हुलाकी राजमार्गको सपना पूरा हुने आश

बिहिबार, १५ चैत २०७४, ०७ : ४५ मिथिलेश यादव

सिरहा – हुलाकी सडकलाई हुलाकी राजमार्गको स्वरुपमा देख्ने बरियारपट्टी–३ का रासलाल यादव (८२) को सपना छ दशकभन्दा बढी समयदेखिको हो।

हुलाकी सडक राजमार्गको रुपमा विकास हुने चर्चा चुलिँदा उनमा भरोसाको पालुवा पलाउँछ, सेलाउँदा भरोसाको पालुवा पनि सेलाउँछ । हुलाकी राजमार्ग देख्ने सपना पलाउने र सेलाउने क्रम छ दशकदेखि चलिरहेको छ ।   गत मंगलबार (चैत ६ गत्ते) सत्ता साझेदार नेकपा माओवादी केन्द्रका अध्यक्ष पुष्पकमल दाहालले हुलाकी राजमार्गको बरियारपट्टी खण्डको शिलान्यास गर्दा रासलालको भरोसा पुनः जागेको छ।

उनी जति उत्साहित बनेका छन् त्यति नै शशंकित पनि छन् । कारण कोट्याउँदै उनले भने, ‘राणाकालदेखि पटकपटक शिलान्यास हुँदै सेलाउँदै गरेको बेहाल विगत छ ।’ वि.सं. १९०३ देखि २००८ सम्म राणाशासक जंगबहादुरबाट हुलाकी मार्ग निर्माणको थालनी जुद्धशमशेर, पदम शमशेर हुँदै विभिन्न कालखण्डमा पटकपटक शिलान्यास भए । शिलान्यास हुने, निर्माणको थालनी हुने तर बीचमै निर्माण रोकिने विगतले उनी झस्किरहेका छन्।

शिलान्यास भएपनि निर्माण हुन्छ भन्नेमा अझै पूर्ण भरोसा छैन,’ उनले भने ।तराई–मधेसको विकासको मेरुदण्ड मानिने बहुचर्चित हुलाकी राजमार्गको शिलान्यासले देहातका जनतामा उत्साह जगाएको छ बरियारपट्टीका जेष्ठ नागरिक लक्ष्मी यादव (८०)ले भने, ‘यसपालि निर्माण पूरा हुने आशा बढेको छ ।’ सिरहाको पूर्वी बलानदेखि कमला खण्डसम्म शिलान्यास भएको हुलाकी राजमार्गले यस भेगका ग्रामीण जनतामा खुसी थपेको छ।

‘बुबाहरुले राणाकालमै हुलाकी सडक शिलान्यास भएर बन्न सुरु भएको सुनाउँथे,’ स्थानीय गंगाप्रासाद यादव भन्छन्, ‘हामीले सुरुमा देखेको हुलाकी सडक अहिलेको भन्दा धेरै चौडा थियो ।’ पहिला सडक छेउछाउ बस्ती थिएन, अहिले बस्तीले सडक ढाकेको छ । ‘हामीले थाहा पाउन्जेल सडकको ठाउँठाउँमा खाल्डा भइसकेका थिए,’ उनले भने, ‘पारि धान बोकेर जाने एउटै साधन बयलगाडा थियो ।’ सडकका खाल्डाले बयलगाडा हिँडाउनै कठिन हुन्थ्यो।

‘यहाँबाट भारतीय सहर दरभंगा, मधुवनीलगायत सहरमा धान बिक्री गर्न लैजान्थ्यौं,’ उनले विगत सम्झे, ‘उताबाट नुनतेल, लत्ताकपडा लिएर आउथ्यौं ।’ यो सडक चल्तीको सडक थियो । योभन्दा माथि १८ किमि उत्तरबाट राजमार्ग बन्न थालेपछि यो सडकमा चहलपहल घट्न थाल्यो, बिस्तारै जीर्ण बन्न थाल्यो । राजमार्ग चल्तीमा आएपछि यो सडक ओझेलमा प¥यो । पछि बयलगाडा हिँडाउनसमेत असहज भयो।

‘पटकपटक निर्माण सुरु भएर सेलाएकाले अझै पनि यो सडकले पूर्णता पाउनेमा स्थानीय आशावादी छैन । नेताहरुको बोलाई र गराइको ठेगान नै हुँदैन,’ जेष्ठ नागरिक राशलाल शंकित भरोसा व्यक्त गर्दै भन्टन्, ‘बाँचुन्जेलसम्म निर्माण होला कि !’ पञ्चायतदेखि बहुदल आउदासम्म विभिन्न नेताले यो सडक बनाउँछौं भन्ने आश्वासन बाँड्यो । तर, सडक निर्माण कार्य कहिल्यै पूरा भएन । ‘चुनाव जितेपछि नेता फर्केर आएनन्,’ स्थानीय कृष्णमान श्रेष्ठले भरोसा व्यक्त गर्दै भने, ‘यसपालि पूर्वप्रधानमन्त्री आएर शिलान्यास गरेका छन्, अब चाहिँ बन्छ होला।’

यो सडकको दुर्दशा पूर्व–पश्चिम राजमार्ग बनेपछि सुरु भएको हुलाकी सडक आसपासका स्थानीय बताउँछन् । ‘राजमार्ग बनेपछि यो सडक राज्यको नजरमा पछि पर्‍यो,’ स्थानीय राजेन्द्र यादव भन्छन्, ‘सडकसँगै जोडिएको यो क्षेत्र नै पछि पर्‍यो ।’ ओरालो लाग्दै गएको यस क्षेत्रलाई उकास्न राज्यले त्यसपछि कहिल्यै वास्ता नगरेको उनको गुनासो छ । यो सडक जिर्ण हुँदै चहलपहल घट्न थालेपछि बस्ती र बजार पनि उत्तर (पूर्व–पश्चिम राजमार्ग) छेउमा विस्तार हुन थाल्यो । दक्षिण (हुलाकी छेउका) का बासिन्दा उत्तर सरेपछि व्यापार–व्यवसायसमेत उत्तरतिरै तानिँदै गयो । बिस्तारै राजमार्ग छेउछाउ गुलजार हुँदै गयो र हुलाकी छेउ उराठलाग्दो बन्यो।

तर भारतीय सीमासँग नजिक रहेकाले यो क्षेत्रको रौनक फेरि फर्किनेमा यस भेगका स्थानीय आशावादी छन् । ‘हुलाकी राजमार्ग निर्माणले पूर्णता पायो भने फेरि यो क्षेत्रको गुलजार हुन्छ,’ यादवले भने, ‘सीमासँग जोडिएको यो क्षेत्रमा समृद्धिको सुरुवात हुन्छ ।’ यस क्षेत्रमा उत्पादित अन्न बजारसम्म सहजै पुर्‍याउन सकिन्छ।
हुलाकी सडकको सुरुवात
पूर्व–पश्चिम राजमार्ग नबन्दै (राणाकालीन समयदेखि) चिठ्ठीपत्र ओसारपसार गर्ने हुलाकी हिँड्ने छोटो बाटो भएकाले यसलाई हुलाकी मार्ग भनिएको हो । तराई मधेसका जिल्ला जोड्ने यो पहुँचमार्ग पूर्व–पश्चिम नौ सय ७५ किमि फैलिएको छ । यो सडकसँगै पूर्व–पश्चिम राजमार्गबाट मधेसका जिल्ला सदरमुकामसम्म जोड्ने आठ सय १७ किमिको ३२ वटा सहायक राजमार्ग छन्, जसले गर्दा हुलाकी राजमार्गको लम्बाइ एक हजार सात सय ९२ (१७९२) किमि पुगेको छ।
 

समृद्धिको सम्भावना
नेपालको कुल क्षेत्रफलको १७ प्रतिशत भूभाग ओगटेको तराई मधेसलाई अन्नको भण्डारका रुपमा लिइन्छ । यही १७ प्रतिशतको उत्पादनले सिंगो मुलुकलाई पाल्न सकिन्छ । तर, मधेसको मेरुदण्ड हुलाकी राजमार्ग निर्माणमा राज्यको बेवास्ताले मधेसलाई मात्र नभई देशलाई नै खाद्यान्नमा परनिर्भर बनाएको मधेस मामिलाका विज्ञ प्राध्यापक विजयप्रसाद मिश्रको तर्क छ ।

हुलाकी मार्गको बेहाल अवस्थाले दक्षिणका पुराना बजार उजाड भएका छन् । ‘हुलाकी मार्ग निर्माण नहुँदा यो सडकसँग जोडेर दूरदेहातसम्म सडक सञ्जाल विस्तारमा कठिनाइ भयो,’ यही कारणले कृषिउपजको बजारीकरण गर्न नसकिएको बताउँदै मिश्र भन्छन्, ‘कृषिउपजको बजारीकरण गर्न नसक्दा कृषिप्रतिको आकर्षण घट्दै गयो ।’तराई मधेसमा ५५ प्रतिशत खेतीयोग्य उर्वर भूमि छ । ६० प्रतिशतभन्दा बढी उद्योग, कलकारखाना, वनजंगल र विभिन्न सांस्कृतिक धरोहर यसै क्षेत्रमा छन् । स्रोत, साधन र सुगमता प्रचूर भएपनि यो क्षेत्रका बासिन्दा मानव विकास सूचकांकमा पछाडि (गरिबी) छ।

प्राध्यापक मिश्रका अनुसार पूर्व–पश्चिम राजमार्गसँग हुलाकी राजमार्ग र यी राजमार्गसँग देहातलाई जोड्ने सहायक मार्ग निर्माण गर्न सके मधेसमा अकल्पनीय आर्थिक वृद्धि, समुन्नति र विकासले ग्रामीणजनको जीवनमा अभूतपूर्व परिवर्तन सम्भव छ  मधेसमा उर्वर जमिन छ जलको समुचित व्यवस्था छैन् । उत्पादन छ बजारसम्म सहज पहुँच छैन । उर्वर मधेसको उत्पादन बढाएर बजारसम्म पहुँच पुर्‍याउन सके मधेसको समृद्धि मधेसी आफैंले सम्भव बनाउने मिश्रको भनाइ छ।

 








यसमा तपाईको मत

अन्य समाचार

क्रोम ब्राउजर निकै असुरक्षित - क्रोमको सट्टा यो ब्राउजर प्रयोग गर्नु उचित !

क्रोम ब्राउजर निकै असुरक्षित - क्रोमको सट्टा यो ब्राउजर प्रयोग गर्नु उचित !

गुगल क्रोमलाई जर्मनको एक साइबर सुरक्षा निकायले सबैभन्दा असुरक्षित ब्राउजरको संज्ञा दिएको छ ...

स्मार्टफोन VR को भविष्य अन्योलमा

स्मार्टफोन VR को भविष्य अन्योलमा

सामसंग GearVR र गुगल डेड्रिम जस्ता स्मार्टफोन VR को भविष्य अन्योलमा परेको छ ! ...

जगदम्बा मोटर्सको ‘टिभिएस सुपर एक्सचेन्ज फाइनान्स फेयर’

जगदम्बा मोटर्सको ‘टिभिएस सुपर एक्सचेन्ज फाइनान्स फेयर’

नेपालको लागि टिभिएस टू ह्विलर्सको एकमात्र आधिकारिक वितरक जगदम्बा मोटर्सले ‘टिभिएस एक्सचेन्ज एन्ड फाइनान्स फेयर’को आयोजना गर्ने भएको छ ।

टेलिकमको अटम अफर सार्वजनिक

टेलिकमको अटम अफर सार्वजनिक

नेपाल टेलिकमले विभिन्न प्याकेजसहितको आकर्षक अटम अफर सार्वजनिक गरेको छ । ...

कुमारी बैंक र नेपाल ग्यासबीच सहकार्य

कुमारी बैंक र नेपाल ग्यासबीच सहकार्य

कुमारी बैंक र नेपाल ग्यास इन्डस्ट्रिज प्रालिबीच आय संकलन सुविधासम्बन्धी एक सहकार्य भएको छ । ...

सानो गौचरनमा केटिएमले सर्भिस सेन्टर

सानो गौचरनमा केटिएमले सर्भिस सेन्टर

नेपालका लागि केटिएमको आधिकारिक बिक्रेता हंसराज हुलासचन्द एन्ड कम्पनी प्रालिले राजधानीको सानो गौचरनमा सर्भिस सेन्टर सञ्चालनमा ल्याएको छ । ...

सिटिजन लाइफको सभा सम्पन्न

सिटिजन लाइफको सभा सम्पन्न

सिटिजन लाइफ इन्स्योरेन्सले दोस्रो वार्षिक साधारणसभा सम्पन्न गरेको छ । ...

बैंक अफ काठमाण्डूको सभा

बैंक अफ काठमाण्डूको सभा

बैंक अफ काठमाण्डूको २५औं वार्षिक साधारणसभा सम्पन्न भएको छ । ...

Ncell Footer Ad