लापरवाहीले कर्मचारी नै जाेखिममा

बुधबार, ०१ भदौ २०७३, ०६ : ५९ पवित्रा सुनार

काठमाडौं– विद्युत प्राधिकरणको हाइभोल्टेज लाइन चुँडिएर मंगलबार बुटवल उपमहानगरपालिका, सुखवानीका दुई बालकको ज्यान गयो । प्राधिकरणकै लापरबाहीले दुर्घटना भएको यो पहिलो घटना भने होइन ।

दुर्घटनाबाट घाइते भएर अस्पतालमा उपचार गराउनेको संख्या हेर्दा यस्तो जोखिममा सर्वसाधारण मात्र होइन, मर्मतमा खटिने कर्मचारीसमेत पर्ने गरेका छन् ।

धनुषा, कुम्भकर्णका ३७ वर्षीय रामसागर मण्डलले वर्षौंदेखि गरिरहेको काममा नै करेन्टले भेट्यो । चैतमा ट्रान्सफर्मर मर्मत गरिरहेको अवस्थामा करेन्टले भेट्दा टाउको र हातमा गहिरो चोट लाग्यो । राष्ट्रिय ट्रमा सेन्टरमा दुई महिना उपचारपछि उनको ज्यान त जोगियो तर हातका औंला जोगिएन ।

‘शनिबारका दिन गाउँको ट्रान्सफर्मर बिग्रेकाले बनाउनुपूर्व स्टेसनमा खबर गरेर बनाउँदै थिएँ, तर फेरि सम्पर्क नै नगरी छाडिदिएछन्,’ उनले भने ।

मर्मत गरेको हेरिरहेका गाउँलेले नजिकै रहेको बाँसले तानेर करेन्टबाट उनलाई छुटाएर वीर अस्पताल ल्याएका थिए । अस्पतालमा टाउको र  हातको शल्यक्रिया गरियो । ‘टाउकोमा हड्डी नै देखिएको रहेछ, औंला चुँडिए,’ मण्डलले भने ।

मण्डलका अनुसार उनीजस्तै मर्मतको काम गर्ने प्राधिकरणका कर्मचारीसमेत दुर्घटनामा परेका थुप्रै उदाहरण छन् । करेन्ट लागेका मात्र सात जना उपचारार्थ रहेको कीर्तिपुर अस्पतालले जनाएको छ । तीमध्ये एक वर्षभित्र दुई जना विद्युत प्राधिकरणकै कर्मचारी हुन् ।

बर्सेनि ४० जना करेन्ट लागेका घाइते आउने गरेको ट्रमा सेन्टर बर्न विभागको तथ्यांक छ । अस्पतालका अनुसार करेन्ट लागेर आउनेमा मर्मत तथा निर्माण गर्ने प्राधिकरणकै कर्मचारी, घरको छतमा नांगो तारले छोइएर, स्विचमै हाइभोल्टेज पावर आएर, हुकिङ गरी बिजुली चोरी गर्दा, हाइटेन्सनमा अड्किएको लुगा निकाल्नेहरु छन् ।

प्लास्टिक सर्जनका अनुसार प्राधिकरणकै सुरक्षा व्यवस्था कमजोर भएकाले करेन्टका घटना बढी हुने गरेको देखिन्छ ।

प्राकृतिक प्रकोप एवं कमजोर पूर्वाधारका कारण ठूला दुर्घटना हुने गरेका छन् । २०७१ मंसिरमा चट्याङ परेर हाइभोल्टेज चुँडिएर वितरण लाइनमा खसेर गाउँभर हाइभोल्टेज प्रवाह हुँदा तीनको मृत्यु र ११ घाइते भएका थिए । ०७१ जेठ १५ गते धादिङ, कल्लेरीमा पोल ढल्दा एक किशोरी र ०७० असोज ७ मा धादिङमै २ जनाको ज्यान गएको थियो ।

चिकित्सकका अनुभवमा अस्पतालमा उपचारका लागि आइपुगेका घाइतेमध्ये अधिकांशको दुर्घटना बस्तीनजिक तथा सडकमाथिका नांगा तार, जाली नलगाई खुलै राखिएका हाइटेन्सन, मुख्य लाइनबाट हुकिङजस्ता कारण भएका छन् । ट्रमा सेन्टरका प्लास्टिक सर्जन डा. पीयूष दाहालका अनुसार प्राधिकरणले सुरक्षामा लापरबाही गर्दा पनि यस्ता समस्या हुने गरेका छन् ।

चिकित्सकको अनुभवमा प्राधिकरणले मर्मत कर्मचारीको सुरक्षा र तारको राम्रो व्यवस्थापन नगर्नाले नै बढी करेन्ट लागेको देखिन्छ । ‘जुन ठाउँमा नांगा तार छन्, त्यहाँ सुरक्षा अपनाइएको हुनुपर्छ,’ उनले भने ।
प्राधिकरणका अनुसार रुख ढलेर पोल भाँचिँदा, गाडीले ठक्कर दिएर पोल भाँचिँदा तथा अन्य कारण ट्रान्समिटर बिग्रन जानाले दैनिक धेरै संख्यामा मर्मतको काममा खटिने पर्ने गरेका छन् ।

जेठ ११ मा ट्रान्सफर्मरकै काम गरिरहेका बेला ४० वर्षीय हरिबहादुर बडुवाललाई करेन्ट लागेको थियो । धादिङ स्थायी घर भई प्राधिकरण, पाल्पामा कार्यरत बडुवाल स्थायी कर्मचारी हुन् । उनलाई पोलमा मर्मत गरिरहेकै बेला करेन्ट लागेको थियो । अहिले उनी कीर्तिपुर अस्पतालमा उपचार गराइरहेका छन् । गम्भीर चोट लागेकाले उनको दाहिने हात काटिएको र टाउकोमा शल्यक्रिया गरिएको उपचारमा संलग्न डा. विशाल कार्कीले बताए ।

काम गरिरहेका बेला मुख्य स्टेसनबाट एक्कासि लाइन छाडिएपछि बडुवाललाई करेन्ट लागेको पत्नी राधिकाले बताइन् । ‘पहिला लाइन बन्द थियो, काम नसकिँदै लाइन छाडिएछ,’ राधिकाले भनिन् ।
जेठ दोस्रो साता काभे्रका १७ वर्षीय विक्रम तामाङ पनि बिजुलीको नांगो तारमा परे । गत जेठमा राष्ट्रिय ट्रमा सेन्टरमै भर्ना भएका उनलाई ढलको पाइप बोकेको डोजरमाथि चढेर कार्यस्थलतिर जाँदै गर्दा माथिको नांगो तारले भेटेको थियो । ‘डोजर बिजुलीबजार पुग्दा करेन्ट लाग्यो र भुइँमा खसेछु,’ उनले भने । करेन्टले हात र घाँटी जलेको छ । उनी ढल मर्मतको काम गर्छन् ।

राष्ट्रिय ट्रमा सेन्टरका सर्जनले प्राधिकरणले आफ्नै कर्मचारीलाई राम्रो सुरक्षा व्यवस्था नदिएकाले कर्मचारी नै करेन्टको सिकार भएको ट्रमा सेन्टरका चिकित्सक डा. पीयूष दाहालको अनुभव छ ।
‘कर्मचारी नेतृत्वले मर्मत कर्मचारीलाई पटकपटक सचेत गराइरहेका भए सुरक्षा बलियो हुन्थ्यो,’ उनले भने । उनको अनुभवमा जोखिम क्षेत्रमा काम गर्ने कर्मचारीलाई सधैं सचेत बनाइराखे मात्र सुरक्षित हुन्छन् ।
क्षमताअनुसार सुरक्षा व्यवस्था अपनाइँदा पनि पर्याप्त हुन नसकेको प्राधिकरण वितरण तथा ग्राहक सेवा निर्देशनालयका उपकार्यकारी निर्देशक गोपालबाबु भट्टराई स्विकार्छन् । सबै ठाउँलाई सुरक्षित बनाउन बढी केबल तार र अन्य सामग्री चाहिन्छ तर बजेटले नपुगेको भट्टराईले बताए । ‘सबैतिर केबुल तार राख्नुपर्छ, त्यसका लागि प्राधिकरणसँग बजेट छैन,’ उनले भने ।

मर्मत कर्मचारीका लागि प्राधिकरणले पन्जा, हेलमेटजस्ता सुरक्षा उपकरण व्यवस्था गरे पनि कतिपय अवस्थामा कर्मचारीकै लापरबाहीका कारण घटना हुने गरेको उनले दाबी गरे ।
‘कर्मचारी र उपभोक्ता आफैं पनि सचेत हुन आवश्यक छ,’ उनले भने ।

सुरक्षाका उपाय

– बिजुली मर्मतको काम गर्दा प्लास्टिक बुट र पन्जा लगाउनुपर्छ
– टाउकोमा हेल्मेट लगाउनुपर्छ ।
– आँखामा चस्माको व्यवस्था हुनुपर्छ ।
– सडकछेउ तथा हाइटेन्सन वरिपरि र तारमा प्लास्टिक जाली लगाइएको हुनुपर्छ ।  
–मर्मत गर्दा चिसो बाँसको प्रयोग गर्नुहुन्न ।

 








यसमा तपाईको मत

अन्य समाचार

डल्लुमा सुजुकीको निःशुल्क सर्भिस क्याम्प

डल्लुमा सुजुकीको निःशुल्क सर्भिस क्याम्प

सीजी मोटोकर्पको डल्लुस्थित सुजुकी ‘स्टेट–अफ–आर्ट’ सर्भिस सेन्टरमा सुजुकी ब्रान्डका कारधनीहरुका लागि आकर्षक अफरहरु सहित ६ दिने निःशुल्क सर्भिस क्याम्प सुरु...

हुलास स्टिलले ल्यायो ‘हुलास डेक’

हुलास स्टिलले ल्यायो ‘हुलास डेक’

हुलास स्टिल इन्डस्ट्रिजले नेपाली निर्माण बजारमा उपयोगी प्रविधिमा आधारित उत्पादन ‘हुलास डेक’ सार्वजनिक गरेको छ । ...

सिद्धार्थ बैंकको “सरल एसएमइ कर्जा”

सिद्धार्थ बैंकको “सरल एसएमइ कर्जा”

सिद्धार्थ बैंकले साना तथा मझौला व्यवसायलाई लक्षित गर्दै आकर्षक ब्याजदरमा पचहत्तर लाख रुपैया सम्मको कर्जा सुविधा सहज रूपमा प्रदान गर्ने...

वेत्रावतीमा टिम्स चेकपोस्ट

वेत्रावतीमा टिम्स चेकपोस्ट

ट्रेकिङ एजेन्सिज एसोसिएसन अफ नेपाल (टान) ले पदयात्रा व्यवसायलाई मर्यादित तथा सुरक्षित बनाउन र पदयात्रामा गएका पर्यटकको तथ्यांक राख्न पदयात्रा...

कुमारी स्मार्ट मोबाइल बैंकिङमा योजना

कुमारी स्मार्ट मोबाइल बैंकिङमा योजना

कुमारी बैंकले नगदरहित कारोबारको अवधारणालाई अघि बढाउन तथा नविनतम प्रविधिको प्रयोग प्रोत्साहित गर्न विभिन्न योजना ल्याएको छ । ...

स्ट्यान्डर्ड चार्टर्ड बैंकको सभा

स्ट्यान्डर्ड चार्टर्ड बैंकको सभा

स्ट्यान्डर्ड चार्टर्ड बैंकको ३३औं वार्षिक साधारणसभा सम्पन्न भएको छ । ...

१०औं एफक्यान एक्सिलेन्स अवार्ड सम्पन्न

१०औं एफक्यान एक्सिलेन्स अवार्ड सम्पन्न

नेपाल निर्माण व्यवसायी महासंघले विभिन्न ३६ विधामा रिद्धि सिद्धि सिमेन्ट १०औं एफक्यान एक्सिलेन्स अवार्ड वितरण गरेको छ । ...

दराजमा १२.१२ सेलको पालो

दराजमा १२.१२ सेलको पालो

नेपालको बृहत्तर अनलाइन सपिङ गन्तव्य दराजले दराज १२.१२ घोषणा गरेको छ । ...

Ncell Footer Ad