सपनाको सहर

कंक्रिटले सहरी सौन्दर्य खोस्यो : शितल केसी, नायक

सोमबार, २१ जेठ २०७५, १० : ०२ नागरिक

तपाईँलाई मनपर्ने सहर कुन हो ?
सहरी सुन्दरताको दृष्टिकोणले नेपालभित्र पोखरा नै उत्तम सहर मानिन्छ । यहाँ प्रदूषण र मानिसहरूको भीडभाड पनि त्यति छैन । त्यसैले पनि होला, मलाई पोखरा नै मनपर्छ । बाहिरी जिल्लाबाट पोखरा पुग्नेहरूका लागि यहाँ घुम्ने ठाउँहरू प्रशस्त छन् । फेवाताल, गुफा, विन्दवासिनी मन्दिर र अन्य पर्यटकीय पदमार्गहरू पोखराका आर्कषक हुन् । डुंगामा तर्दैगर्दा सेतो माछापुच्छ्रे नियाल्न पाइन्छ।

काठमाडौं उपत्यका कस्तो लाग्छ ?
काठमाडौं सिंगो नेपालको परिचय हो । यो सहरमा सारा नेपालीहरूको संस्कृति र पर्वहरू लुकेका छन् । प्रकृतिले पनि काठमाडौंलाई पनि अथाह सम्भावना दिएको छ । मात्रै हामीले गर्ने विकासका कामकाजहरू कमी भएकाले सहर अव्यवस्थित देखियो भन्ने लाग्छ, मलाई । सरकारी निकायको काम गराई शैली नमिलेकाले पनि काठमाडौं पछिल्लो समय अस्तव्यस्त भएजस्तो लाग्छ।

यहाँको अस्तव्यस्ता कम गर्न के गर्नुपर्ला ?
सहर अस्तव्यस्त हुनुका कारण धेरै छन् । कतिपय कारण  मानिसले नै निम्त्याएका छन् भने कतिपय कारण सरकारले । सरकारले थालेका विकास निर्माणका काम छिटो नसकिँदा त्यसले सहरलाई अस्तव्यस्त बनाएको छ । सहरमा हिँड्डुल गर्न असहज बनाएको छ । अर्को कुरा, सहरको अस्तव्यस्तता कम गर्न यहाँ भएको सेवा–सुविधा अन्तका सहरमा सार्ने, सडक निर्माण छिटो सक्ने, सरकारी निकायहरूबीच समन्वय गर्ने र जनप्रतिनिधिहरूले आफ्ना वाचा पूरा गर्नतर्फ लाग्ने हो भने सहर बन्छ।

सहर सफा राख्न सहरवासीको भूमिका के देख्नुहुन्छ ?
फूलको हेरचाह गर्ने माली भएझैं सहरको हेरचाह गर्ने सहरवासी हुन् । सहर अस्तव्यस्त हुनुको मूल कारण सहरवासीमै जोडिन्छ । सहरमा बस्नेहरू सहरको विकास र सरसफाइप्रति सचेत छैनन् ।

आफ्नो घर बाहिर जेसुकै गरे पनि हुन्छ भन्ने सोच धेरैमा छ । अझ सहरमै घर बनाएर बसेकाहरू आफ्नो घर वा सटरको फोहर सडकमै मिल्काउने गर्छन् । यो एकदमै खराब बानी हो । सहरमा बस्नेहरूले सहरको खाली क्षेत्र र सार्वजनिक क्षेत्रहरूमा जथाभावी फोहर नफालेको भए सहर दुर्गन्धित हुँदैन्थ्यो होला ।

सहरलाई कुरूप पार्ने मूल तत्व के हो जस्तो लाग्छ ?
यहाँका मापदण्ड विपरितका भवनले सहरलाई कुरूप बनाएका छन् । कंक्रिटका भवनले सहरको सौन्दर्यता खोसेको छ । त्यस्तै, सहरमा बस्ने एक छैनन् । सबै आफ्नै सुरमा हुन्छन् । आज मिलेर सहर सफा गरौं है भन्ने हो भने कोही आउँदैनन् । त्यही बाग्मती सरसफाइकै कुरा गर्ने हो भने पनि आफ्नै घर नजिक सरसफाइ भइरहँदा छतबाट टुलुटुलु हेरेर बस्नेहरू छन् ।

अहिले हामी नागरिक नै जाग्न नसक्दा सरकारमा बस्नेले सुन्दर सहरको सपना बाँड्दै ठूलो फाइदा लिएका छन् । तर, सहरको समस्या ज्यूँकात्यूँ छ । कसैले पनि सहरको विकासबारे ध्यान दिएनन् । यस्तो प्रवृत्ति नहटेसम्म सहरको विकास हुन्न।

उपत्यका बाहिर मनपर्ने सहर कुन हो ?
नेपालका अघिकांश सहर घुमेको छु । मलाई पोखरा, बुटवल, कोहलपुर, चितवनलगायत सहर राम्रो लाग्छ । यी सहर नेपालभित्रका सुन्दर सहरमध्ये पर्छन् । पोखरालाई प्रकृतिले नै सजाएको छ । नेपालका हरेक सहरमा आ–आफ्नै विशेषता लुकेका छन् । यहाँका सहरमा अनौंठा प्राकृतिक दृश्य देख्न पाइन्छ।

तपार्इँको विचारमा सहर कस्तो हुनुपर्छ ?
सहर भन्नेबित्तिकै सफा–सुन्दर, मनमोहक र सुविधायुक्त हुनुपर्छ । सहरवासीले सहरमा छु भन्ने अनुभूति लिने खालको हुनुपर्छ । सहरका हरेक क्षेत्र व्यवस्थित देखिनुपर्छ । सहरवासीबीच वैरभाव हुनुहुँदैन ।

परेको बेला एक–अर्कालाई सहयोग गर्ने भावना हुनुपर्छ । अर्को कुरा, सहरका समस्याबारे नागरिकले सरकारलाई घच्घच्याइरहन सक्नुपर्छ । हाम्रा सहरमा यी कुरा पाउन मुस्किल छ । सहरमा खुट्टा तान्नेहरू धेरै छन्।

तपाईँ कुन–कुन देशका सहर घुम्नुभएको छ ?
करिब ६ वटा देशका सहर घुमेको छु । मलेसिया, दुबई, बैंकक, हङकङलगायत सहर पुगेको छु।

कस्ता रहेछन् विदेशका सहर ?
विदेशका सहर सुविधायुक्त र व्यस्थित छन् । सहरमा कतै पनि फोहर र अस्तव्यस्त देखिन्छ । प्रविधिले सहरलाई निगरानी गरेको हुन्छ।

विदेशका सहर र हाम्रा सहरबीच के भिन्नता पाउनुभयो ?
हाम्रा सहर पौराणिक र ऐतिहासिक छन् । यहाँका सहरमा अस्तित्व कहीँ भेटिन्न । विदेशका सहर सबै कृत्रिम सहर हुन् । छोटो इतिहास भएका सहर पनि आज नेपालभन्दा धेरै विकसित भएका छन् ।

हाम्रो सहर विकास हुन नसक्नुको मुख्य कारण दीर्घकालीन राज्य सञ्चालन नीति नहुनु हो । त्यस्तै नेताहरूमा दूरदृष्टि पनि नहुनु हो । राज्य सञ्चालन गर्ने नेतृत्व वर्गमा सहर विकासको यथेष्ट र स्पष्ट अवधारणा हुन्थ्यो भने हाम्रा सहर पछि पर्ने थिएनन् ।
उपत्यकाको धुवाँधुलो र अस्तव्यस्ता कसरी हट्ला ?
सरकारले चाहने हो भने छिनभरमै सहरलाई सफाचट राख्न सक्छ । तर, सरकारमा रहनेले नसोचेका कारण यो हाल भएको हो । सहर बिग्रनुको पीडा चिल्लो कारका गुड्ने नेताले होइन, सर्वसाधारणले खेप्नुपरेको छ ।

पछिल्लो समय उपत्यकावासीलाई सहरको धुवाँधुलोले सताएको छ । काठमाडौं बिग्रनुको मुख्य कारण यहाँ बस्नेले काठमाडौंलाई माध्यम मात्रै बनाए । ट्राफिक जाम र धुवाँधुलो रोकथामको कामलाई चाँडै सक्ने हो भने सहर केही व्यवस्थित हुन्थ्यो।

तपाईँको सपनाको सहर कस्तो हुनुपर्छ ?
मैले सोचेको सहर सफा, व्यवस्थित र सुविधायुक्त हो । सहरमा हरेक सेवा पाइयोस् । सबैले एकैखाले सुविधा उपभोग गर्न पाउन् । स्वच्छ वातावरण होस् । कतै पनि प्रदूषण नदेखियोस् र सरकारी सुविधा होस् । यति भयो भने सहर सुन्दर लाग्छ होला । तर, हाम्रा सहरमा यी सबै सुविधा लिन पाइएको छैन।

पछिल्लो समय घुमेको सहर कुन हो ?
शनिबार मात्रै बुटवल र मेरो जन्मभूमि अर्घाखाँची गएर आएको थिएँ ।

उपत्यकाको मननपर्ने पक्ष के के हुन् ?
यहाँको प्रदुषण र ट्राफिक जाम, घुँलोघुँवा मन पर्दैन ।

यहाँका मनपर्ने पक्ष ?
मलाई यहाँको मौसम सदावहार छ । संसारमा कहीँ गए पनि यस्तो मौसम भेटिन्न । यहाँ ऐतिहासिक मठ–मन्दिर र जात्रा पर्वहरू छन् । यसले धेरैलाई उपत्यकामा तान्छ ।

फुर्सदको बेला सहरमा घुम्ने बानी कतिको छ ?
त्यति धेरै घुम्ने बानी छैन । कहिलेकाहीँ साथीभाइसँग साइत जुर्याे भने हिँड्छौं । नत्र दैनिक काममै व्यस्त भइन्छ ।

मन भएर पनि घुम्न नपाएको सहर ?
मलाई धनकुटाको हिले जान मन छ । यो सहरबारे धेरै सुनेको छु । तर, पुग्न पाएको छैन ।

सहरको मनपर्ने खान्की के हो ?
घरमै बनाएको दाल, भात र तरकारी खान्छु ।

प्रस्तुति : शिवहरि घिमिरे

 








यसमा तपाईको मत

अन्य समाचार

ओपोद्वारा नेपालमा रेनोटू एफ सार्वजनिक

ओपोद्वारा नेपालमा रेनोटू एफ सार्वजनिक

ओपोले नेपालमा रेनो सिरिज अन्तर्गत आफ्नो नयाँ स्मार्टफोन रेनोटू एफ सार्वजनिक गरेको छ । ...

आइएमईमा डबलको डबलको डबल अफर

आइएमईमा डबलको डबलको डबल अफर

सेवाग्राहीद्वय सोमर तामाङ्ग र विशाल नगरकोटी दसैँमा आइएमईको डबलको डबलको डबल अफर अन्तर्गत पहिलो महिनाको विजेता घोषित भएका छन् ।

सिभिल बैंक लिमिटेडको शाखा अब मोरङको पुष्पलालचोकमा

सिभिल बैंक लिमिटेडको शाखा अब मोरङको पुष्पलालचोकमा

सिभिल बैंकले मोरङको जिल्लाको विराटनगर–०१, पुष्पलालचोकमा शाखा संचालनमा ल्याएको छ । सो शाखाको उद्घाटन विराटनगर नगरपालिकाका नगर प्रमुख भिम पराजुलीले...

शिवम् सिमेन्टका उपभोक्तालाई चाँदी उपहार

शिवम् सिमेन्टका उपभोक्तालाई चाँदी उपहार

शिवम् सिमेन्ट्स लिमिटेडले हिन्दुहरुकोे महान पर्व तिहारको अवसर पारेर सम्पूर्ण ग्राहकहरुलाई दिपावलीको शुभकामना व्यक्त गर्दै “यो तिहार शिवमको"  साथमा, चाँदीको...

बाख्रापालनले उठायो ग्रामीण महिलालाई

बाख्रापालनले उठायो ग्रामीण महिलालाई

बाख्रापालन सुरु गरेपछि क्रमिक रुपमा आम्दानी हुँदै गयो । खर्च कटाएर एक वर्षमा रु तीन लाख जति आम्दानी भएपछि यतिखेर...

मनहरीमा दुई अर्ब लागतको कागज उद्योग

मनहरीमा दुई अर्ब लागतको कागज उद्योग

मकवानपुरको मनहरीमा प्रदेश नं ३ सरकारले दुई अर्ब रुपैयाँ लगानीमा कागज उद्योग स्थापना गर्ने भएको छ । ...

सुनको मूल्य सय रुपैयाँ घट्यो

सुनको मूल्य सय रुपैयाँ घट्यो

नेपाल सुनचाँदी व्यवसायी महासंघका अनुसार बुधबार छापावाल सुनको मूल्य प्रतितोला ७० हजार ६ सय रुपैयाँ कायम भएको छ । ...

मनाङ एयरको नयाँ हेलिकप्टरबाट उडान सुरु

मनाङ एयरको नयाँ हेलिकप्टरबाट उडान सुरु

मनाङ एयर प्रालिले खरिद गरेको नयाँ हेलिकप्टरले व्यावसायिक उडान सुरु गरेको छ । ...

Ncell Footer Ad