शिक्षण पेसा छाडेर च्याउखेती

आइतबार, ०६ फागुन २०७४, ०९ : ३८ भगवती लामा

नुवाकोट – २०७२ को वैशाखमा आएको विनाशकारी भूकम्पबाट विस्तापित भएर साल्मे, भाल्चे, लच्याङबाट विदुरको सिम्बुटार झरेर बनाइएका बाक्ला टहराहरु । टहराबाट तप्पतप्प झर्ने शीतसँगै साल्मेका दिलमान तामाङकोे जागरिला हात । उमेरले ६० लागिसकेका तामाङको हिम्मत र जागरले फक्रिरहेका कन्य जातका च्याउले भने झै लाग्छ, नगरे के हुन्न र ?

सिरु उम्रिरहेको दुई रोपनी बाझो जग्गा भाडामा लिएर उनले च्याउखेती सुरु गरेका हुन् । मासिक चार हजार रुपैयाँ जग्गाधनीलाई दिनुपर्ने उनी बताउँछन् । तामाङले दुई लाख ६३ हजार रुपैयाँ लगानी गरी ६ वटा टनेलमा च्याउ लगाएका छन् । च्याउका टनेल देखाउँदै तामाङ भन्छन्, ‘हामी दुईजना बुढाबुढीको हेरचाहमा च्याउखेती राम्रो भएको छ । लगानी पनि उठिसक्यो ।’

२२ वर्षसम्म शिक्षण गरेका उनलाई अवकाशपछि दिन कटाउने मानो पचाउने केही रोजीरोटी गर्न पाए हुन्थ्यो भन्ने मनमा लागिरहन्थ्यो । ‘कृषि विकास कार्यालयबाट च्याउखेती सम्बन्धी सातदिने तालिम लिने अवसर पाए,’ तालिम लिँदा च्याउ फलिसकेको आभास भएको बताँउदै तामाङ भन्छन्, ‘जहाँ इच्छा त्यही उपाय भनेझै भयो । च्याउँ खेतीलाई व्यावसायिक रुपमा अघि बढाउनका लागि हेटौंडामा लिएको २१ दिने केन्द्रीय स्तरको तालिमले साथ दियो ।’ कन्यसँगै गोब्रे र सित्ता जातको च्याउ उत्पादन गर्ने सिप उनीसँग छ ।

दैनिक टनेलबाटै १५ देखि २० किलो सम्म च्याउ बिक्री भइरहेको छ । जिल्लाको बट्टार, विदुर, त्रिशुली, बेत्रावती, राइसिङ, हात्तिगौडा, बेत्रावती कालिकास्थानमा रहेको तरकारी पसल र घरघरसम्म आफैं च्याउ पुराउने गरेको तामाङले बताए । ‘व्यापारी टनेलमै आउँछन् । आफैंले बजार पु¥याउनुभन्दा केही सस्तोमा नै दिन्छु,’ उनले भने, ‘आफैं बजार पुर्याउदा बढी फाइदा हुन्छ । उनले टनेलबाटै प्रतिकिलो एक सय ६५ देखि एक सय ७० रुपैयाँसम्ममा बिक्री गरिरहेका छन् भने बजार पु¥याउदा प्रतिकिलो एक सय ८० देखि एक सय ९० रुपैयाँसम्ममा बिक्री गरिरहेका छन् । लगानी उठिसकेकाले च्याउखेतीको यो पहिलो चरणमा नै डेढ लाख रुपैयाँ बचत हुने उनको अनुमान छ ।

जिल्ला कृषि विकास कार्यालयले तालिम दिएर ठूलो गुन लगाएको उनी सम्झन्छन् । ‘मलाई अरु कुनै संघसस्था र सरकारी पक्षले सहयोग नगरे पनि कुनै गुनासो छैन,’ उनले भने । कसैसँग हात फैलाउन नपरोस भनेर व्यवसाय सुरु गरेकाले जेजति आम्दानी छ त्यतिमा नै सन्तुष्टि लिनुपर्ने तामाङको भनाइ छ । सानै व्यवसाय गर्न सके पनि सजिलै जीवन चलाउन सकिन्छ भन्ने सन्देश तामाङको मिहेनतले दिएको छ ।

हाटबाजारबाट ९० किलो च्याउ बिक्री
नुवाकोटको सदरमुकाम विदुरमा रहेको इलम प्रशिक्षण केन्द्रमा हरेक सोमबार हाटबजार लाग्छ । माघ ८ गतेदेखि लाग्न थालेको हाटबजारमा उनले उत्पादन गरेको च्याउ सुपथ मूल्यमा उपभोक्तामाझ पु¥याउने मौका उनले पाएका छन् ।

हाटबजार सञ्चालन भएपछि उनलाई च्याउ बिक्री गर्न सहज भएको छ । ‘माघको सुरुमा सबै टनेलको च्याउ टिप्न योग्य भयो । त्यसबेला बजार पाउन अलि कठिन प¥यो,’ उनी भन्छन्, ‘हाटबजार सञ्चालनमा नआएको भए मलाई ३० हजार रुपैयाँ जति घाटा लाग्थ्यो । तीन घन्टामा ९० किलो च्याउ बेचेर सकियो ।’आफूलाई र पेसा च्याउ खेतीलाई चर्चामा हाटबजारले ल्याएको उनी बताउँछन् । कृषि विकास कार्यालय नुवाकोटले हाटबजारको सुरुवात र व्यवस्थापन गरिरहेको छ । हाटबजारले दिलमान तामाङ जस्तै जिल्लामा रहेका कृषकको कृषि सामग्रीको बजार व्यवस्थापन गर्न सहज भइरहेको छ ।



 








यसमा तपाईको मत

अन्य समाचार

फेसबुकले बनाउँदै छ स्मार्टफोनलाई प्रतिस्थापन गर्ने चस्मा !!!

फेसबुकले बनाउँदै छ स्मार्टफोनलाई प्रतिस्थापन गर्ने चस्मा !!!

फेसबुकको प्रविधि र रे-ब्यान चस्मा निर्माण गर्ने कम्पनी लक्सोटिक्काको डिजाइनबाट स्मार्टफोनलाई नै प्रतिस्थापन गर्ने स्मार्ट अग्मेन्टेड रियालिटी चस्मा निर्माण गर्ने...

२४ घण्टा ब्याट्री लाइफ भएको ल्यापटप ?

२४ घण्टा ब्याट्री लाइफ भएको ल्यापटप ?

एचपीले २४ घण्टा ब्याट्री लाइफ भएको ल्यापटप निर्माण गरेको दाबी गरेको छ ! ...

निगमको जहाजमा जेष्ठ नागरिकलाई ५०% छुट

निगमको जहाजमा जेष्ठ नागरिकलाई ५०% छुट

जेष्ठ नागरिकको सम्मानस्वरुप नेपाल वायुसेवा निगमले ७० वर्ष नाघेका जेष्ठ नेपाली नागरिकका लागि आन्तरिक उडानको भाडामा ५० प्रतिशत छुट दिने...

संविधान दिवसमा टेलिकमको छुट

संविधान दिवसमा टेलिकमको छुट

संविधान दिवसका अवसरमा नेपाल टेलिकमले ग्राहकलाई सय रुपैयाँमा तीन जिबी डाटा प्याक योजना सार्वजनिक गरेको छ । ...

बागलुङ मालपोतमा प्रभुको काउन्टर

बागलुङ मालपोतमा प्रभुको काउन्टर

प्रभु बैंकले बागलुङ नगरपालिकास्थित मालपोत कार्यालयमा एक्सटेन्सन काउन्टर सञ्चालनमा ल्याएको छ । ...

स्काइवर्थको ‘ग्रान्ड छुट उत्सव’

स्काइवर्थको ‘ग्रान्ड छुट उत्सव’

केएल दुगड ग्रुपअन्तर्गतको स्मार्ट अप्लायन्सेसले दसैं–तिहारको अवसरमा स्काइवर्थ होम अप्लायन्सेसमा ‘स्काइवर्थ ग्रान्ड छुट उत्सव’ सार्वजनिक गरेको छ । ...

सगरमाथा प्रिकास्ट सोलुसन्सको ड्राइमिक्स मोटार बजारमा

सगरमाथा प्रिकास्ट सोलुसन्सको ड्राइमिक्स मोटार बजारमा

त्रिवेणी गु्रपको कर्पोरेट छायाँअन्तर्गत रहेको सगरमाथा प्रिकास्ट सोलुसन्सको ड्राइमिक्स मोटार प्रोडक्ट बजारमा ल्याएको छ । ...

एनआइबिएल–रेडक्रस सहमति

एनआइबिएल–रेडक्रस सहमति

नेपाल इन्भेस्टमेन्ट बैंक लिमिटेड (एनआइबिएल) र नेपाल रेडक्रस सोसाइटीबीच बैंकको सामाजिक उत्तरदायित्वअन्तर्गत स्वास्थ्य हेरचाह र साक्षरता प्रवद्र्धनका लागि सहमतिपत्रमा हस्ताक्षर...

Ncell Footer Ad