मिथिला र मण्डनाभित्र नेपाल भारतको छवि

सोमबार, ११ असार २०७५, १० : ०८ चाँदनी हमाल

काठमाडौं – नेपालको तराई भेगबाट उत्पत्ति भएको मिथिला कला र भारतको गुजरातको मण्डना कलाको इतिहास झन्डै समान छ । मिथिला कला तराई क्षेत्रको संस्कार र संस्कृतिको जग हो । त्यस्तै गुजरातको गन्धर्वपुरमा मण्डना घरघरै देख्न पाइन्छ । यी दुई कलाको संगम यतिबेला राजधानीको नेपाल कला परिषद्मा देख्न पाइन्छ।

इन्डो नेपाल भिजुअल आर्ट कला प्रदर्शनी र कार्यशालामा नेपालको मिथिला कलासँग मिल्ने भारतको मण्डना कलालाई तुलना गर्दै अवलोकन गर्न सकिन्छ । नेपालका तर्फबाट प्रदर्शनीको संयोजन गरेका कलाकार अजित शाहले मिथिलासँग मिल्ने भएकाले त्यसको जानकारी दिन पनि कला प्रदर्शनीले सहयोग गर्ने बताए । ‘मिथिला कलामा हरेक रंगको मिसावटले रंगिन बन्छ भने मण्डना उस्तै शैली भए पनि रंगरोगनमा केही फरक रहेको पाएँ,’ शाहले भने, ‘नेपाली र भारतीय कलामा एकरुपतासँगै भिन्नता पनि रहेछ।’

भारतका तर्फबाट संयोजन गरेका कलाकार अतुल पडियाले मिथिला कला जस्तै घरघरमा सिगार्ने मण्डना लोप हुँदै गएको खुलाए । ‘कंक्रिटका ठूला घर बन्न थाले र यस्ता घरमा मण्डना होइन बजारिया रंग लगाउन थालिए,’ पडियाले भने, ‘यसले गर्दा मौलिक गाउँको कला हराउँदै गएको छ ।’ उनका अनुसार माटोका घरमा सेतो, रातो र निलो मौलिक रंगलाई विभिन्न आकार दिएर सिंगार्ने गरिन्छ।

नेपालको मिथिला कलाले भने मिथिला क्षेत्रको घर आँगन मात्र सिंगार्ने मात्र हैन । स्थानीयको जीवनशैली संस्कृति संस्कार, प्रथा परम्परा आदिलाई पनि कलाभित्र समेटेर प्रस्तुत गर्ने चलन रहेको छ । प्रदर्शनीमा कलाकार रञ्जु यादवले दाइजो तथा तिलक प्रथा झल्काउने मिथिला कला प्रदर्शनीमा राखेकी छिन् । एकातिर बेहुला र अर्कोतिर उसको तौल जत्तिकै तिलकका रुपमा बेहुलीका पक्षले दाइजो तुलामा जोख्दै गरेको चित्रले तराइको विकृत प्रथाको चित्रण गर्छ । ‘यो तराइ क्षेत्रमा चलिरहेको कुरिती हो,’ यादवले भनिन्, ‘त्यसैले यसविरुद्ध जागरण फैलाउन चित्र कोरेकी हुँ।’

अजितले मिथिला कला धान्ने पहिलो स्रोत मिथिलाका महिला भएकाले उनीहरूकै गतिविधिलाई चित्रमा स्थान दिएका छन् । भारतको तर्फबाट पडियाको माण्डनामा गणेशको चित्र बनाइएको छ । रातो रंगको गणेशले स्थानीयता बोल्दछ । सपना शाहले मिक्स मिडियाको प्रयोग गरेकी छिन्।

प्रदर्शनीमा नेपालका देवेन्द्र थुम्केली, सरोज लामिछाने, नरबहादुर विश्वकर्मा, कुमार दोर्जेलगायतको १२ कलाकृति छन् । त्यस्तै भारतका १५ कलाकृति रहेका छन् । कला प्रदर्शनीसँगै आयोजित कला कार्यशालामा नेपाल र भारतका कलाकारले आफ्ना कलात्मक सीप साटासाट गरे । मिथिला, कन्टेम्पोरेरी, ल्यान्डस्केप लगायतका विविध कलाका विधागत प्रविधि एकअर्कामा साटफेर समेत गरेका हुन् । गत बुधबारदेखि सुरु भएको कला प्रदर्शनी आइतबार सकिएको छ ।
 








यसमा तपाईको मत

तपाईंको रुचि अनुसारको समाचारको लागि खाता खोल्नुहोस् ।

अन्य समाचार

स्मार्टफोन VR को भविष्य अन्योलमा

स्मार्टफोन VR को भविष्य अन्योलमा

सामसंग GearVR र गुगल डेड्रिम जस्ता स्मार्टफोन VR को भविष्य अन्योलमा परेको छ ! ...

जगदम्बा मोटर्सको ‘टिभिएस सुपर एक्सचेन्ज फाइनान्स फेयर’

जगदम्बा मोटर्सको ‘टिभिएस सुपर एक्सचेन्ज फाइनान्स फेयर’

नेपालको लागि टिभिएस टू ह्विलर्सको एकमात्र आधिकारिक वितरक जगदम्बा मोटर्सले ‘टिभिएस एक्सचेन्ज एन्ड फाइनान्स फेयर’को आयोजना गर्ने भएको छ ।

टेलिकमको अटम अफर सार्वजनिक

टेलिकमको अटम अफर सार्वजनिक

नेपाल टेलिकमले विभिन्न प्याकेजसहितको आकर्षक अटम अफर सार्वजनिक गरेको छ । ...

कुमारी बैंक र नेपाल ग्यासबीच सहकार्य

कुमारी बैंक र नेपाल ग्यासबीच सहकार्य

कुमारी बैंक र नेपाल ग्यास इन्डस्ट्रिज प्रालिबीच आय संकलन सुविधासम्बन्धी एक सहकार्य भएको छ । ...

सानो गौचरनमा केटिएमले सर्भिस सेन्टर

सानो गौचरनमा केटिएमले सर्भिस सेन्टर

नेपालका लागि केटिएमको आधिकारिक बिक्रेता हंसराज हुलासचन्द एन्ड कम्पनी प्रालिले राजधानीको सानो गौचरनमा सर्भिस सेन्टर सञ्चालनमा ल्याएको छ । ...

सिटिजन लाइफको सभा सम्पन्न

सिटिजन लाइफको सभा सम्पन्न

सिटिजन लाइफ इन्स्योरेन्सले दोस्रो वार्षिक साधारणसभा सम्पन्न गरेको छ । ...

बैंक अफ काठमाण्डूको सभा

बैंक अफ काठमाण्डूको सभा

बैंक अफ काठमाण्डूको २५औं वार्षिक साधारणसभा सम्पन्न भएको छ । ...

ओपोद्वारा नेपालमा रेनोटू एफ सार्वजनिक

ओपोद्वारा नेपालमा रेनोटू एफ सार्वजनिक

ओपोले नेपालमा रेनो सिरिज अन्तर्गत आफ्नो नयाँ स्मार्टफोन रेनोटू एफ सार्वजनिक गरेको छ । ...

Ncell Footer Ad