सम्भव होला पाँच वर्षमा सबैलाई स्वदेशमै रोजगारी

मङ्गलबार, ०८ जेठ २०७५, ०७ : २८ रुद्र खड्का

काठमाडौं - सरकारले अबको पाँच वर्षमा स्वदेशी युवाशक्ति रोजगारीको खोजीमा बिदेसिनु नपर्ने अवस्था सिर्जना गर्ने महत्वाकांक्षी योजना सार्वजनिक गरेको छ ।

सोमबार संसदको संयुक्त बैठकमा पेस गरिएको आर्थिक वर्ष ०७५÷७६ को नीति तथा कार्यक्रममा सरकारले रोजगारीका लागि युवा बिदेसिनु नपर्ने योजना घोषणा गरे पनि त्यत्रो जनशक्तिलाई स्वदेशमै कहाँ र कसरी रोजगारी ठोस योजना उल्लेख गरेको छैन ।

पाँच वर्षमा युवाशक्तिलाई बिदेसिनु नपर्ने अवस्था सिर्जना गर्ने हो भने अबका हरेक वर्ष अहिलेको रोजगारीको संख्या कम्तीमा दोब्बरले बढाउन सक्नुपर्छ । हरेक वर्ष विद्यमान रोजगारीको संख्या दोब्बर गर्नु भनेको आर्थिक वर्ष ०७५÷७६ देखि नै स्वदेशमा एक लाख हाराहारी रोजगारीका अवसर सिर्जना गर्नुपर्छ । यति मात्र नभई हरेक वर्ष थपिने जनशक्तिलाई रोजगारी दिन पनि उत्तिकै चुनौती हुनेछ ।

हाल नेपालको श्रम बजारमा बर्सेनि प्रवेश गर्ने करिब पाँच लाख जनशक्तिमध्ये ५० हजारजतिले मात्र स्वदेशमा रोजगारी पाउने गरेको केन्द्रीय तथ्यांक विभागको आँकडा छ । स्वदेशमा रोजगारी पाउन नसकेका अधिकांश रोजगारीकै लागि बिदेसिने गर्छन् ।

हाल नेपालको श्रम बजारमा बर्सेनि प्रवेश गर्ने करिब पाँच लाख जनशक्तिमध्ये ५० हजारजतिले मात्र स्वदेशमा रोजगारी पाउने गरेको केन्द्रीय तथ्यांक विभागको आँकडा छ । स्वदेशमा रोजगारी पाउन नसकेका अधिकांश बिदेसिने गरेका छन्

वैदेशिक रोजगार विभागका अनुसार सात-आठ वर्षदेखि रोजगारीका लागि नयाँ र पुनः गरी पाँच लाखभन्दा बढी विदेश गइरहेका छन् । रोजगारीका लागि हालसम्म ४५ लाखभन्दा बढी युवा श्रम स्वीकृति लिएर विदेश गइसकेको विभागले जनाएको छ । बर्सेनि बिदेसिने युवाको संख्या बढ्ने क्रम जारी रहेपछि विज्ञहरूले उनीहरुलाई स्वदेशमै उद्यमशील बनाउन वा रोजगारीको अवसर दिनुपर्ने सुझाव दिँदै आएका छन् ।

वैदेशिक रोजगारीमा जानेमध्ये करिब ९५ प्रतिशत खाडी र मलेसिया जाने प्रचलन रहेकाले नेपालले वैदेशिक रोजगारीबाट अपेक्षित फाइदा लिन नसकेको गुनासो व्याप्त छ । सरकारले प्रधानमन्त्री रोजगार कार्यक्रम सञ्चालन गरी युवायुवतीलाई बिदेसिनु नपर्ने वातावरण बनाउने घोषणा गरेपछि निजी क्षेत्र र विज्ञहरूले भने स्वदेशमा रोजगारी सिर्जना गर्न सबभन्दा पहिला पूर्वाधार तयार गर्न सल्लाह दिएका छन् ।

नेपाल उद्योग वाणिज्य महासंघकी अध्यक्ष भवानी राणाले स्वदेशमा रोजगारीका अवसर सिर्जना गर्न सरकारले लगानीमैत्री वातावरण तयार गर्नुपर्ने बताइन् । अहिलेको अवस्थामा सुधार नभएसम्म स्वदेशमा रोजगारीका अवसर बढाउन नसक्ने उनको भनाइ छ ।

‘लगानीमैत्री वातावरणको साथै औद्योगिकीकरणमा जोड र विकासका लागि आधुनिक प्रविधि भिœयाउन सक्ने हो भने रोजगारीका अवसर बढ्न सक्छन्,’ राणाले भनिन्, ‘काम गर्ने हो भने नेपालमा रोजगारीका अवसर सिर्जना हुने सम्भावना धेरै छन् ।’ अब काम गर्ने बेला आएको उनको भनाइ छ ।

स्वदेशमा रोजगारीको अवसर नहुँदा बर्सेनि नेपालको श्रम बजारमा प्रवेश गर्ने अधिकांश जनशक्ति रोजगारीका लागि बिदेसिनुपर्ने बाध्यता छ । बाध्यताको वैदेशिक रोजगारीले विदेश जाने युवा समूह मात्र नभई देशले समेत फाइदा लिन नसकेको विज्ञहरूको धारणा छ ।

वैदेशिक रोजगारीको नाममा उल्टै युवा ठगीमा पर्दा निश्चित व्यक्तिबाहेक पीडित, सरकारी संयन्त्रलगायतलाई एकपछि अर्को समस्या थपिने क्रम जारी छ । श्रमविज्ञ सोम लुइँटेल हाल श्रमिकले पाउँदै आएको न्यूनतम पारिश्रमिक वृद्धि गर्ने हो भने बिदेसिने युवाको संख्यामा कमी आउन सक्ने ठान्छन्।

‘वैदेशिक रोजगारीसरह नै श्रमिकलाई स्वदेशमा पारिश्रमिक दिने व्यवस्था मिलाउने हो भने बाहिरिने संख्यामा कमी आउन सक्छ,’ उनले भने, ‘विदेश जानेलाई सीप सिकाएर पठाउन सकिन्छ ।’हाल सरकारले कुनै पनि उद्योग, प्रतिष्ठानमा काम गर्ने श्रमिकको मासिक पारिश्रमिक नौ हजार सात सय रुपैयाँ तोकेको छ । यो पारिश्रमिकले गुजारा चलाउन गाह्रो परेको भन्दै ठूलो संख्याका युवायुवती वैदेशिक रोजगारीमा जाने गरेका छन् । श्रमिकले लामो समयदेखि पारिश्रमिक वृद्धिको माग गर्दै आए पनि सरकारले पुरानो निर्णय बदल्न सकेको छैन ।
 






यसमा तपाईको मत

अन्य समाचार

हराएको कुकुर नाकको प्रिन्टबाट भेटाउने एप

हराएको कुकुर नाकको प्रिन्टबाट भेटाउने एप

हरेक मानिसको फिंगरप्रिन्ट बेग्ला बेग्लै भएजस्तै कुकुरको पनि नाकको छाप बेग्ला बेग्लै हुनेगर्दछ । ...

ईक्यानको शैक्षिक मेला ६० हजारद्वारा अवलोकन (भिडियो)

ईक्यानको शैक्षिक मेला ६० हजारद्वारा अवलोकन (भिडियो)

नेपाल शैक्षिक परामर्श संघ (इक्यान) को आयोजनामा शैक्षिक मेला सम्पन्न भएको छ। इक्यान शैक्षिक मेलाको १३ औ संस्करणलाई साठी...

म्याक ल्युब्रिकेन्टस्को डिलर मिट सम्पन्न

म्याक ल्युब्रिकेन्टस्को डिलर मिट सम्पन्न

सिप्रदी ट्रेडिङ्ग प्रा. लि तथा भारत पेट्रोलियमले काठमाडौंको हायात होटलमा म्याक ल्युब्रिकेन्टस्को डिलर मिट २०१९ कार्यक्रम सम्पन्न गरेको छ। ...

तीन वटा देशबाट मेगा बैंकको ‘मेगा रेमीट’ सेवा

तीन वटा देशबाट मेगा बैंकको ‘मेगा रेमीट’ सेवा

हङकङ, युएई र जोर्डनमा मेगा रेमीटको सञ्जाल विस्तार गरिएको हो। ...

ज्योति लाईफ इन्स्योरेन्सको “ज्योति केयर्स”

ज्योति लाईफ इन्स्योरेन्सको “ज्योति केयर्स”

जीवन बीमा सेवाको अतिरिक्त अन्य सेवासुविधा विस्तार गरी ग्राहकसेवा केन्द्रित योजना संचालन गर्ने क्रममा ज्योति लाईफ इन्स्योरेन्स कम्पनी लि. ले...

सिटी एक्सप्रेस फाउन्डेशनद्वारा मानव सेवा आश्रमलाई रु एक लाख  हस्तान्तरण

सिटी एक्सप्रेस फाउन्डेशनद्वारा मानव सेवा आश्रमलाई रु एक लाख हस्तान्तरण

सिटी एक्सप्रेस मनी ट्रान्सफरको १३ औं वार्षिकोत्सवको उपलक्ष्यमा मानव सेवा आश्रमलाई सिटी एक्सप्रेस फाउन्डेशन द्वारा रु एक लाख हस्तान्तरण। ...

एभरेस्ट एडद्वारा वृद्धाश्रमलाई सहयोग

एभरेस्ट एडद्वारा वृद्धाश्रमलाई सहयोग

एभरेस्ट एड एन्ड इभेन्ट म्यानेजमेन्टले कम्पनीको तेस्रो वार्षिकोत्सवको अवसरमा विभिन्न कार्यक्रम आयोजना गरेको छ। ...

बेस्ट फाइनान्सका अध्यक्षको शपथग्रहण

बेस्ट फाइनान्सका अध्यक्षको शपथग्रहण

बेस्ट फाइनान्सका नवनिर्वाचित अध्यक्ष अमिरध्वज प्रधानले नेपाल राष्ट्र बैंकबाट पद तथा गोपनीयताको शपथ लिएका छन् । ...