अन्धविश्वासले उच्च शिक्षामा अवरोध

‘मुस्लिम छात्राका लागि महिला विश्वविद्यालय आवश्यक’

बुधबार, २४ माघ २०७४, ०९ : १५ कमल खत्री  | @kamalkc4

बाँके –नेपालगन्जको पुरानो विद्यालय हो सरस्वती मावि । महिलाले मात्र अध्ययन गर्ने भएकाले मधेसी, मुस्लिम विद्यार्थीको पहिलो रोजाइमा पर्छ यो विद्यालय । सरस्वती माविमा कक्षा १ देखि १० सम्म ६ सय ९४ विद्यार्थी पढने गरेका छन् । त्यसमा १ सय ९९ जना अर्थात् २८ प्रतिशत विद्यार्थी मुस्लिम छन् । १० कक्षामा अध्ययनरत ७८ मध्ये १६ मुस्लिम छात्रा छन् । माध्यमिकस्तरको शिक्षामा मुस्लिम छात्राको आकर्षण छ । तर, त्यो आर्कषण उच्च शिक्षामा पुगेर ह्वात्तै घट्छ, करिब शून्य अवस्थामा पुग्छ । त्यसको मुख्य कारण हो महिलाका लागि छुट्टै क्याम्पस नहुनु र सामाजिक अन्धविश्वास ।
सामाजिक मान्यताले मुस्लिम महिलालाई उच्च शिक्षा अध्ययन गर्न अवरोध पुर्‍याइरहेको छ । १० कक्षा उतीर्ण गरेपछि अधिकांश छात्राले उच्च शिक्षा हासिल गर्ने अवसर पाउँदैनन् । घरमै बस्ने गर्छन् उनीहरू ।  छोरीलाई छोराहरू पढ्ने विद्यालयमा पढाउनु हँुदैन भन्ने अन्धविश्वास अझै व्याप्त छ मुस्लिम समुदायमा । जसले गर्दा मुस्लिम महिला विद्यार्थी उच्च शिक्षा हासिल गर्न वञ्चित भैरहेको बताउँछन् मुस्लिम अधिकारकर्मी प्रवेश सिद्धिकी। 

जिल्लाका हरेक विद्यालयले जिल्ला शिक्षा कार्यालयलाई विद्यार्थीको पूर्ण विवरण पठाउने गर्छ । त्यसका लागि विद्यालयले (आइइआइएस) एजुकेसनल म्यानेजमेन्ट इन्फरमेसन सिस्टमको प्रयोग गर्ने गर्छन् । तर, बाँकेमा कति मुस्लिम छात्राले उच्च शिक्षा प्राप्त गरे भन्ने विवरण छैन । बाँकेमा उच्च शिक्षा हासिल गर्ने मुस्लिम छात्रा कति छन् भन्ने यकिन छैन ।  बाँकेमा हरेक वर्ष कति मुस्लिम छात्रा उतीर्ण हुन्छन् भन्ने विवरण नभएको बताउँछन् जिल्ला शिक्षा कार्यालय बाँकेका शाखा अधिकृत लोकबहादुर शाही। 

नेपालगन्ज मुस्लिम समुदायको बाहुल्यता भएको सहर हो । मुस्लिम समुदायमा धेरैले सुरुमा छोरीलाई मद्रसामा पढ्न पठाउने गरेका छन् । मद्रसामा छात्रभन्दा छात्राको संख्या धेरै छ ।  मद्रसापछि महिलाले मात्र पढ्ने विद्यालय रोजाइमा पर्नेगर्छ । नेपालगन्जमा १ सय १८ मद्रसा छन् । १० कक्षासम्म पढाइ हुने विद्यालय एकमात्र छ दारुल उलम बरकातीया । जहाँ उर्दु, अरबीसँगै नेपाल सरकारले निर्धारण गरेको अन्य पाठ्यक्रमअनुसार पढाइ हुनेगर्छ । तर, पछिल्लो समय सबै धर्मका विद्यार्थीले पढ्ने विद्यालयमा मुस्लिम छात्राको आकर्षण बढ्दो छ । तर, उच्च शिक्षाको व्यवस्था नहुँदा पढ्न पाउने अधिकारबाट उनीहरू वञ्चित भैरहेको बताउँछन् मुस्लिम पत्रकार सिराज खान।

‘नेपालगन्जमा महिला विश्वविद्यालयको आवश्यकता छ । केही धार्मिक मान्यताले समस्या पारेको छ । तर, त्यो विस्तारै घट्दै गएको छ,’ खानले भने, ‘मुस्लिम समुदाय छोरीलाई छात्रा पढ्ने विद्यालयमा पढाउन चाहन्छ । मुस्लिम समुदायमा धेरैजसो समुदाय आर्थिक रूपमा कमजोर छन् । सम्पन्नले छोरीलाई डाक्टरसम्म बनाएका छन् । केही राजनीतिक क्षेत्रमा नेतृत्वदायी पदमा छन् । तर, त्यो संख्या धेरै छैन । विपन्न मुस्लिम समुदायलाई सरकारले शिक्षामा विशेष सहयोग गर्नु जरुरी छ।’  

पछिल्लो समय पर्दामा बसेका मुस्लिम महिला बाहिर आउन खोजेका छन् । जसका कारण उनीहरूमा छोरीलाई पढाउनुपर्छ भन्ने धारणाको विकास भैरहेको बताउँछन् सरस्वती माविका प्रधानाध्यापक सुरेशकुमार परसैला । उनी भन्छन्, ‘मुस्लिम समुदायमा छोरीलाई शिक्षा दिनुपर्छ भन्नेको संख्या बढिरहेको छ । छोरी शिक्षित हुँदा उनीहरूलाई मात्र होइन, समाजलाई फाइदा पुग्छ । अन्धविश्वासलाई पूरै घटाउन सकिन्न । तर, नेपालगन्जमा मुस्लिम विश्वविद्यालयको आवश्यकता छ।’

कक्षा १० उतीर्ण गर्ने अधिकांश मुस्लिम विद्यार्थीको पढाइ राम्रो छ । धेरै कक्षामा मुस्लिम छात्रा नै शीर्ष स्थानमा आउने गरेका छन् । तर, १० कक्षा पास गरेपछि धेरैजसो घरमै बस्न बाध्य छन् । परसैला भन्छन्, ‘उनीहरू विद्यालयमा आएर हामीलाई क्याम्पस सञ्चालन गर्न अनुरोध गर्छन् । तर, हामीसँग यो गर्न सक्ने पूर्वाधार छैन।’ 

नेपालगन्ज उपमहानगरपालिकाका मेयर डा. धवलशमशेर राणाले आफ्नो चुनावी प्रतिबद्धतामा मुस्लिम कलेज निर्माणलाई प्राथमिकता दिएका थिए । आठ महिनाअघि मेयर पदको जिम्मेवारी सम्हालेका उनले महिला कलेज निर्माणका लागि योजना बनाइरहेको बताउँछन् । उनी भन्छन्, ‘वैशाखदेखि काम सुरु गर्ने योजना छ । अहिले महिलामात्र पढ्ने विद्यालय अर्को थप्ने निर्णय भैसकेको छ । त्यो छिट्टै सुरु गर्ने तयारी गरिरहेका छौं ।’ तर, नेपालगन्जमा महिला विश्वविद्यालय अति आवश्यक भएको बताउँछन् मुस्लिम अधिकारकर्मी गुलान गौसा । उनी भन्छन्, ‘मेयर आफ्नो प्रतिबद्धतामा मुस्लिम विश्वविद्यालयको कुरा गर्नुभएको थियो । तर, त्यो कुरा अहिलेसम्म जहाँको त्यहीँ छ । नेपालगन्जमा महिला विश्वविद्यालय खोल्न सकिन्छ । त्यसका लागि नगरपालिकाले पहल गर्नुपर्छ।’

कुरानमा के छ 
इस्लामिक धार्मिक ग्रन्थ कुरानमा महिला शिक्षाका बारेमा प्रस्ट लेखिएको छ । कुरानका अनुसार शिक्षामा महिला र पुरुषलाई समान अधिकार छ । अझ छोरीलाई शिक्षालयमा पठाउने अभिभावकले स्वर्गमा बास पाउने, पुण्य कमाउनेजस्ता कुरा लेखिएका छन् । अल्लाहका दूत मोहम्मदले शिक्षाका बारेमा कुरानमा उल्लेख गरेका छन् । अल्लाहको सन्देश दिन आएका दूत अर्थात् पैगम्बरले हदिसमा शिक्षाका बारेमा चर्चा गरेका छन् । हदिसमा शिक्षा आर्जनका लागि अरबदेखि चीनसम्म गए पनि जाऊ भनिएको छ । हदिसले आफनो पौराणिक शिक्षामात्र होइन, नयाँ कुरा पनि सिक्नुपर्छ भन्ने सन्देश दिएको छ । अरबमा उर्दु र अरबी शिक्षा छ । तर, चीनसम्म जानु भन्नुको अर्थ विश्वका नयाँ भाषा र शिक्षा आर्जन गर्नुपर्छ भन्न खोजिएको बताउँछन् मुस्लिम अधिकारकर्मी गौसा।

यसैगरी हदिसमा महिला शिक्षाबारे राखिएका जिज्ञासाको उत्तर स्पस्ट उल्लेख गरिएको छ । मुस्लिम अनुयायीले एकपटक स्वर्गमा जाने बाटोबारेमा सोध्दा मोहम्मदले भनेका छन्, ’जसले तीनवटा छोरीलाई शिक्षा दिन्छ, विवाह गरिदिन्छ त्यो मानिस स्वर्गमा जान्छ ।’ फेरि अर्को व्यक्तिले प्रश्न गर्छ, ‘मेरो त दुईवटामात्र छोरी छन् । कसरी स्वर्गमा जाने । दुईवटालाई नै शिक्षा र विवाह गरे पुग्छ । एउटामात्र छोरी हुनेले एउटा छोरीलाई शिक्षा दिए पुग्छ । तर, छोरी नै नहुनेले के गर्ने भन्ने प्रश्नमा मोहम्मदले अरूका छोरीलाई शिक्षा दिए पनि स्वर्ण जान सकिन्छ भनेर भनेका छन् । छोरीलाई शिक्षा दिनुपर्छ भन्ने पौराणिक कथनकै कारण मुस्लिम धर्ममा मद्रसालाई धेरै मुस्लिम धर्मावलम्बीले आर्थिक सहयोग गर्ने गरेका छन् । नेपालगन्जमा पनि सञ्चालन भैरहेको १ सयभन्दा बढी मदरसा यस्तै सहयोगबाट चलिरहेका छन् । त्यस्तै ५२ तोलाबराबरको चाँदी हुनेले समाजका लागि आफ्नो सम्पत्तिको अढाइ प्रतिशत सहयोग गर्नुपर्छ भन्ने मान्यता छ। 






यसमा तपाईको मत

तपाईंको रुचि अनुसारको समाचारको लागि खाता खोल्नुहोस् ।

अन्य समाचार

यस्तो हुनेछ फेसबुकको नयाँ डिजाइन

यस्तो हुनेछ फेसबुकको नयाँ डिजाइन

फेसबुकको नयाँ डिजाइनको तस्विरहरू ...

एनएमबि बैंकको नयाँ कर्पोरेट अभियान

एनएमबि बैंकको नयाँ कर्पोरेट अभियान

एनएमबी बैंकले ‘हामी देख्छौ अपार संभावना’ को अवधारणा सहित नयाँ कर्पोरेट अभियान आरम्भ गरेको छ । ...

एभरेस्ट ह्याकथनद्वारा ह्याकिङ एक्सपो सार्वजनिक

एभरेस्ट ह्याकथनद्वारा ह्याकिङ एक्सपो सार्वजनिक

‘एभरेस्ट ह्याक’ नाम दिइएको प्रविधि केन्द्रित ह्याकिङ एक्स्पो सर्वसाधारणलाई अवलोकनका लागि सार्वजनिक गरिएको छ। ...

सिटिजनको प्रथम बिमा शुल्क एक अर्ब नाघ्यो

सिटिजनको प्रथम बिमा शुल्क एक अर्ब नाघ्यो

सिटिजन लाइफ इन्स्योरेन्सको आर्थिक वर्ष २०७५/०७६ मा प्रथम बिमा शुल्क एक अर्ब रुपैयाँ नाघेको छ । ...

जापानी ‘रामेन रेस्टुरेन्ट’ सुरु

जापानी ‘रामेन रेस्टुरेन्ट’ सुरु

होक्काइदो नेपाल बिजनेस ग्रुप प्रालिले काठमाडौंमा जापानी खानाको परिकार पस्किने ‘होक्काइदो रामेन रेस्टुरेन्ट’ सुरु गरेको छ। ...

यस्ता खालका गाडी मात्र नेपाली सडककामा उपयुक्त

यस्ता खालका गाडी मात्र नेपाली सडककामा उपयुक्त

नेपालको धेरै जसो स्थानमा अझै पनि कच्चि सडक यथावत छ जसमा कालोपत्रे गरिएको छैन| ...

इन्स्टाग्रामले अब फोटोमा आएको लाइक संख्यालाई लुकाउने

इन्स्टाग्रामले अब फोटोमा आएको लाइक संख्यालाई लुकाउने

यस फिचर हालका लागि ७ वटा देशमा लागू गरिएको छ ! ...

“एन्ड्रोइडको विकल्प होइन होङमेङ्ग” - हुवावे

“एन्ड्रोइडको विकल्प होइन होङमेङ्ग” - हुवावे

एन्ड्रोइडको विकल्प मानिएको होङमेङ्ग स्मार्टफोनको लागि बनेको अपरेटिंग सिस्टम नै होइन ! ...

Ncell Footer Ad