हुम्लामा सोलारको उज्यालो छर्दै महिला

सोमबार, ०३ बैशाख २०७५, ०७ : २० अर्जुन तामाङ

काठमाडौं – सिमकोट गाउँपालिकास्थित भरगाउँका अघिकांश महिला घरायसी काममा व्यस्त हुन्छन् । उनीहरुको दैनिकी खेतीपाती र घरायसी काममै बित्छ।

दुर्गम क्षेत्र भएकाले महिला घरायसी कामकाजकै कारण सहरसम्म पुग्न पाउँदैनन् । लेख्न, पढ्न र केही सिक्ने कुरा उनीहरुका लागि निकै टाढा छ । केही गर्ने सोच बनाए पनि विभिन्न समस्याका कारण उनीहरु अगाडि बढ्न सकिरहेका हुदैनन् । तर, यही सिमिकोट गाउँकी तीन महिला सोलार इन्जिनियर भएको धेरैलाई पत्याउन मुस्किल हुन्छ।

हुम्ला सिमकोट गाउँपालिका बरगाउँ तोर्पा, भरगाउँकी छिरिङ पेमा लामा, लाइकुम लामा र छप्मा लामु लामा सोलार इन्जिनियर बनेकी छन् । अहिले उनीहरुको दैनिकी फेरिएको छ ।  खेतीपाती, घाँस दाउराभन्दा पनि गाउँगाउँमा सोलार जडान गर्नु उनीहरुको दैनिकीसँगै रोजगारी पनि बनेको छ।  

‘वुमन लाइट द वल्ड’को सहयोगमा रेस्पोन्सिबल ट्रेक्सले उनीहरुलाई भारतमा पठाइएको थियो । रेस्पोन्सिबल ट्रेक्सका प्रबन्ध निर्देशक छेवाङ लामाले उनीहरु गाउँमा सोलार इन्जिनियरको रुपमा काम गर्न थालिसकेको बताए । भारतमा इलेक्ट्रोनिक अन्तर्गत सोलार सम्बन्धि तालिम लिएर नेपाल फर्किएपछि उनीहरु गाउँमा सोलार इन्जिनियर बनेको लामाको भनाइ छ।

उनीहरुलाई गाउँमा उज्यालो छर्ने सोलार इन्जिनियरका रुपमा चिन्ने गरेको उनको भनाइ छ । ‘सोलार जडान र निर्माण तालिमका लागि हामीले नै पहल गरेर उनीहरुलाई भारतको राजस्थानको तिलोनियमा पठाएका हौं,’ लामाले भने, ‘गाउँमा प्रौढ महिलाको भेलाबाट समूह निर्माण गरेर तीनजना छनौट गरेर पठाएका थियौं । उनीहरुले सोचेभन्दा राम्रो सिकेर आएका छन् । नेपाली शुद्ध बोल्न नजान्ने दिदीबहिनी सोलार इन्जिनियर हुनु हाम्रा लागि उपलब्धिमूलक छ।’

लामाका अनुसार अहिले उनीहरु तीनै जना गाउँमा सोलार इन्जिनियर भएका छन् । ‘उनीहरु आफैंले सोलार बनाउने र जडान गर्न थालेका छन् । यसबाट उनीहरु रोजगारी मात्रै होइन महिला सोलार इन्जिनियर बनेका छन्,’ उनले भने।

‘हुम्लाको सिमकोटबाट काठमाडौं जानै समस्या थियो । भारत गएर तालिम लिने कुरा कल्पनासम्म गरेका थिएनौ,’ छिरिङ पेमा लामाले नागरिकसँग कुरा गर्दै भनिन्, ‘भाग्यले प्लेन चढेर भारतमा सोलार बनाउने तालिम लिन पाए ।’ विभिन्न देशका साथीसँग काम सिक्न सहज नभएको उनको अनुभव छ । ‘अंग्रेजी त बोल्नै पथ्र्यो, त्यसमा सबै सामानको नाम पनि अंग्रेजीमै थियो,’ उनले भनिन्, ‘इसाराले सामान देखाएर काम सिकियो । यसपछि बिस्तारै सहज भयो।

’ उनका अनुसार दुई महिनापछि सबैसँग काम गर्न सहज भएको थियो।त्यस्तै सिमकोट भरगाउँकी ४१ वर्षिया छप्मा लामु लामाले तालिम लिन गारो भएपनि सिकेपछि गाउँमा सोलार बनाउन सहज भएको बताउँछिन् । ‘सोलार बिग्रे पनि बनाउँन सक्छु । जडान गर्ने काम सामान्य भयो,’ उनी भन्छिन्, ‘गाउँमा अब कुनै सोलार इन्जिनियर चाहिँदैन।’

भारतको राजस्थान तिलोनियामा भएको तालिममा नेपाल, नामेभिया, भेनिस, सुडान, लोदक, तान्जनिया, ठोगु, चिली, आइबोका, ग्वाटेमाला, आइल्यान्ड, मार्सल आइल्यान्डका गृहणी महिलाले सोलार जडान विषयमा तालिम लिएको छप्मा लामु लामाले बताइन् । भारत सरकारको सहयोगमा उक्त तालिम भएको हो।

काठमाडौंमा भेटिएकी अर्की सोलार इन्जिनियर लाइकु लामाले तालिममा सुरुआतीका दिन केही नबुझेको बताइन् । इसाराको भरमा तालिम सिकेको उनको भनाइ छ । ‘नेपाली भाषा नै राम्रोसँग बोल्न आउँदैन भने अंग्रेजीमा सामानको नाम जान्नै गाह्रो । तर, एक महिनापछि बिस्तारै बुझ्दै गए,’ उनले भनिन्, ‘अहिले सबै सामानको नाम अंग्रेजीबाटै भन्न सक्छु र सोलारको भित्री सामान जडान गर्न पनि सहज भएको छ।’

भारतीय प्रधानमन्त्री नरेन्द्र मोदीले तालिम सकिएपछि प्रमाणपत्र दिएको उनले बताइन् । ‘यो सफलतासँगै हामीलाई गाउँभर सोलार बाल्ने योजना बनाएका छौं,’ उनले भनिन्, ‘हाम्रो टिमको काम हेर्न भारतीय राजदूत हुम्ला आउँछु भनेका छन् ।’ उनका अनुसार १ हजार २ सय ६५ घरमा सोलार जडान अभियान सुरु भइसकेको छ।
 







यसमा तपाईको मत

तपाईंको रुचि अनुसारको समाचारको लागि खाता खोल्नुहोस् ।


अन्य समाचार

सिटी एक्सप्रेस मनि ट्रान्सफर र राष्ट्रिय वाणिज्य बैंक बिच सम्झौता

सिटी एक्सप्रेस मनि ट्रान्सफर र राष्ट्रिय वाणिज्य बैंक बिच सम्झौता

सिटी एक्सप्रेस मनि ट्रान्सफर र राष्ट्रिय वाणिज्य बैंक बिच सम्झौता ...

अब कोरियन प्रबिधिको भुकम्प प्रतिरोधी सस्तो घर, ६० बर्ष टिकाउ

अब कोरियन प्रबिधिको भुकम्प प्रतिरोधी सस्तो घर, ६० बर्ष टिकाउ

फेब्रिकेटेड भवन निर्माण सम्बन्धि सामान उत्पादन गर्ने कम्पनीले यसै उत्पादन शुरु गरेको हो ...

ढुङ्गा माटोको घरलाई कसरी भुकम्प प्रतिरोधी बनाउने?

ढुङ्गा माटोको घरलाई कसरी भुकम्प प्रतिरोधी बनाउने?

घरको के को बनाउने भन्दा पनि घर बनाऊँदा के कस्तो कुरामा ध्यान दिनु भन्ने कुरा बढि महत्वपुर्ण हुन्छ । विधि...

डाबर नेपालको  रियल मिक्स्ड फ्रुट मसला

डाबर नेपालको रियल मिक्स्ड फ्रुट मसला

फ्रुट जुसको बजारमा आफ्नो बर्चस्व कायम गर्न सफल रियलले उपभोक्ताहरुलाई अझ बढी छनौट प्रदान गर्न चटपटा र स्पाइसी मसला स्वादका...

इटहरीमा अग्नि ग्रुपको विक्री कक्ष

इटहरीमा अग्नि ग्रुपको विक्री कक्ष

अग्नि ग्रुप अन्तर्गतको बालाजु अटो वक्र्स प्रा.लि.ले इटहरीमा महिन्द्रा गाडीहरुको लागि आधिकारिक सर्भिस सेन्टर स्थापना गरेको छ । नयाँ स्थापना...

हुवावे माथि गुगलको प्रतिबन्ध - हुवावेका स्मार्टफोनमा गुगलका एप्सहरू नचल्ने

हुवावे माथि गुगलको प्रतिबन्ध - हुवावेका स्मार्टफोनमा गुगलका एप्सहरू नचल्ने

यस अन्तर्गत प्लेस्टोर, जिमेल, गुगल म्याप्स, युट्युब र अन्य सम्पूर्ण गुगलका सेवाहरू पर्छन् ...

ज्वेलरी एक्सपोको रौनक ( भिडियो )

ज्वेलरी एक्सपोको रौनक ( भिडियो )

नेपाली आभुषण तथा मौलिक हस्तकलालाई बिश्वसामु उजागर गरि अन्तर्रा्ष्ट्रिय क्षेत्रमा निर्यात तथा प्रवद्र्धन गर्नुका साथै राजश्व अभिवृद्धि गर्ने अभिप्रायका साथ...

म्यागाटो बेल्जियमले आफ्नो प्रविधि र उत्पादनहरु नेपालमा भित्राउदैं ।

म्यागाटो बेल्जियमले आफ्नो प्रविधि र उत्पादनहरु नेपालमा भित्राउदैं ।

म्यागाटो इन्डिया प्रा.लि.ले अरभिन्द इम्पोरियम प्रा.लि.को सहकार्यमा आफ्ना विभिन्न उत्पादनहरुको नेपाली बजारमा सेवा बिस्तार गरेको छ । विश्वका १५० राष्ट्रमा...