सपनाको सहर

‘काठमाडौं भाग्य खोज्ने ठाउँ हो’

सोमबार, २८ जेठ २०७५, ०९ : ०६ नागरिक

0


कमल सौराग, गायक

तपाईँलाई मनपर्ने सहर कुन हो ?
मलाई मनपर्ने सहर पोखरा हो । यहाँ धेरै रमणीय ठाउँहरू देख्न र घुम्न पाइन्छ । नेपालभित्र शान्त र वातावरणीय हिसाबले पनि पोखरा घुम्नलायक सहर मानिन्छ।

पोखरा छिरेपछि चारैतिर सुन्दर ठाउँ देखिन्छन् । यद्यपि पोखरा कुनै भौतिक पूर्वाधार निर्माणले सुन्दर भएको होइन, प्रकृतिले नै यो ठाउँ सजिएको छ । नेपालभित्र पनि सुन्दर सहर छन् भन्ने नमुना पनि पोखरा नै हो । यहाँबाट माछापुच्छ्रे हिमाल हाँसेको देख्न पाइन्छ।

काठमाडौं उपत्यका कस्तो लाग्छ ?
मैले यो ठाउँलाई अलि फरक रूपमा चिन्छु । काठमाडौं भाग्य खोज्ने ठाउँ हो । स्वप्नजीविहरूको संघर्षशील ठाउँ हो । अनेकौं समस्या झेल्दै अरुसँग प्रतिस्पर्धा गर्दै लक्ष्य पूरा गर्न लड्ने साझा थलो हो । मन हुने र कर्म गर्न सक्नेलाई काठमाडौंमा अनेक सुविधा र क्षेत्रहरू पनि छन्।

सहरलाई कुरूप बनाएको चरम नमुना नै यहाँका संरचना हुन् । सहरका संरचनाहरूमा मौलिकता र एकृपता छैन । अहिले यहाँ भइरहेको भौतिक विकास र पूर्वाधारको काम देख्दा वाक्क लाग्छ । विकास निर्माणका काम गर्दा सहरको भविष्य सोचिएको छैन । आज सहरमा सडक बनाउँदा भोलि यो समस्या आउँछ भनेर सोचिएको छैन । आजभन्दा ५० वर्ष पहिले विकास गर्दै आएका सरकारी निकायले एकछत्र नियम लागू गरेको भए आज सहर यति बिग्रने थिएन।

कलाकारिताको दृष्टिकोणले काठमाडौं कस्तो ठाउँ मानिन्छ ?
सयौं कलाकारले कलाकारिता देखाउने ठाउँ हो । आफूमा भएको कलाकारिता फक्राउने र फुलाउने ठाउँ हो । नेपालको कलाकारितालाई यो स्थानसम्म पु¥याउन काठमाडौंले महत्वपूर्ण भूमिका खेलेको छ । यहाँ सबै सेवा सुविधा छन् । र, ठाउँ पनि फराकिलो नै छ । केन्द्रमा कलाकारिता गरेपछि आफूलाई निखार पार्न सकिन्छ जस्तो लाग्छ।

नेपालबाहिर कतिको घुम्नुभएको छ ?
विदेश त्यति घुमेको छैन । भारतको नयाँ दिल्लीलगायत अन्य सहर धेरैपल्ट पुगेको छु । हामीले छिमेकी मुलुक भारत हेरेर पनि विकासको मापन गर्न सकिन्छ । त्यहाँका सहर हेर्दा हाम्रो देशका सहर विकासको कसीमा पछि परेको भान हुन्छ । काठमाडौंकै कुरा गर्ने हो भने सहरमा जनताले निकै सास्ती खेप्नुपरेको छ । सरकारी निकायमा बसेर काम गर्ने जिम्मेवार नहुँदा यस्तो भएको हो।
घुम्न मन लागिरहने सहर कुन हो ?
पोखरा, बुटवल, नेपालगन्ज, भैरहवा, पाल्पा, लमजुङ, स्याङ्जाका केही ठाउँसँग परिचित छु । यी ठाउँहरूमा गइरहन मन लाग्छ । कार्यक्रमकै सिलसिलामा धेरै जिल्लाका सहर पुगेको छु । मेरो जन्मभूमि अर्घाखाँची र त्यहाँको प्राकृतिक सुन्दरता पनि उत्तिकै सुन्दर लाग्छ । अर्घाखाँची अनेकौं महत्व बोकेका जिल्ला हो।

सहर अव्यवस्थित हुनुको कारण के होला ?
सोझो भाषामा व्यक्त गर्दा नेताहरूले काम गरेनन् । जसले सहरी विकास र पूर्वाधारको क्षेत्रमा काम गर्नुपर्ने थियो, त्यो निकायले विकासतर्फ चासो दिएन । सहरवासीमा पनि जनचेतना भएन । सहरको विकासमा दुरदृष्टि राख्ने क्षमता भएका नेताहरू आएनन् । नेता र सरकारी निकायका उच्च कर्मचारीहरू पारदर्शी भएर काम नगरेकाले नेपालको विकास हुन नसकेको हो । नेताहरू आफूलाई फाइदा हुने काममा मात्रै हात हाल्छन् । जनपक्षीय भएर काम गर्दैनन् । सरकारी निकायमा सुशासनको कमी छ।


काठमाडौंको पछिल्लो समस्या के देख्नुभएको छ ?
यहाँका केही सडक हेर्दा विकासको छनक देखिएको छ । कोटेश्वर–कलंकी सडक, कलंकीको अन्डरपास निर्माण, चक्रपथ व्यवस्थित निर्माण, मेलम्ची आयोजनाको काम हेर्दा विकास हुन्छ कि भन्ने देखिन्छ । तर, पनि सरकार र आम नागरिक यहाँका सम्भावना र अवसर खोज्न लागेका छैनन् । सहरमा बस्नेहरूले यहाँको सम्भावना खोज्नुको साटो उल्टै दोहन गर्न लागेका छन्।

काठमाडौंको राम्रो लाग्ने पक्ष ?
यहाँको हावापानी साह्रै राम्रो लाग्छ । यससँगै हरेकखाले सेवा सुविधा पाउनु र जताततै मठ–मन्दिर हुनु पनि यहाँको राम्रो पक्ष हो । अमूल्य मौसम र वातावरणीय हराभराले संसारको ध्यान नेपालतर्र्फ खिँचिएको छ । यहाँका सांस्कृतिक क्षेत्र देखेर विदेशीहरू लोभिएका छन् । तर, हामीले यो देशको महत्व बुझेनौं।

काठमाडौंलाई कहिलेदेखि चिन्नुभयो ?
म २०५८ सालमा काठमाडौं छिरेको थिएँ । काठमाडौं नर्छिदासम्म काठमाडौं कस्तो होला भन्ने मनमा कौतुहल हुन्थ्यो । जब काठमाडौं देखे र राम्ररी चिने, तबदेखि यो ठाउँ कठोर रहेछ भन्ने लाग्न थाल्यो ।माया र ममता भन्ने चिजबाट सहर टाढा रहेछ । सहरका मानिसहरू अलि निर्दयी र स्वार्थी रहेछन् । गाउँको माया सहरमा पाइँदो हो त आज सहर कति आत्मीय लाग्थ्यो होला । गाउँका मानिसहरू आएर कति खुसी हुन्थे होला।

यहाँको नराम्रो पक्ष ?
यहाँको प्रदूषण र सडकको अवस्था सम्झँदा काठमाडौं दिक्कलाग्दो छ । प्रदूषण, ट्राफिक जाम, अव्यवस्थित सडकदेखि यहाँ बस्ने धेरैजसो आजित छन्।

सहरवासीका बानी कस्तो लाग्छ ?
सहरमा बस्नेहरू सुने पनि नसुनेझै गर्छन् । चेतनशील र शिक्षित भए पनि अशिक्षितजस्तो स्वभाव देखाउँछन्। त्यसैले सहरवासीमा चेतना छैन भन्ने लाग्छ । घरभित्रको फोहर सडकमा मिल्काउँछन्, चाहिने कुरा एक भएर जुट्न सक्दैनन्, निजी स्वार्थको लागि अरुलाई अवरोध खडा गरिदिन्छन् । सहरवासीका यस्तै बानी मन पर्दैन।

तपार्इँ कस्तो सहरको कल्पना गर्नुहुन्छ ?
सफा, सुविधायुक्त, शान्त र हराभरा सहरको कल्पना गर्छु । अर्को कुरा, सहर भनेको समान हक–अधिकार भएको ठाउँ हो । सबै सुविधामा सबैको समान हक हुनुपर्छ । विकास निर्माणमा सबैको चासो जोडिनुपर्र्छ । सहरको इलाका सुरक्षित र मौलिकता बोकेको हुनुपर्छ । चौडा सडक, एकैनासे मौलिक शैलीका घर, पार्क, हरियाली सहरको स्वरूप हो ।

सरकारले कसरी काम गर्दा सहरको विकास होला ?

सरकारले सहरका सम्भावना खोज्नुपर्छ । हाम्रा सहरको इतिहास, चाडपर्व, मौलिकताको हिसाबले नेपालका सहर धेरै अगाडि छन् । तर, आधुनिकताको हिसाबले अन्य देशका सहरभन्दा हामी पछि छौं । सरकारले काम गर्ने हो र गर्न चाहने हो भने काठमाडौं पनि विश्वको उत्कृष्ट सिटी बन्न सक्छ । त्यसका लागि सरकारले भौतिक निर्माणलाई पनि ख्याल राख्नुपर्ने हुन्छ।

उपत्यकाभित्र कतै घुम्न निस्कनुभयो भने कुन ठाउँ रोज्नुहुन्छ ?
त्यति हिँडिँदैन । कहिलेकाहीँ फुर्सदको बेला नगरकोटलगायत क्षेत्रतिर जान्छु।

पछिल्लो समय घुमेको सहर कुन हो ?
केही समयअघि नेपालगन्ज पुगेको थिएँ । यो सहर पनि अहिले व्यवस्थित बनेको छ।

सहरी बनोट र भौतिक निर्माण पक्ष कस्तो लाग्छ ?
हाम्रा सहरका संरचनामा एकरूपता छैन । भवनहरूमा मौलिकता छैन । सबैतिर मनपरी छ।

मन भएर पनि घुम्न नपाएको ठाउँ ?
मलाई सबैको सपनाको सहर अमेरिका घुम्ने रहर छ ।

सहरको मनपर्ने खानेकुरा ?

प्रायः सबैखाले खानेकुरा मिठो लाग्छ । त्यसमा पनि छोयला मिठो लाग्छ।

प्रस्तुति : शिवहरि घिमिरे







यसमा तपाईको मत

अन्य समाचार

घरमा मोर्डन लाइटिंग

घरमा मोर्डन लाइटिंग

सही लाइटिंगको प्रयोगबाट घरलाई मोडर्न र नयाँ रुप दिन सकिन्छ । लाइटिंग मिलेको घर हेर्दामा साह्रै राम्रा हुन्छन । ...

वाशिंग मेसिन खरिद गाइड

वाशिंग मेसिन खरिद गाइड

वाशिंग मेसिन खरिद गर्दा ख्याल गर्नुपर्ने थुप्रै कुराहरु हुन्छन् | यस गाइड मार्फत तपाईले आफ्नो परिवारको लागि कस्तो फ्रिज खरिद...

घरेलु उपकरण सम्बन्धि सुरक्षा टिप्स

घरेलु उपकरण सम्बन्धि सुरक्षा टिप्स

घरेलु उपकरण सुरक्षित शैलीमा प्रयोग नगर्नाले ठूला ठूला दुर्घटना हुन सक्छ। यी सुझावहरु पालाना गर्नाले यस्तो दुर्घटना न्यून हुन्छ ।

फ्रिजको हेरचाह कसरी गर्ने?

फ्रिजको हेरचाह कसरी गर्ने?

फ्रिजको औसत आयु १३ वर्ष मानिन्छ | तर यी कुराहरु ध्यानमा राखेर फ्रिजलाई कथित औसत आयुभन्दा धेरै समयसम्म प्रयोग गर्न...

सविताका चित्रमा कपाल र काइँयो

सविताका चित्रमा कपाल र काइँयो

कुनै निर्जिव वस्तुमा जीवन खोजिनु कन्टेम्पोरेरी चित्रको विशेषता हो । चित्रकार सविता डंगोल त्यस्ता वस्तुसँग मानवका सोच प्रत्यक्ष जोडेर आफ्ना...

रुपाको ‘हिम्मत भाकी छोरी’

रुपाको ‘हिम्मत भाकी छोरी’

बाल्यवस्थामा नै बिजुलीको करेन्टका कारण दुबै हात गुमाएकी रुपा रौतारले ‘डेब्यु’ एल्बम ‘हिम्मत भाकी छोरी’ श्रोतामाझ ल्याएकी छन्। ...

‘गोपी’मा भित्रिए विपिन र वर्षा

‘गोपी’मा भित्रिए विपिन र वर्षा

छायांकनको मिति नजिकिँदै गर्दा फिल्म ‘गोपी’मा अनुबन्धित दुई कलाकारले हात झिकेपछि उनीहरूको स्थानमा नयाँ कलाकार अनुबन्धित भएका छन्। ...

इटालीमा एक हुँदै दीपिका–रनवीर

इटालीमा एक हुँदै दीपिका–रनवीर

बलिउडका हिट जोडीहरू धमाधम वैवाहिक जीवनमा बाँधिइरहेका छन् । अनुष्का शर्मा–विराट कोहली, सोनम कपुर–आनन्द अहुजापछि यो सूचीमा प्रियंका चोपडा र...