म तिमीसँग बिहे गर्न सक्तिनँ

शनिबार, २७ माघ २०७४, ०८ : ११ नागरिक

निरुपा प्रसून
म बाहुनकी छोरी । यतिखेर सार्की युवकको पछि लागिरहेकी छु, मरिमेटेर, लागिपरेर, भावुक भएर, गम्भीर भएर, जिउज्यान दिएर ।‘बिहे गर्छु के म तिमीसँग ?’‘पलभरको आवेग तिम्रो,’ युवक मेरो कुरालाई गम्भीर रूपमै लिँदैन । मुस्कुराएर टारिदिन्छ ।

‘कस्तो स्मार्ट लाग्यो नि मलाई तिम्रो आमा । अरु बूढाबूढी भए त भेट्नेबित्तिकै सोधिहाल्थे, बाबुको के थर हो भनेर, छोरी नै माग्न आएको जस्तो गरेर,’ ऊ खुसी देखिन्थ्यो, आफ्नो जात भन्न नपरेकामा ।
‘धन्न आफ्नो ओरिजिनल हुनेवाला सासुआमाले सोधिनन् है । देख्यौ कस्तो स्मार्ट छ हाम्रो फेमिली,’ जिस्काइदिएँ मैले ।

‘सोध्नुभएको भए झूट बोल्थ्यौ तिमी ? तिमीहरूलाई आफ्नो थर भन्न किन यति धेरै आपत्ति हुन्छ ?’ आँखा तरेरै प्रश्न गरेँ मैले ।‘नेभर, म पूरा तयार थिएँ । जे हो त्यही भनिदिन्थेँ । तिम्लाई के थाहा छ, दलित हुनुको पीडा ? भोग्नेलाई पो थाहा हुन्छ,’ ऊ किन हो डराएरै भनिरहेको थियो, एक किसिमको आक्रोश मिश्रित आवाजमा । आमाको पनि त्यही दिन मेरोभन्दा दुई घन्टाअगाडि पोखराका लागि उडान थियो ।

डिले भएछ । म अफिसको कामले नेपालगन्ज जाँदै थिएँ । पानी परेकाले निश्चित समयमा उडेका थिएनन् प्लेनहरू । एयरपोर्टमा सुभाष र आमाको भेट भएको थियो । सुभाष मलाई पुर्याउन एयरपोर्ट आएको थियो । त्यो दिन मैले सुभाष र आमाका तस्बिरहरू पनि खिचेकी छु ।हामी मिल्ने साथी हौँ ।

आमा भन्नुहुन्छ सधैँ, ‘म त अनुहार हेरेरै चिन्दिन्छु को मान्छे के जातको हो भनेर ।’ पछि सोधे मैले, ‘आमा ! एयरपोर्टमा भेट्या मेरो साथी कुन जातको हो ल भन्नुस् त ?’‘ठकुरीजस्तो थियो,’ हाँसो रोक्न सकिनँ मैले । यस्तो पनि अनुहार हेरेर जात चिन्ने रे ! हैट ।

मेरी आमा अरु कुरामा मोर्डन भए पनि यो जातको मामिलामा असाध्यै पुरातनवादी हुनुहुन्छ । यस्तो आमाकी छोरी मैले भने दलित भनिएको जातसँग बिहे गर्ने निर्णय गरिसकेँ, मनोमानी ढंगले । दिदीलाई भनिसकेँ, पत्याउनुभएको छैन ।

 स्कुल पढ्दाको साथी प्रशान्त पन्त । ऊ स्कुलसम्म पढाइमा अब्बल थियो । पछि के भयो कुन्नि ब्याचलर भर्ना गरेर पनि नपढी दुबई पो गएको रैछ । फेसबुक च्याटमा कुरा भयो निकै पछि ।‘मेरो बिहेमा आउ है ?’
‘वाउ ! कहिले ?’‘यही मंसिरमा ।’‘स्योर । कंग्र्याटस् ! लभ हो कि एरेन्ज ?’‘लभ ।’‘वाउ ! खै फोटो हेरुम ?’
उसले फोटो सेन्ट गर्यो । मंगोलियन टाइपको थियो, केटीको अनुहार ।‘इन्टरकास्ट हो ?’

आफ्नो कुरा पनि उसलाई सुनाउँछु भनेर सोच्दै थिएँ, म पनि इन्टरकास्ट बिहे गर्दै छु भनेर सुनाउनु थियो ।
‘हो नि । पानी नै नचल्ले पो हुँदैन, अरु त खासै फरक पर्दैन,’ उसको जवाफ ।धिक्कार लाग्यो २१औँ शताब्दीको युवाको सोच ।

त्यसपछि अरु कुरा गर्ने मुड पनि भएन मलाई त्योसँग । पानी नचल्ले जातसँगको मेरो बिहेको प्रसंग किन सुनाउँ त्यसलाई ? सुनाइनँ ।मलाई माया गर्ने दाइ एकजना हुनुहुन्छ । नाता पर्ने दाइ होइन, गोत्र एउटै भएर दाइ–बहिनी बनेका हामी । म आफ्ना कुरा अक्सर सुनाउँछु । भाइबरमा कुरा हुन्छ हाम्रो ।एक दिन मैले सोधेँ, ‘दलितप्रति धारणा के छ हजुरको ?’

‘उनीहरूलाई समान अधिकार दिनुपर्छ, शिक्षामा जोड दिनुपर्छ सरकारले ।’‘उफ् अधिकारको कुरा गरेकी होइन क्या । यो भेदभाव, तल्लो जात, छुवाछुत के के जाति भन्छन् नि ।’‘त्यस्तो भेदभाव गर्नुहुन्न । रगत उस्तै । छाला उस्तै लिंग उस्तै, केही फरक छैन हामी र उनीहरूबीच । तिमी पनि कमिनीजस्तै त छौ नि ।’
‘मतलब ?’‘राम्री छौ भन्या क्या ।’‘मानिलिउँ मैले सार्कीसँग बिहे गरेँ भने हजुर के ठान्नुहुन्छ ?’ प्रसंग बदलेँ मैले ।

‘तिम्रो माइती बनेर तिम्लाई घर–माइती गराउँछु ।’‘साँच्चै ?’‘डन भयो हन्ड्रेड परसेन्ट,’ दाइको कुराले म एकदमै फुरुंग भए ।माइती पनि पाइसकेँ । सपोर्ट गर्ने मान्छे पनि । सुभाष मेरो प्रेमी होइन, नजिकको साथी हो । माया लागेर, ऊसँग बिछोड हुन नसकेर होइन, मैले बिहे गर्छु भनेर हिँडेकी । न त अरु कोही नभेटेरै हो । म परिर्वतन चाहन्छु । लियो टोल्सटोयले ‘वार एन्ड पिस’मा भनेका छन्, ‘हामी संसार बदल्न चाहन्छौँ तर आफू बदलिन कहिले पनि चाहँदैनौँ ।’


आजसम्मको मलाई मनपर्ने हरफ पनि यही हो । हो म समाज बदल्ल चाहन्छु । र, सुरुवात आफैँबाट गर्नुपर्छ ।कलेज पढ्दा पनि मसँग मिल्ने साथी दमिनी थिई । तीन वर्षसँगै कलेज पढेकी साथीको असली थर मैले कलेज सकिएपछि मात्र थाहा पाएकी थिएँ । केका आधारमा, कुन शासकका पालामा छुट्ट्याइयो यो जातपात ! समाजले यो विभेदलाई आजसम्म बोकी हिँडेको छ । कसैका लागि आफू ठूलो भएको अहं या गर्व, कसैका लागि आफूलाई सानो बनाइएको हीनताबोध, यसको कारण के होला ?


हुन त, दलितहरुको पनि बाहुन–क्षेत्रीकै जस्तो थर हुन्छ भन्छन् । जेहोस्, आजको विज्ञानको युग, नवजागरण र सामाजिक न्यायमा बहस हुने युग, तर मानिसहरु जातमाथि अहं र हीनताबोध गरिरहेकै छन् ।यी र यस्तै धेरै कुरा आए मनमा र म थर लुकाउने साथीसँग बोलिनँ । उसले लामो म्यासेज गरेपछि म पुनः बोल्न थालेकी थिएँ ऊसँग ।ऊ भन्थी, ‘आफ्नो जात भन्दाको पीडा भनिसाध्य छैन ।
हो, हामी चार दिन भान्छामा पस्न नपाउँदा के के न आकाश खसेजस्तो गरिरहेका छौँ, झन् जन्मभर अछुत बनेर कसरी बाँच्नु होला ? सम्झँदै रिंगटा लाग्छ ।

उसको आमा बितेको भोलिपल्ट धेरै च्याट भयो हामीबीच । मृत्य, जीवन र जगत्बारे उसलाई सम्झाएँ । आमाको काम सकिसकेपछि हामी भेट्यौँ । म निःशब्द भएँ । एक्कासि सम्मान त दोब्बर भयो उसप्रति । सुभाषले मसँग बिहे गर्छु भन्यो । मैले स्विकारेँ । म यही समयको पर्खाइमा त थिएँ । असाध्यै खुसी हुनुपर्ने हो तर त्यो साँझ घर फर्किएर अलिकति बिचलित भएँ म ।

अन्तद्र्वन्द्वमा फनफनी रहेँ । दुनियाँ एकातिर र म अर्कोतिर भएको परिदृश्य पनि आए आँखासामुन्ने । ‘सजिलो बाटो त जो पनि हिँड्न सक्छ, कोही नहिँडेको बाटो हिँड्नु पो हिँड्नु,’ बुवाले सानोमा सिकाउनुभएको कुरा सम्झेँ । र पनि यो कुरामा मेरो बुवा बिल्कुलै सहमत हुनुहुन्न एउटा मार्मिक असन्तुष्टिले भित्रभित्रै निस्सासिएकी थिएँ एकैछिन ।

ऊविना त अब मेरो कुनै पनि काम पूरा हुँदैन । यता जाउ सुभाष, उता जाउ सुभाष, यो सुन सुभाष, त्यो सुन सुभाष । डाइरेक्ट हजब्यान्डवाला फिल आउँछ । उसलाई के फिल आउँछ कुन्नि !सुभास एक्लै बस्छ काठमाडौंमा । म बिदामा उसको कोठा जान्थेँ । उसलाई काममा सघाउन उमेर बाँकी नै छ जस्तो लाग्थ्यो र सघाउँदिनँथेँ । बस्, उसले बनाएको चिया पिउँथेँ र अरु बढी भाँडा जुठो बनाएर आउँथेँ ।


 म सम्पूर्ण रूपमा ऊप्रति सर्मपित थिएँ । मन, वचन र कर्म सबै–सबैमा सुभाष मिसिएको थियो । सम्पूर्ण रूपमा उसकी हुन तयार थिएँ । मलाई कसैको डर लाग्दैनथ्यो, न त कसैले मलाई ऊबाट अलग बनाउन सक्छ जस्तो लाग्थ्यो । निर्धक्क र निस्फिक्री थिएँ म ।पीर पर्नुपर्ने हो मलाई । म त असाध्यै खुसी भएँ । हतार गरेर फोनमै सुनाएँ । उसले कन्फर्म गर्न डाक्टरबाट रिपोर्ट हेर्न भन्यो ।‘तिमी पनि हिँड,’ मैले भने ।
उसले अफिसको कामले नभ्याउले कुरा गर्यो । एकछिन त लाग्यो बिहे नभएको केटी कसरी जाने प्रिग्नेन्सी टेस्ट गर्न ? उसैले सुझायो, डाक्टरलाई बिहे भइसकेको बताउन ।

रिपोर्ट आयो । सात हप्ता भइसकेको रहेछ । मिठाई लिएर म उसको कोठामा गएँ ।‘अबोर्सन गर्नुपर्छ,’ उसले भन्यो । उसको कुरा ठट्टा जस्तो लागे पनि मुटु चस्स बिझ्यो । संसारको उत्कृष्ट सुख आमा बन्दै थिएँ । ऊ भने ?

‘तिमी ठूला जात भनिएकाहरूले कति पीडा दिएका छौ । त्यो हिसाब बराबर गर्नु छ मलाई । हेर हामी पनि केही हौँ थाहा पायौ होला । हाम्रो पनि केही अस्तित्व छ, देखाउनु छ तिमीहरूको जातलाई । म तिमीसँग बिहे गर्न सक्तिनँ । सरी !’‘तर यो कुनै बदला लिने तरिका होइन सुभाष ! अरुले गरेको गल्तीको सजाय मलाई किन ?’

धेरै कुरा भन्न मन थियो, तर केही पनि भनिनँ । मेरो पाठेघरमा उसको निर्णय ? यो हुनै सक्दैन । मैले समाजलाई केही सिकाउन चाहेँ । ऊ बदला लिन चाह्यो समाजसँग । समूहले गरेको तिरस्कारको बदला व्यक्तिसँग लिनु कति न्यायसंगत थियो कुन्नि ! उसको कोठाबाट निस्किएँ ।
मैले घर छाड्दा हुरी पानी केही पनि आएन । असार महिना टन्टलापुर घाम लागिरहेको थियो ।








यसमा तपाईको मत

अन्य समाचार

माइक्रोसफ्टको अभिनव फोल्डिंग स्मार्टफोन

माइक्रोसफ्टको अभिनव फोल्डिंग स्मार्टफोन

माइक्रोसफ्ट सरफेस डुवो र माइक्रोसफ्ट सरफेस नियो सार्वजनिक गरेर प्रविधिको जगतलाई आश्चर्य चकित पारेको छ ...

एप्पलले सोचेभन्दा धेरै आइफोन ११ को माग

एप्पलले सोचेभन्दा धेरै आइफोन ११ को माग

एप्पलको नयाँ आइफोन - आइफोन ११ को माग निकै उच्च रहेको छ ! ...

एनसेलको दशैं अफर

एनसेलको दशैं अफर

एनसेल प्रा.लि.ले आफ्ना ग्राहकहरुका लागि दशैं अफर ल्याएको छ । ...

वेस्टर्न युनियनको उपभोक्ता प्रवद्र्धन अफर

वेस्टर्न युनियनको उपभोक्ता प्रवद्र्धन अफर

रेमिट कम्पनी वेस्टर्न युनियनले नेपालमा सेप्टेम्बर १८ देखि नोभेम्बर १६सम्म साप्ताहिक ड्र र बम्पर लक्की ड्रमार्फत नगद पुरस्कार जित्न सक्ने...

कुमारी बैंकका सात शाखा थपिए

कुमारी बैंकका सात शाखा थपिए

कुमारी बैंकले एकै दिन सात शाखा उद्घाटन गरेको छ । ...

मुक्तिनाथद्वारा मृतकको ऋण मिनाहा र फिर्ता

मुक्तिनाथद्वारा मृतकको ऋण मिनाहा र फिर्ता

मुक्तिनाथ विकास बैंकले सामाजिक सुरक्षा कार्यक्रमअन्तर्गत बैंकको साना तथा लघुबैंकिङ कार्यालय बूढीबजारमा सदस्य रहेका विष्णुमाया बरालको मृत्यु भएकोले निजले उपभोग...

फोर्ड र महिन्द्रा सहकार्यमा

फोर्ड र महिन्द्रा सहकार्यमा

फोर्ड मोटर कम्पनी र महिन्द्रा एन्ड महिन्द्रा कम्पनीले संयुक्त रुपमा काम गर्ने गरी सम्झौतामा हस्ताक्षर गरेका छन् । ...

अब ए५०एसमा सामसङको प्रिमियम क्यामरा फिचर

अब ए५०एसमा सामसङको प्रिमियम क्यामरा फिचर

सामसङले हालै नयाँ डिजाइनको साथ ग्यालेक्सी ए५०एस प्रस्तुत गरेको छ। नयाँ ग्योलेक्सी ए५०एसमा अझै धेरै नवीनतम एवं आकर्षक विशेषताहरु समेटिएको...

Ncell Footer Ad