर्ने हो भने आफैंमा कहालीलाग्दो अवस्था छ ।जेठ १५ मा बजेट आए पनि साउन १ देखि आर्थिक वर्ष प्रारम्भ हुन्छ ।

अर्थ मन्त्रालयले खर्चको अख्तियारी दिएपछि बल्ल विकास निर्माणका कामको बोलपत्र खोल्ने काम हुन्छ । साउनदेखि भदौसम्म यस्तै कागजी काममा अलमल हुन्छ । भदौपछि चाडबाडको मौसम सुरु हुन्छ । त्यो बेला काम हुँदैन । मंसिरपछि कामका कुरा सुरु हुन्छन् । सडक पिच गर्नेजस्ता विकासका काम पनि चिसोले गर्दा हुन नसकेको भन्ने बहानाबाजी राज्यका निकायबाट भइरहेको हुन्छ । ठेकेदारहरूले ठेक्का लिइसकेपछि पनि समयमा काम थाल्दैनन् ।

माघदेखि वैशाख–जेठसम्म काम गरे पनि भुक्तानी पाउन असार मसान्तै कुर्नुपरेपछि ठेकेदारले पनि त्यो बेला काम नगर्ने प्रवृत्ति छ । अहिले असारमा आएर हुलमुलमा काम गरेको देखाएर असार मसान्तमा सजिलै भुक्तानी लिन पाइने भएपछि वर्षभरि काम नगरी बस्ने प्रवृत्तिसमेत देखिएको छ । विशेषगरी विकास निर्माणका काममा बहुवर्षीय ठेक्का प्रणाली सुरु भइसकेको छ ।

बहुवर्षका लागि ठेक्कापट्टा सुरु भए पनि कामको नियमित गति भने देखिँदैन ।र, मुलुकको विकास निर्माण प्रक्रियामा देखिएको यो सुस्त पक्षको अनुसन्धान गरी निराकरण गर्ने प्रयास पनि देखिएको छैन । समयमा काम नगर्ने ठेकेदारमाथि सरकारले कारबाही प्रक्रिया सुरु गरे पनि त्यसले कुनै फलदायी परिणाम ल्याउन सकेको देखिएको छैन ।

ठेककापट्टामा राजनीतिक व्यक्तिहरूको प्रभाव देखिएको हुनाले तिनीहरूको पहुँच ठूलो छ । आफूले चाहेअनुसार ठेक्का लिने तर समयमा काम पूरा नगर्ने अवस्थामा पनि अहिलेसम्म जिम्मेवार ठहर्याउने गरी कारबाही हुन सकेको छैन।

वास्तवमा आर्थिक वर्षको थालनी नयाँ वर्ष अर्थात् वैशाख १ बाटै सुरु गर्ने हो भने काममा तालमेल हुने देखिन्छ । वैशाखबाट आर्थिक वर्ष सुरु हुँदा असार–साउनसम्ममा ठेक्कापट्टा प्रक्रिया सुरु गरी कामलाई तीव्रता दिन सकिन्छ । सरकारको भुक्तानी प्रक्रियामा समस्या देखिए सुधार गर्नुपर्ने हुन्छ । विकासको कामको गुणस्तरमा ज्यादा ध्यान दिएको पनि देखिएको छैन । जसोतसो काम सम्पन्न गर्ने र गुणस्तरहीन कामलाई पनि पास गरी आर्थिक लाभ लिने प्रवृत्ति सरकारी संयन्त्रमा पनि चरम विकृतिका रुपमा रहेको छ ।

ठेक्कापट्टा लागतभन्दा धेरै कमको लिने र वर्षौंसम्म परिचालनबापतको रकम भुक्तानी लिएर चलाउने, समयमा काम सम्पन्न गर्न नसकेमा सजाय हुनुभन्दा पनि विभिन्न बहानामा उल्टै भुक्तानी लिने अभ्यास मुलुकमा विद्यमान छ । हाम्रा विकास निर्माणको अभ्यास पनि ठीक छैन । कुनै आयोजनाको अध्ययन–अनुसन्धानपछि उपयुक्त देखिएमा आवश्यक बजेट व्यवस्था गरी काम थाल्नुपर्नेमा प्रक्रिया उल्टो हुने गरेको छ । पहिले बजेट व्यवस्था गर्ने अनि त्यसको सर्वेक्षण थाल्ने प्रवृत्ति देखिन्छ । यसले काम प्रभावकारी हुन दिएको छैन ।

विकासको आवश्यकता पनि कुनै नेताले भाषण गरिदिएपछि सुरु हुन्छ । यथार्थमा त्यो ठाउँको आवश्यकता हो÷होइन भन्ने सुनिश्चित भएपछि मात्र काम सुरु गर्नुपर्ने हो । असारे विकासको विकृति यथार्थमा ‘टिप अफ दि आइसबर्ग’ मात्र हो । यसमा संरचनागत भ्रष्टाचार धेरै ठूलो छ । यसको निराकरणका निम्ति नीति निर्माताहरूको गम्भीर ध्यान जानु आवश्यक छ । असारे विकास यथार्थमा विकृति हो, (अ) विकास हो ।





यसमा तपाईको मत

तपाईंको रुचि अनुसारको समाचारको लागि खाता खोल्नुहोस् ।

अन्य समाचार

सूर्या लाइफको ब्रान्डदूतमा जोशी

सूर्या लाइफको ब्रान्डदूतमा जोशी

गायिका इन्दिरा जोशी ब्रान्ड एम्बेसडरको रुपमा सूर्या लाइफ इन्स्योरेन्समा आबद्ध भएकी छिन् । ...

मेगाले दोहा बैंकबाट सवा दुई अर्ब ल्याउने

मेगाले दोहा बैंकबाट सवा दुई अर्ब ल्याउने

उसले कतारको दोहा बैंकबाट दुई अर्ब २५ करोड रुपैयाँ भित्र्याउन लागेको विज्ञप्तिमार्फत जानकारी गराएको छ । ...

सुबिसुको नयाँ प्याकेज

सुबिसुको नयाँ प्याकेज

केबल टेलिभिजन, इन्टरनेट र नेटवर्क सेवा प्रदायक कम्पनी सुबिसु केबलनेटले क्यान इन्फोटेक २०७६ को अवसरमा ‘सुबिसु क्यान इन्फोटेक अफर’ ल्याएको...

अफर स्टलमा अवलोकनकर्ताको भीड

अफर स्टलमा अवलोकनकर्ताको भीड

क्यान इन्फोटेकको तेस्रो दिन आइतबार अवलोकनकर्ताको मुख्य आकर्षणमा अफर सहितका स्टल परेका छन् । ...

सिभिल बैंकको नयाँ शाखा सुनवलमा

सिभिल बैंकको नयाँ शाखा सुनवलमा

समृद्धिका लागि सिभिल बैंक भन्ने नाराका साथ अगाडी बढिरहेको सिभिल बैंकले आफ्नो शाखा संजालमा विस्तार गर्ने क्रममा आज नवलपरासी जिल्लाको...

कोका–कोला मोःमोः उत्सवका लागि नयाँ टिभीसी सार्वजनिक

कोका–कोला मोःमोः उत्सवका लागि नयाँ टिभीसी सार्वजनिक

कोका–कोलाले ५औं कोका–कोला मोःमोःउत्सव क्याम्पेनका लागि नयाँ टिभी कमर्सीयल सार्वजनिक गरेको छ । ...

होटल मोक्सी आउँदै

होटल मोक्सी आउँदै

नेपालमा विदेशी चेन होटल ‘मोक्सी’ सञ्चालनमा आउने भएको छ । नेपालमा चेन होटल मेरियटको पाँचतारे मेरियट र तीनतारे फेयरफिल्ड सञ्चालन...

चेक रिपब्लिकको एम्बुलेन्स र मेडिकल उपकरण सहयोग

चेक रिपब्लिकको एम्बुलेन्स र मेडिकल उपकरण सहयोग

चेक रिपब्लिक डेभलपमेन्ट कोअपरेसनले नालास्थित धाग्पो शिडरब लिङ फाउन्डेसनलाई एउटा एम्बुलेन्स, विभिन्न मेडिकल उपकरणहरु र एउटा मालबाहक गाडी सहयोग गरेको...

Ncell Footer Ad