प्रेम र ध्यानलाई फैलाउँदै अशोक

शनिबार, १९ जेठ २०७५, १० : ०२ नागरिक

335


सेतो लामो कपाललाई कोरेर पछाडि बाँधेका छन् । त्यस्तै सेतै लामो दाह्री । झट्ट हेर्दा नै सन्तजस्तै देखिने उनी एक महान सद्गुरुका शिष्य हुन् । उज्यालो र हँसिलो अनुहार मानौं उनलाई कहिल्यै कुनै पीडाले नछोएजस्तो । कसैले प्रश्न गरिहाले पनि शालिन र भद्रशैलीमा हासेरै जवाफ दिने उनको बानी ।

उनको साहत्यीक लवजको वाणीमा जो कोही पनि मोहित हुन्छन् । उनले लगाउने एकै खालको कपडा चाहे त्यो जुनसुकै रङमा होस्, गलामा सद्गुरु ओशोको फोटोसहितको माला । उनै व्यक्ति जसलाई स्वामी अशोक भारती (पुना) भनेर धेरैले चिन्छन् । भारतको अमरापुरी पुनामा सन् १९४७ मा जन्मिएका उनी पहिलो पटक २०७४ फागुनमा परेको महाशिवरात्रिका अवसरमा नेपाल आएका थिए । त्यो बेलाको नेपाल बसाईका क्रममा नेपालीहरूबाट पाएको माया र सद्भावले उनलाई डोर्याएर फेरि नेपाल ल्याएको छ । उनी नेपाललाई औधी माया गर्छन्।

स्वामी भारतीको नेपालप्रतिको प्रेमलाई देख्दा शिवपुरीबाबाको प्रसंग पनि लेख्न मन लाग्यो । शिवपुरीबाबा सन् १९२६ मा हिमालय पार गरेर तिब्बतबाट नेपाल आएका  थिए । शिवरात्रिका अवसरमा पशुपतिनाथको दर्शन गर्न आएका उनलाई नेपालमा रहेको आध्यात्मिक ऊर्जाले नेपाल छोडेर जान दिएन । र, कालान्तरमा उनी पशुपतीस्थित ध्रुवस्थलीमा बसे । शिवपुरीबाबाले नेपाल एउटा तपोभूमि भएको बताएका थिए । स्वामी आनन्द अरूणले ओशो तपोवनमा उनै शिवपुरीबाबाको मन्दिर निर्माण गरेका छन् । नेपालमा कोही आध्यात्मिक व्यक्तित्व आउँछन् भने उनीहरूलाई यहाँको ऊर्जाले फर्किएर जान नदिने कुराहरूको उल्लेख गर्छन्, एक ओशो सन्यासी।

स्वामी अशोक भारती भन्छन्, ‘नेपालको माटो यति धेरै उर्वर छ की यहाँ बीउ रोप्न सके मात्रै पनि उब्जाउ सम्भव छ ।’ उनले नेपाली भूमि उर्बर र उब्जाउ गर्न सहज छ भनिरहँदा कतिलाई लाग्दो हो– कृषिप्रधान देश नेपालको बारेमा उनले भनिरहेका छन् । तर, उनले कृषि उपजलाई होइन, ध्यानको उपार्जनमा नेपाली माटो मलिलो छ भन्न खोजेका हुन् ।

स्वामी अशोक भारती भन्छन्, ‘नेपालको माटो यति धेरै उर्वर छ की यहाँ बीउ रोप्न सके मात्रै पनि उब्जाउ सम्भव छ ।’ उनले नेपाली भूमि उर्बर र उब्जाउ गर्न सहज छ भनिरहँदा कतिलाई लाग्दो हो– कृषिप्रधान देश नेपालको बारेमा उनले भनिरहेका छन् । तर, उनले कृषि उपजलाई होइन, ध्यानको उपार्जनमा नेपाली माटो मलिलो छ भन्न खोजेका हुन् । ‘नेपालीभित्र अथाह प्रेमको सागर छ,’ उनी भन्छन् । उनको आँखाले नेपाल ध्यान र अध्यात्मको क्षेत्रमा हराभरा हुने देख्छन् । पहिलो पटक नेपाल आएका बेला मैले उनलाई भेट्ने मौका पाएँ । आफ्नो गुरुप्रतिको प्रेमलाई देखेर म भावविह्वल भएको थिएँ।

उनै स्वामी भारतीलाई मैले दोस्रो पटक बुद्धभूमि लुम्बिनीस्थित ओशो जेतवनमा भेट्ने मौका पाएँ । ध्यान सिविर सञ्चालनार्थ उनी फेरि पनि नेपाल आएका हुन् । र, उनको अबको बसाई भनेको करिब दुई महिनाको हुनेछ । महाशिवरात्रिको अवसरमा ओशो तपोवन काठमाडौंमा र बुद्धपूर्णिमाको अवसरमा बुुद्धजन्मस्थल लुम्बिनीमा उनले तीन–तीन दिनको ध्यान सिविर सञ्चालन गरिसकेका छन् । ध्यान सिविर सञ्चालनार्थ नेपाल आएका स्वामी अशोक भारती मात्र गुरुप्रतिको भक्ति, प्रेम र ध्यानको माध्यमलाई विश्वरभर फैलाउन चाहन्छन् ।

जब गुरुको प्रेमको कुरा आउँछ, तब उनको आँखामा हरक्षण श्रद्धा र प्रेमका आँसु छचल्किन्छ । स्वामी अशोक भारती भन्छन्, ‘विश्वमा ध्यान र प्रेमको संगीत फैलाउनु छ । प्रेम र ध्यानबिना संसार अन्धकारमय छ ।’ स्वामी भारती आफ्ना गुरुलाई आनन्द र प्रेमको अश्रुगुच्छाले पुजेर मात्रै शिविरको सुभारम्भ गर्छन्।

ध्यानलाई फैलाउन स्वामी भारती भारतदेखि नेपालसम्म आएका छन् । उनी नेपालका विभिन्न स्थानमा ध्यान शिविर सञ्चालमा सक्रिय छन् ।

नेपालमा करिब एक लाख ओशो सन्यासी छन् भने करिव ९५ ओशो कम्युन र ओशो आश्रम छन् । बोधिसत्व स्वामी आनन्द अरूणले नेपालमा ओशो ध्यान र प्रेमलाई यति विकसित रूपमा फैलाउने काम गरेका छन् कि यो एउटा क्रान्ति जसरी फैलिँदै गएको छ । उनै स्वामी आनन्द अरूणको कामलाई अझ फैलाउने काममा साथ दिन स्वामी भारती नेपाल आएका हुन्।

२० औं शताब्दीका महान आध्यात्मिक गुरु ओशोले आफू जीवित रहुन्जेल ध्यान र प्रेमलाई फैलाउन विशेष जोड दिएका थिए । ओशोले भनेका छन्, ‘ध्यान छ त धन छ ।’ ध्यान भन्नेबित्तिकै मानिसहरू कि त केको ध्यान गर्ने भन्नेमा अलमल्ल पर्छन् कि त आँखा चिम्लेर आधा÷एक घन्टा आसन जमाएर बस्ने भन्ने बुझ्छन् ।

तर, सदगुरु ओशोले भनेका छन्, ‘ध्यान भनेको एक मात्र एउटा यस्तो कार्य हो, जो हरेकपल होसका साथ गरिने क्रियामा पर्छ, जस्तै ः होसपूर्वक खाना खाने, होसपूर्व हिँड्नेलगायत हर कार्य जो होशपूर्वक गरिन्छ ।’ सद्गुरु ओशोको यही ज्ञानलाई स्वामी अशोक भारती विश्वभर फैलाउन चाहान्छन् । सद्गुरु ओशोका प्रिय शिष्यमध्ये एक स्वामी अशोक भारती एक मात्र यस्ता शिष्य थिए, जो ओशोको हरेक प्रवचनभन्दा पहिला उनलाई गीत गाउन अनुमति थियो । स्वयं ओशो आफ्ना शिष्य भारतीलाई गीत गाउन लगाउँथें । स्वामी भारतीलाई सद्गुरु ओशोबाट अभूतपूर्व सौभाग्य प्राप्त छ । ओशोसँग १९६६ मा जोडिन पुगेका उनी एउटा गरिब परिवारबाट आएका थिए ।

जसलाई ओशोको प्रवचन भएको ठाउँसम्म जान पनि समस्या थियो । तर, उनको आफ्नो गुरुप्रतिको समर्पणले गर्दा उनी आज ओशोको ज्ञानलाई फैलाउने बाटोमा छन् । जति म स्वामी भारतीको प्रवचन सुन्छु त्यति उनमा आफ्नो गुरुप्रतिको समर्पण भावलाई देखेर मेरो आँखाबाट आँसु रसाउँछ । हामीले प्रेम एक शरीरले अर्काे शरीरलाई गरिरहेका छौं । तर, जब स्वामी भारतीको प्रवचन सुन्छु म उनीमा आफ्नो गुरुप्रतिको प्रेम प्रगाढ रूपमा पाउँछु । ओशो अब शरीरमा छैनन् । तर, एउटा शिष्यले आफ्नो गुरुलाई गर्ने प्रेम झन् बढ्दै गएको भान स्वामी भारतीमा भेटिन्छ।

आफ्ना शिष्य भारतीलाई ओशोले १९७२ मा माउण्टआबुमा दीक्षित गरेका थिए । जब स्वामी भारती ओशोबाट दिक्षित भए, त्यसपछि उनी पूरै भारतमा आफ्नो गुरुको ज्ञान र ध्यानलाई बाँड्न हिँडे, त्यो क्रम अहिले पनि जारी छ । स्वामी अशोक भारती ती दिन सम्झँदै साहित्यिक लबजमा भन्छन्, ‘त्यो क्षण मेरा लागि अद्भूत थियो जुन बेला मेरो गुरुको सामु मैले गीत गाउने सौभाग्य पाएँ । त्यो १९८६ को कुरा हो । जब दिनको ३ बजेको थियो, मेरो गुरुको सुत्ने कोठामा मलाई बोलाउनु भयो र त्यही समयमा मैले एउटा गीत गाए त्यसै बेलामा ज्योतिको हस्तान्तरण भयो।

त्यही क्षण मेरो अनन्तकालदेखि निभेको दियो बल्यो । त्यसपछि मलाई उहाँले महिना दिनसम्म आफ्नै सामीप्यमा रहेर गीत गाउने अवसर प्रदान गर्नुभयो । सद्गुरु ओशोले गुरु शिष्यको यो मिलनलाई आफ्नो धेरै प्रवचनमा उल्लेख गर्नुभएको छ ।’ स्वामी भारती गद्यमा मात्रै होइन, पद्यमा पनि प्रवचन दिन माहिर छन् । उनका हरेक प्रवचन गद्य र पद्यको शैलीमा हुन्छ । जसले श्रावकहरूमाझ पनि रस पैदा गर्छ।

ओशोले आफ्ना परमप्रिय शिष्य अशोक भारतीका बारेमा ओशो उपनिषद, वियोन्ड इन्लाटेनमेन्टलगायत प्रवचनमा पनि उल्लेख गरेका छन् । उनले भनेका छन्, ‘अशोक भारती म तिम्रो प्रेमलाई देखिरहेको छु, तिमीभित्रको प्रेम बढ्दै गइरहेको छ ।’ साथै ओशोले स्वामी भारतीलाई सही बाटोमा हिँडेको उद्घोष पनि गरेका छन् । यो एउटा यस्तो सौभाग्य हो, एउटा शिष्यको लागि, जहाँ परमात्माको चर्चा भइरहेको हुन्छ, त्यहाँ आफ्ना शिष्यका बारेमा कुनै गुरुले यसरी प्रेमका फूल बर्साउँछन्।

यिनै अशोक भारती विश्वभर प्रेम र ध्यानलाई फैलाउन चाहान्छन् । ‘ध्यान यो जीवनको सबैभन्दा मूल्यवान वस्तु हो,’ उनी भन्छन्, ‘ध्यान छ त धन छ । र, ध्यानले धनलाई सही उपयोग गर्न सिकाउँछ ।’ उनको लक्ष्य भनेको हर कोही दुःखको पीडाबाट मुक्त होउन् । त्यसको लागि ध्यान अपरिहार्य छ भन्ने मान्छन् उनी । प्रेम र ध्यान नै त्यो मार्ग हो जो कोही पनि यो संसारिक पीडाबाट मुक्त हुनसक्छ । शरीरको पीडा ठिक पार्ने कयौं उपाय हुन सक्छन् । तर, मनको पीडा ठिक पार्ने ध्यानभन्दा अरु कुनै औषधि छैन।

त्यसैले अहिले शरीरभन्दा मनलाई निरोगी राख्न अनिवार्य भइसकेको छ । अहंकारले गर्दा हामी एक–अर्काको दुश्मन छौं । अहिले अहंकारले गर्दा परिवारमा मेलसम्म छैन । र, त्यो अहंकारलाई परास्त गर्ने एउटै उपाय हो ध्यान । त्यही औषधिरूपी ध्यानलाई फैलाउन स्वामी भारती भारतदेखि नेपालसम्म आएका छन् । र, नेपालका विभिन्न स्थानमा ध्यान सिविर सञ्चालनार्थ सक्रिय छन्।







यसमा तपाईको मत

अन्य समाचार

घरमा मोर्डन लाइटिंग

घरमा मोर्डन लाइटिंग

सही लाइटिंगको प्रयोगबाट घरलाई मोडर्न र नयाँ रुप दिन सकिन्छ । लाइटिंग मिलेको घर हेर्दामा साह्रै राम्रा हुन्छन । ...

वाशिंग मेसिन खरिद गाइड

वाशिंग मेसिन खरिद गाइड

वाशिंग मेसिन खरिद गर्दा ख्याल गर्नुपर्ने थुप्रै कुराहरु हुन्छन् | यस गाइड मार्फत तपाईले आफ्नो परिवारको लागि कस्तो फ्रिज खरिद...

घरेलु उपकरण सम्बन्धि सुरक्षा टिप्स

घरेलु उपकरण सम्बन्धि सुरक्षा टिप्स

घरेलु उपकरण सुरक्षित शैलीमा प्रयोग नगर्नाले ठूला ठूला दुर्घटना हुन सक्छ। यी सुझावहरु पालाना गर्नाले यस्तो दुर्घटना न्यून हुन्छ ।

फ्रिजको हेरचाह कसरी गर्ने?

फ्रिजको हेरचाह कसरी गर्ने?

फ्रिजको औसत आयु १३ वर्ष मानिन्छ | तर यी कुराहरु ध्यानमा राखेर फ्रिजलाई कथित औसत आयुभन्दा धेरै समयसम्म प्रयोग गर्न...

कमेडी र एक्सनलभस्टोरीको वर्चस्व

कमेडी र एक्सनलभस्टोरीको वर्चस्व

सातामा दुईदेखि तीनवटा फिल्म रिलिजको निरन्तरता चलिरहँदा शुक्रबारबाट चार फिल्म ‘ब्ल्याक’, ‘जय शम्भु’, ‘मिष्टर भर्जिन’ र ‘बाह्रमासे’ एकसाथ प्रदर्शनमा आउँदैछन्।

ट्रेलरमा ‘मेरी मामु’

ट्रेलरमा ‘मेरी मामु’

आमा र बच्चाको सम्बन्ध प्रस्तुत गरिएको फिल्म ‘मेरी मामु’को ट्रेलर सार्वजनिक भएको छ । ललितपुरको जावलाखेलस्थित डिएभी स्कुलमा बिहीबार विद्यार्थीमाझ...

फेसन नाइटका लागि १४ मोडल

फेसन नाइटका लागि १४ मोडल

आउँदो भदौ २३ मा आयोजना हुन लागेको ‘इबिजा फेसन नाइट’का लागि १४ मोडल छनोट भएका छन्। ...

गोविन्द नेपालको ‘तर्कको साम्राज्य’

गोविन्द नेपालको ‘तर्कको साम्राज्य’

कवि गोविन्द नेपालले आफ्नो तेस्रो कविता संग्रह तर्कको साम्राज्य पाठकमाझ ल्याएका छन्। ...