मनोविज्ञान

प्रशंसा खाेज्छन् बालबालिका

शनिबार, ०१ बैशाख २०७५, ०९ : ५८ शिक्षा रिसाल  | @RisalShiksha

बालबालिकाले माया प्रेम र स्नेह खोज्नु स्वभाविक हो । तर, हालसालै गरिएको एउटा अध्ययनले के कुरा देखाएको छ भने बालबालिकाहरू प्रशंसाका भोका हुन्छन् । बेलायती मनोवैज्ञानिक समाजले हालसालै आयोजना गरेको एउटा सेमिनारमा यस्तै कुरामा बहस भएको छ।

उक्त सेमिनारमा प्रस्तुत भएको एक सोधले जुन परिवारले आफ्नो बालबालिकालाई माया गर्छन्, ती परिवारका बालबालिकाहरू कम चंचल र ध्यानमग्न देखिने बताएको थियो।
कतै पनि प्रकाशित नभएको उक्त प्रतिवेदन तयार गर्न सोधकर्ताहरूले ३८ अभिवावक चुनेका थिए, जसमा दुईदेखि चार वर्षका बच्चाहरू अध्ययनका केन्द्र थिए । ति अभिवावकका बच्चाहरूलाई प्रशंसा गर्न लगाइयो र दिनभरमा उनीहरूको व्यहवहारमाथि ध्यान दिन लगाइयो । कति केसहरूमा त कसरी प्रशंसा र तारिफ गर्ने भनेर पनि सिकाइयो।

चार हप्ताको यो प्रयोगपछि अभिवावकहरू जसले बच्चाबच्चीको प्रशंसा गरे उनीहरूले बच्चाहरू कम चंचल, भनेको मान्ने, ध्यान दिने, नझर्कने आदि देखिएको अनुभव गरेका थिए । बाँकी अभिवावक जसले बच्चाहरूको ध्यान दिएनन् ति बच्चाहरूमा खासै केही परिवर्तन देखिएन ।
डि मनफर्ट विश्वविद्यालयका लेक्चरर स्यु वेस्टवुडका अनुसार बालबालिकालाई प्रशंसा र तारिफ गर्नु भनेको हेरचाहको ‘सस्तो सरल उपाय’ हो।

निरन्तर यसो गरेमा बालबालिकामा उलेख्खनीय परिवर्तन आउने, उनीहरू खुसी हुने र उनीहरूको मनोविज्ञानमा सकारात्मक परिवर्तन आउने उनले बताइन् । ‘बालबालिकाले गर्ने सानाभन्दा साना क्रियाकलापलाई महत्व दिने, उक्त कामको प्रशंसा गर्ने, हौसला दिनाले उनीहरू हौसिने गर्छन् र बढि सिर्जनशील हुन्छन्,’ उनले थपिन् ।

यो सोध डि मनफर्ट विश्वविद्यालयको ‘फाइव प्रेजेज क्यामपेन’अन्तर्गत गरिएको थियो । जसको उद्देश्य अभिवावक र बालबालिकाबीच सुमधुर सम्बन्ध स्थापित गर्ने, बालबालिकाहरूमा रहेको सिर्जनशीलतालाई उजागर गर्ने र दुई पुस्ताबीचको अन्तर घटाउने हो।

‘कसैको तारिफभन्दा आलोचना गर्न सजिलो हुन्छ । राम्रो बानी व्यवहारभन्दा नराम्रो बानी व्यवहार बढी ध्यानमा आउँछ ।  बालबालिकाहरूले हल्ला र भगडा गरेको याद हुन्छ । तर, उनीहरु शान्त तरिकाले बसेर पढेको याद हुँदैन,’ सोधकर्ता भन्छिन् । सानाभन्दा साना क्रियाकलापमा ध्यान दिँदा र हौस्याउँदा उनीहरू उत्साहित हुन्छन् । र, शालीन व्यवहार देखाइरहन मन गर्छन्।

सोधकर्ता क्यारोल सटन जो ‘फाइव प्रेजेज क्यामपेन’ को सह–संस्थापक पनि हुन् । उनका अनुसार ‘हरेक अभिवावकले आफ्नो बच्चाबच्चीको शालिनता अनुभव गर्ने अवसर पाउनु पर्छ । र ,उनीहरूका दैनिक क्रियाकलाप पहिचान र स्विकारोक्ती गर्नु पर्छ।

दाँत माँझ्ने, साइकल चलाउने, चित्र कोर्ने, पाल्तु जनावर खेलाउनेजस्ता क्रियाकलापमा अभिवावकको साथ र हौसला जरुरी हुन्छ । तर, अभिवावकहरूले सीमाको पनि ख्याल राख्नु पर्छ । चाहिनेभन्दा बढी प्रशंसा र तारिफले बच्चाहरू प्रफुल्लित हुन सक्छन्।‘फाइभ प्रेजज अ डे’ गणितिय हिसाबले उपयुक्त या पर्याप्त होला नहोला । तर, यो असरदार हुने सोधकर्ताले क्यारोल बताउँछिन् । ‘यसले ‘फाइभ फ्रुट्स एन भेजिटेवल’ को चलनलाई पनि प्रतिध्वनि दिन्छ।

आवश्यकता अनुसार यसलाई परिमार्जन गर्न सक्नुहुनेछ’, क्यारोल भन्छिन् । ‘अभिवावक मात्र हैन बालबालिकासँग प्रत्यक्ष रूपमा संलग्न हुने हजुरबुबा हजुरआमा, स्कुलका गुरुहरू र बाँकी सबैले यो तरिका अपनाउनु पर्ने उनी बताउँछिन् । ‘बच्चालाई चिल्लो पातसँग दाँजिन्छ,’ उनी भन्छिन्, ‘तर, पात चिल्लो हुनुमा उसको हुर्काइ, उसले पाउने प्रेरणा र हौसला उत्तिकै महत्वपूर्ण हुन्छन् ।’
एजेन्सीको सहयोगमा





यसमा तपाईको मत

तपाईंको रुचि अनुसारको समाचारको लागि खाता खोल्नुहोस् ।

अन्य समाचार

“एन्ड्रोइडको विकल्प होइन होङमेङ्ग” - हुवावे

“एन्ड्रोइडको विकल्प होइन होङमेङ्ग” - हुवावे

एन्ड्रोइडको विकल्प मानिएको होङमेङ्ग स्मार्टफोनको लागि बनेको अपरेटिंग सिस्टम नै होइन ! ...

सर्टिफिकेट अफ ओरिजिन अब अनलाईनबाटै

सर्टिफिकेट अफ ओरिजिन अब अनलाईनबाटै

नेपाल चेम्बर अफ कमर्शले जारी गर्ने उत्पत्तिको प्रमाणपत्र (सर्टिफिकेट अफ ओरिजिन ) अब अनलाईन प्रणालीबाटै जारी हुने भएको छ ।

इन्डस्ट्रियल थर्मल प्रिन्टर बजारमा

इन्डस्ट्रियल थर्मल प्रिन्टर बजारमा

नेपालका लागि साटो कर्पोरेसन जापानको अधिकृत बिक्रेता बार कोड नेपाल इंकले सिएल फोर एनएक्स सिरिजको इन्डस्ट्रियल थर्मल प्रिन्टर नेपाली बजारमा...

अजोडको सभा सम्पन्न

अजोडको सभा सम्पन्न

निर्जीवन बिमा कम्पनी अजोड इन्स्योरेन्सको प्रथम वार्षिक साधारणसभा सम्पन्न भएको छ । ...

व्यावसायिक परामर्श सेवासम्बन्धी सम्झौता

व्यावसायिक परामर्श सेवासम्बन्धी सम्झौता

सांग्रिला डेभलपमेन्ट बैंक र उपाय सर्भिसेजबीच व्यावसायिक परामर्श सेवासम्बन्धी सम्झौता भएको छ । ...

एनसिसी बैंकको सहयोग

एनसिसी बैंकको सहयोग

एनसीसी बैंकले भक्तपुरस्थित सानोठिमी प्राविधिक शिक्षालयलाई ५ लाख रुपैयाँ आर्थिक सहयोग गरेको छ । ...

काठमाडौं मेरिएट होटल सञ्चालन

काठमाडौं मेरिएट होटल सञ्चालन

मेरिएट होटलको फ्ल्यागसिप ब्रान्डको डेब्युसँगै राजधानीमा ‘काठमाडौं मेरिएट होटल’ सञ्चालनमा आएको छ । ...

टिभिएसले ल्यायो अन्तराष्ट्रीय रेस ट्रयाकमा मोटरसाईकल चलाउने योजना

टिभिएसले ल्यायो अन्तराष्ट्रीय रेस ट्रयाकमा मोटरसाईकल चलाउने योजना

नेपालको लागि टिभिएस मोटर कम्पनीको एकमात्र आधिकारिक वितरक जगदम्बा मोटर्सले टिभिएस मोटरसाईकल ग्राहकहरुलाई लक्षित गरेर एक नयाँ योजना अपाचे रेस...

Ncell Footer Ad