सिन्डिकेट जोडिएको सरुवा

आइतबार, ०६ जेठ २०७५, ०८ : ३१ सम्पादकीय

सामान्यतः सरकारले दैनिकजसो गर्ने सरुवाप्रति सर्वसाधारणको खासै चासो हुँदैन । भौतिक पूर्वाधार तथा यातायातमन्त्री रघुवीर महासेठले भर्खरै सरुवा गरेका यातायात व्यवस्था विभाग महानिर्देशक नारायण भट्टराईका सन्दर्भमा भने सर्वत्र चासो छ । चासो नहोस् पनि किन ? सरकार झुकाउने गरी यातायात व्यवसायीले सिन्डिकेटको बलमा सुरु गरेको आन्दोलन सफलतापूर्वक टुंग्याउन महानिर्देशक भट्टराईको प्रस्ट भूमिका देखिएको हो।

स्वाभाविक रूपमा मन्त्री महासेठले पनि त्यसमा योगदान गरेकै हुन् । अन्यथा, त्यति बेलै यो टुंगोमा नपुग्ने अवस्था आउन सक्थ्यो । राष्ट्रसेवक कर्मचारीले कानुनी आधारमा कसैको आस र त्रासमा नपरी काम गरे भने आउने परिणाम भनेको अहिलेको यातायात सिन्डिकेट अन्त्यको घटना हो । भारतलगायतका लोकतान्त्रिक मुलुकमा कर्मचारीतन्त्रको दह्रिलो उपस्थितिका कारण राज्यलाई संस्थागत निर्णय गर्न सजिलो हुन्छ।

कर्मचारीतन्त्र एउटा संस्था हो । त्यो संस्थालाई बलियो र कामकाजी नबनाई अहिले सरकारले भन्ने गरेको न ‘स्थायित्व’ प्राप्त हुन सक्छ न ‘समृद्धि’ नै । इमानदार र कामकाजी कर्मचारीलाई उचित वातावरण दिने र काम नगर्नेलाई तह लगाउन सक्ने सरकार आवश्यक छ।

हामीकहाँ भने कुनै कर्मचारीले नियम पालना गरी इमान र विवेकले काम गरे भने टिक्न नसक्ने अवस्था रहन्छ । महानिर्देशक भट्टराईको हकमा यही अवस्था देखिएको छ । वास्तवमा सरकारले यातायातमा रहेको व्यापारीको मिलेमतो र शोषणपूर्ण संयन्त्र अन्त्यका निम्ति क्रियाशील हुँदा त्यसमा कार्यरत महानिर्देशक भट्टराईको कार्यक्षमताले अवश्यै बल मिलेको हो । अन्यथा, सरकारले त्यसलाई हटाउन कोसिस गरे पनि कर्मचारीकै तहबाट विभिन्न बहानाबाजी हुन सक्ने थियो।

सिन्डिकेटविरुद्धको सरकारको अभियान अहिल्यै टुंगो लागिसकेको छैन । अभियान पूरा नहुँदै नेतृत्व परिवर्तन गर्दा भने प्रक्रियामा अलमल हुन सक्छ । सरुवा गर्न सक्ने सरकारको अधिकार हो । तर, कर्मचारीतन्त्रको मनोबल खस्कने गरी सरुवा गर्नु हुँदैन । महानिर्देशक भट्टराईका विरुद्धमा यातायात सिन्डिकेटवाला सक्रिय रहेको देखिएकै हो । अहिले एकाएक उनको सरुवा हुनु भनेको ‘बाघ कराउनु र बाख्रो हराउनु’ जस्तै संयोग हुन गएको छ । कर्मचारीतन्त्र एउटा संस्था हो । त्यो संस्थालाई बलियो र कामकाजी नबनाई अहिले सरकारले भन्ने गरेको न ‘स्थायित्व’ प्राप्त हुन सक्छ न ‘समृद्धि’ नै । इमानदार र कामकाजी कर्मचारीलाई उचित वातावरण दिने र काम नगर्नेलाई तह लगाउन सक्ने सरकार आवश्यक छ।

सरकारले जनताका भावना बुझेर तदनुकूलका निर्णय गर्दै आएको छ । खासगरी सिन्डिकेट हटाउने निर्णयमा सरकारले खुट्टा टेकेर अघि बढेका कारण सर्वसाधारणले धन्यवादसमेत दिएका छन् । सिन्डिकेट हटाउने कामको नेतृत्व मन्त्री महासेठले नै लिएका हुन् । तर, यसमा कतै महानिर्देशक भट्टराईले बढ्ता श्रेय लिए कि भनेर सरुवा गरिएको हो भने त्यो गलत हो । मन्त्री भनेको सरकारको अनुहार हो । उनी मातहतका कर्मचारीले सक्रियतापूर्वक काम गरे भने अन्ततः त्यसको श्रेय सरकारका मन्त्री र प्रधानमन्त्रीलाई जान्छ । अहिलेको सरुवा प्रकरणले भने कुनै अर्थमा पनि सकारात्मक सन्देश गएको छैन।

महानिर्देशकलाई अहिलेको तात्तातो अवस्थामा सरुवा गर्दा सिन्डिकेटवाला यातायात व्यवसायी सफल भएको रूपमा चित्रण भइरहेको छ । र, निर्णय प्रक्रियाले त्यस्तै देखाउन पनि खोजेको छ । ‘विशेष जिम्मेवारी’ का नाममा कर्मचारीलाई जथाभाबी सरुवा गर्ने र जिम्मेवारीबाट हटाउने प्रक्रियाले राज्य संयन्त्रलाई बलियो बनाउँदैन । यसबाट कर्मचारीलाई विवेकले निर्णय गर्ने भन्दा पनि ‘ज्यू–हजुर’ मै समय काट्ने प्रवृत्तिको विकास गर्छ । राम्रो काम गरेर के हुन्छ ? फलाना कर्मचारीको हाल हेर्नू भन्ने अभिव्यक्ति कर्मचारीतन्त्रमा बढ्न थाल्दा सरकारलाई सफलता प्राप्त हुँदैन । मन्त्रीहरूले प्रायः कर्मचारीलाई कुन दल निकट भनेर हेर्ने चलन पनि छ।

वास्तवमा योग्य कर्मचारी लिएर काम गर्ने र तिनलाई आफ्ना राम्रा कामबाट प्रभावित गर्ने प्रक्रियामा मन्त्री लाग्नुपर्छ । पछिल्ला दिनमा सचिव सरुवामा प्रधानमन्त्री केपी शर्मा ओली आफैंले निर्णय गरेका थिए । प्रधानमन्त्रीले आफैं मन्त्रालयको आवश्यकताअनुसार सचिव पठाउने निर्णय गर्दा सकारात्मक प्रभाव परेको पनि हो । विगतमा मन्त्रीहरूले आफूलाई मनपर्ने सचिव ल्याउने र आफू अनुकूलका निर्णय गराउने गर्दा पनि सन्तुलन र नियन्त्रणको पद्धति कमजोर भएको देखिएको छ । त्यति मात्र होइन यसले गलत निर्णय गर्नसमेत प्रोत्साहित गर्छ । यातायात व्यवस्था विभागका महानिर्देशक भट्टराईको सरुवा निर्णयमा विवेक पुगे–नपुगेकोबारे विभागीय मन्त्री महासेठको ध्यान जानु आवश्यक छ।







यसमा तपाईको मत

तपाईंको रुचि अनुसारको समाचारको लागि खाता खोल्नुहोस् ।


अन्य समाचार

प्रभु बैंक लि. को आरुघाट शाखा कार्यालय सञ्चालन

प्रभु बैंक लि. को आरुघाट शाखा कार्यालय सञ्चालन

संघीय संरचना बमोजिम गठित विभिन्न स्थानीय तहमा आफ्नो शाखा कार्यालय सञ्चालनमा ल्याई बैंकको शाखा सञ्जाल विस्तार गर्नुका साथै गाउँ गउँमा...

एभरेष्ट बैंकका ग्राहकलाई धनगढीको सीपी हस्पिटलमा १०% छुट

एभरेष्ट बैंकका ग्राहकलाई धनगढीको सीपी हस्पिटलमा १०% छुट

एभरेष्ट बैंक लिमिटेडले धनगढीको सीपी हस्पिटल प्रा.लि.सँग ग्राहकहरुलाई विशेष छुटको व्यवस्था गर्न साझेदारी गरेको छ । ...

सिभिल बैंक लिमिटेडको शाखा रौतहटको गरुडामा

सिभिल बैंक लिमिटेडको शाखा रौतहटको गरुडामा

सिभिल बैंकले आफ्नो शाखा बिस्तारको क्रममा रौतहटको गरुडामा शाखा संचालनमा ल्याएको छ । सो शाखाको उद्घाटन गरुडा नगरपालिकाको मेयर इन्नु...

ओपो रेनो १०एक्स नेपालमा सार्वजनिक हुँदै

ओपो रेनो १०एक्स नेपालमा सार्वजनिक हुँदै

दक्षिण एसियामा ओपो रेनो १०एक्स सिरिज सार्वजनिकसँगै नेपालमा असार १५ बाट उपलब्ध हुने भएको छ । ...

दराज मोबाइल विक यही असार ९ देखि १५ सम्म

दराज मोबाइल विक यही असार ९ देखि १५ सम्म

दराज मोबाइल विक अभियान यही असार ९ देखि १५ सम्म हुने भएको छ । ...

ह्वावेका उत्पादनमा पैसा फिर्ताको ग्यारेन्टी

ह्वावेका उत्पादनमा पैसा फिर्ताको ग्यारेन्टी

नेपालका लागि ह्वावे स्मार्टफोनको अधिकृत वितरकले आफ्ना स्मार्टफोन र ट्याब्लेटमा गुगल एप तथा फेसबुक नचलेमा ग्राहकलाई पूरै पैसा फिर्ता गरिने...

टाटा टियागो एक्सजेड प्लस नेपालमा

टाटा टियागो एक्सजेड प्लस नेपालमा

टाटा मोटर्सको नेपालका लागि आधिकारिक वितरक सिप्रदी टेडिङले औपचारिक रूपमा नयाँ टाटा टियागो एक्सजेड प्लस नेपाली बजारमा सार्वजनिक गरेको छ...

१३औं राष्ट्रिय ए .यस .ए. आर्किटेक्चर प्रदर्शनी सम्पन्न

१३औं राष्ट्रिय ए .यस .ए. आर्किटेक्चर प्रदर्शनी सम्पन्न

राइनो ५०० डि तथा रिद्धि सिद्धि सिमेन्टको संयुक्त सहकार्य लगायतको सहायतामा वास्तुकला र यसका विभिन्न पक्षका साथै पुनःनिर्माण र नेपालका...