असारे (अ) विकास

बिहिबार, १४ असार २०७५, ०९ : ३० सम्पादकीय

विकास निर्माणका सन्दर्भमा सहजै भन्न सकिन्छ– मुलुकमा शासन फेरिए पनि शासन शैली फेरिएन । असारे विकासको नियति फेरियोस् भनेर संविधानमै जेठ १५ मा बजेट ल्याउने प्रावधानसमेत राखिएको छ।

तर, चालू आर्थिक वर्षको जेठ १५ मै बजेट आए पनि खर्चको प्रवृत्ति पुरानै छ । त्यसैले बजेट जहिले ल्याए पनि आर्थिक वर्षभरि काम नहुने र अन्तिम महिनामा आएर धमाधम विकासको नाटक गर्ने विकृत अवस्था यथावत् छ । चालू आर्थिक वर्षको ११ महिनामा विकास बजेटको ५० प्रतिशत खर्च भएको छ भने असार एक महिनामा बाँकी २० प्रतिशत खर्च गरी यसलाई जम्मा ८० प्रतिशत पुर्याइनेछ।

अहिले धमाधम सडकमा कालो पोत्ने कामले तीव्रता पाएको छ । मनसुन सुरु भइसकेको छ । यसो घाम लाग्लाजस्तो देखिएपछि सडक पिचको काम सुरु भएको देखिन्छ । झरीमा गरिएको यस्तो लापरबाहीपूर्ण कामको गुणस्तर नपुगे पनि खासै वास्ता गरिँदैन । हुलमुलमा असार मसान्तभित्र खर्च लेखेर प्रगति देखाउन यतिबेला राज्यका सम्पूर्ण संयन्त्र सक्रिय छन् । वर्षभरि काम नहुने र असार मसान्तमा मात्र काम हुने विडम्बनापूर्ण अवस्थामा सुधार गर्ने उपाय भए पनि त्यसमा ध्यान दिइएको छैन । वास्तवमा हाम्रो वर्षभरिको विकासको क्यालेन्डर हेर्ने हो भने आफैंमा कहालीलाग्दो अवस्था छ ।जेठ १५ मा बजेट आए पनि साउन १ देखि आर्थिक वर्ष प्रारम्भ हुन्छ ।

अर्थ मन्त्रालयले खर्चको अख्तियारी दिएपछि बल्ल विकास निर्माणका कामको बोलपत्र खोल्ने काम हुन्छ । साउनदेखि भदौसम्म यस्तै कागजी काममा अलमल हुन्छ । भदौपछि चाडबाडको मौसम सुरु हुन्छ । त्यो बेला काम हुँदैन । मंसिरपछि कामका कुरा सुरु हुन्छन् । सडक पिच गर्नेजस्ता विकासका काम पनि चिसोले गर्दा हुन नसकेको भन्ने बहानाबाजी राज्यका निकायबाट भइरहेको हुन्छ । ठेकेदारहरूले ठेक्का लिइसकेपछि पनि समयमा काम थाल्दैनन् ।

माघदेखि वैशाख–जेठसम्म काम गरे पनि भुक्तानी पाउन असार मसान्तै कुर्नुपरेपछि ठेकेदारले पनि त्यो बेला काम नगर्ने प्रवृत्ति छ । अहिले असारमा आएर हुलमुलमा काम गरेको देखाएर असार मसान्तमा सजिलै भुक्तानी लिन पाइने भएपछि वर्षभरि काम नगरी बस्ने प्रवृत्तिसमेत देखिएको छ । विशेषगरी विकास निर्माणका काममा बहुवर्षीय ठेक्का प्रणाली सुरु भइसकेको छ ।

बहुवर्षका लागि ठेक्कापट्टा सुरु भए पनि कामको नियमित गति भने देखिँदैन ।र, मुलुकको विकास निर्माण प्रक्रियामा देखिएको यो सुस्त पक्षको अनुसन्धान गरी निराकरण गर्ने प्रयास पनि देखिएको छैन । समयमा काम नगर्ने ठेकेदारमाथि सरकारले कारबाही प्रक्रिया सुरु गरे पनि त्यसले कुनै फलदायी परिणाम ल्याउन सकेको देखिएको छैन ।

ठेककापट्टामा राजनीतिक व्यक्तिहरूको प्रभाव देखिएको हुनाले तिनीहरूको पहुँच ठूलो छ । आफूले चाहेअनुसार ठेक्का लिने तर समयमा काम पूरा नगर्ने अवस्थामा पनि अहिलेसम्म जिम्मेवार ठहर्याउने गरी कारबाही हुन सकेको छैन।

वास्तवमा आर्थिक वर्षको थालनी नयाँ वर्ष अर्थात् वैशाख १ बाटै सुरु गर्ने हो भने काममा तालमेल हुने देखिन्छ । वैशाखबाट आर्थिक वर्ष सुरु हुँदा असार–साउनसम्ममा ठेक्कापट्टा प्रक्रिया सुरु गरी कामलाई तीव्रता दिन सकिन्छ । सरकारको भुक्तानी प्रक्रियामा समस्या देखिए सुधार गर्नुपर्ने हुन्छ । विकासको कामको गुणस्तरमा ज्यादा ध्यान दिएको पनि देखिएको छैन । जसोतसो काम सम्पन्न गर्ने र गुणस्तरहीन कामलाई पनि पास गरी आर्थिक लाभ लिने प्रवृत्ति सरकारी संयन्त्रमा पनि चरम विकृतिका रुपमा रहेको छ ।

ठेक्कापट्टा लागतभन्दा धेरै कमको लिने र वर्षौंसम्म परिचालनबापतको रकम भुक्तानी लिएर चलाउने, समयमा काम सम्पन्न गर्न नसकेमा सजाय हुनुभन्दा पनि विभिन्न बहानामा उल्टै भुक्तानी लिने अभ्यास मुलुकमा विद्यमान छ । हाम्रा विकास निर्माणको अभ्यास पनि ठीक छैन । कुनै आयोजनाको अध्ययन–अनुसन्धानपछि उपयुक्त देखिएमा आवश्यक बजेट व्यवस्था गरी काम थाल्नुपर्नेमा प्रक्रिया उल्टो हुने गरेको छ । पहिले बजेट व्यवस्था गर्ने अनि त्यसको सर्वेक्षण थाल्ने प्रवृत्ति देखिन्छ । यसले काम प्रभावकारी हुन दिएको छैन ।

विकासको आवश्यकता पनि कुनै नेताले भाषण गरिदिएपछि सुरु हुन्छ । यथार्थमा त्यो ठाउँको आवश्यकता हो÷होइन भन्ने सुनिश्चित भएपछि मात्र काम सुरु गर्नुपर्ने हो । असारे विकासको विकृति यथार्थमा ‘टिप अफ दि आइसबर्ग’ मात्र हो । यसमा संरचनागत भ्रष्टाचार धेरै ठूलो छ । यसको निराकरणका निम्ति नीति निर्माताहरूको गम्भीर ध्यान जानु आवश्यक छ । असारे विकास यथार्थमा विकृति हो, (अ) विकास हो ।








यसमा तपाईको मत

तपाईंको रुचि अनुसारको समाचारको लागि खाता खोल्नुहोस् ।

अन्य समाचार

एनआरएनएको उम्मेदवारी घोषणा ( भिडियो )

एनआरएनएको उम्मेदवारी घोषणा ( भिडियो )

गैरआवासीय नेपाली संघ (एनआरएनए) को अध्यक्षमा कुमार पन्तले उम्मेदवारी घोषणा गरेका छन्। ...

बानेश्वरको आइम्याक्स मलमा सेलिब्रेटिको रौनक ( भिडियो )

बानेश्वरको आइम्याक्स मलमा सेलिब्रेटिको रौनक ( भिडियो )

राजधानीको नयाँ बानेश्वरमा आइप्लेक्स नामको व्यापारिक भवन सञ्चालनमा आएको छ । ...

नेपाल टेलिकमद्वारा थप १३ मुलुकमा डाटा रोमिङ सेवा

नेपाल टेलिकमद्वारा थप १३ मुलुकमा डाटा रोमिङ सेवा

नेपाल टेलिकमले गत भदौ २० गतेदेखि भारतमा पुनः संचालनमा ल्याएको अन्तर्राष्ट्रिय डाटा रोमिङ सेवा अब थप १३ मुलुकमा विस्तार गरेको...

नियमावली नबन्दा अनुगमनमा अप्ठेरो

नियमावली नबन्दा अनुगमनमा अप्ठेरो

सरकारले बजार अनुगमनलाई तीव्रता दिने भनिरहँदा यसलाई नियमन गर्न बनेको उपभोक्ता संरक्षण ऐन २०७५ कार्यान्वयनको अवस्था कमजोर छ । ...

टिभिएसको ह्विली बिट्स

टिभिएसको ह्विली बिट्स

नेपालको लागि टिभिएसको आधिकारिक बिक्रेता जगदम्बा मोटर्सले ग्राहकलक्षित ‘टिभिएस दसैंको दौड’ स्किम लागू गरेको छ । ...

टान कार्यसमितिको पदबहाली

टान कार्यसमितिको पदबहाली

ट्रेकिङ एजेन्सिज एसोसिएसन अफ नेपाल (टान) को ४१औं वार्षिक साधारणसभाबाट निर्वाचित नयाँ कार्यसमितिका पदाधिकारीले पदभार ग्रहण गरेका छन् । ...

प्रभु एक्सटेन्सन काउन्टर थपियो

प्रभु एक्सटेन्सन काउन्टर थपियो

प्रभु बैंकले उर्लाबारी नगरपालिकास्थित मदन भण्डारी मेमोरियल ऐकेडेमीमा  एक्सटेन्सन काउन्टर सञ्चालनमा ल्याएको छ । ...

एनआइसी एसिया र लोक सेवा आयोगबीच सम्झौता

एनआइसी एसिया र लोक सेवा आयोगबीच सम्झौता

एनआइसी एसिया बैंक र लोक सेवा आयोगबीच राजस्व संकलनसम्बन्धी सम्झौता भएको छ । ...

Ncell Footer Ad