‘क्रसर’मा उखु पेल्न भ्याइनभ्याइ

शुक्रबार, ०५ माघ २०७४, १८ : ३३ सन्तोष सुवेदी

पोखरा- ‘पहिला–पहिला उखु पेल्ने मेसिनलाई काठेकोल भन्थे । पछि हामीलाई थाहा भएदेखि जमिनमा गाडेर तीनवटा डल्लामा गोरुले घुमाएर उखु पेलिन्थ्यो । यसरी उखु पेल्दा दिनमा एक टिन खुदो भन्दा हुँदैनथ्यो,’ ढोरबेंसीका केदारनाथ अधिकारीले उखु पेल्दै पहिलाको प्रविधिलाई स्मरण गर्दै भने, ‘९० दिनसम्म गोरुले उखु पोलेरर खुदो निकालेको अनुभव छ । अहिले बिजुलीको सहायतामा उखु पेल्ने मेसिन ‘क्रसर’आएसँगै सहजता भएको छ ।’

ढोरबेंसीमा उखु मेल्ने आधुनिक मेसिन आएको १२ वर्षजति भयो । त्यहाँ दुईवटा मेसिन छन् । यतिबेला त्यहाँका स्थानीय मेसिनमा उखु पेलिरहेको अवस्थामा भेटिन्छन्। ढोरबेंसी कृषि समूहका ३० सेयर र अर्को समूहका २० जना सेयर सदस्यबाट दुई ठाउँमा मेसिन ल्याएर उखुको खुदो उत्पादन गर्दै आएका छन्।

‘मेसिनमा लगानी समूहबाट र कृषि अनुदानबाट भएको हो,’ अधिकारीले भने, ‘भारतबाट ल्याएको यस मेसिनबाट उखु पेल्न धेरै सुविधा भएको छ ।’ रातभर गोरुले उखु पेलेरे एक टिन संकलन गरेका अधिकारी अहिले एक घन्टामै चार टिन खुदो निकाल्छन् । यस मेसिनबाट पनि अलिकति दुःख भएपनि जनशक्ति कम चाहिने उनले बताए।

‘गोरुले पेल्दा दुईवटा गोरु र एउटा कोलको पैसा तिर्नुपथ्र्यो । दुईवटा गोरु बराबर ६ सय रुपैयाँ लाउँथ्यो,’ उनले भने, ‘अहिले मेसिनबाट एक टिन बराबर समूहलाई ५०–६० तिर्नुपर्छ । त्यो पैसा समूहको कोषमा लगानी गरी आवश्यक सामग्री किन्ने गरिन्छ ।नयाँ आधुनिक मेसिनमा बिजुली आवश्यक हुन्छ।’

गत वर्ष ९० हजार रुपैयाँ कमाएका अधिकारीलेयसपटक खुदो बिक्री गरी डेढ लाख कमाउने अपेक्षा गरेका छन् । उखुमा लगानी आफ्नै मेहनतसँग जोडिएको हुँदा लगानीभन्दा पनि रोजगारीको रूपमा लिइएको उनको भनाइ थियो । अधिकारीका अनुसार उखु खेती गर्दा धान खेती गरेजस्तै खन्नु र जोत्नुपर्छ।

गोरुले जोतेको ठाउँमा उखुको टुप्पा गाडेर छोड्दै जानुपर्छ । यसमा गाइभैंसीको मल प्रयोग गरी आवश्यकअनुसार पानीको प्रयोग गर्नुपर्ने उनले जनाए । उनका अनुसार एकवर्षे उखु खेतीमातीनपटक गोड्नुपर्छ । उखु खेती राम्रो बनाउनका लागि पानीको आवश्यकता रहेको उनले प्रस्ट्याए।

ढोरबेंसी टोल विकास समितिका सचिव जीवनाथ पराजुलीले मेसिनको माध्यमबाट उखु पेल्न समय कम लाग्ने गरेको अनुभव सुनाए । उनले उखु व्यवसाय गर्ने किसानहरू पहिलाको तुलनामा बढेको बताए। ‘मेसिनले गर्दा पनि यसप्रति आकर्षण थपिएको छ,’ उनले भने, ‘समय कम लाग्ने र पुस र माघ महिनाको अवधिमा सामान्यतया किसानले ५० हजार रुपैयाँदेखि दुई लाखसम्म कमाउने गरेको पाइन्छ।’

पराजुलीले दुई रोपनी जग्गामा उखु खेती गरेको सुनाए। उखु खेतीको लागि प्रशस्त्र सम्भावना हुँदापनि नयाँ युवाहरूयो खेतीमा नलाग्दा चिन्तित हुनुपरेको उनले बताए । ‘उखुको व्यवसायलाई फस्टाएर आवश्यक बजार विस्तार गर्नुपर्छ,’ उनले भने, ‘यसबाट छोटोसमयमा मनग्य आम्दानी हुने गरेको छ ।’ उनका अनुसार उखुको खुँदो मानाको एकसय २० रुपैयाँ र एक टिनको तीन हजार रुपैयाँ पर्ने गर्छ।

 

 






यसमा तपाईको मत

अन्य समाचार

सोल्टिमा भारतीय मुघ्लाई "फूड फेस्टिभल"

सोल्टिमा भारतीय मुघ्लाई "फूड फेस्टिभल"

मुघ्लाई खानका पारखीहरुलाई लक्षित गर्दै सोल्टी होटेलले मुघ्लाई फूड फेस्टिवलको आयोजना गरेको छ। उक्त फूड फेस्टिवल यहि श्रावण ३१ देखि...

सबैभन्दा उत्कृष्ट सेल्फी क्यामरा भएको स्मार्टफोन !

सबैभन्दा उत्कृष्ट सेल्फी क्यामरा भएको स्मार्टफोन !

सबैभन्दा राम्रो फोटो खिच्ने मुख्य क्यामरा भएको र सबैभन्दा राम्रो सेल्फी खिच्ने सेल्फी क्यामरा भएको स्मार्टफोन! ...

महालक्ष्मी विकास बैंकको शाखा विस्तार

महालक्ष्मी विकास बैंकको शाखा विस्तार

महालक्ष्मी विकास बैंकले सुनसरीको धरान उप–महानगरपालिका वडा नम्बर–९, पुतलीलाइनमा शाखा विस्तार गरी बैंकिङ कारोबार सुरु गरेको छ । ...

दसैंमा केएनपीले फेरि ल्यायो रंगमा दंग

दसैंमा केएनपीले फेरि ल्यायो रंगमा दंग

जापानको सर्वोत्कृष्ट हेल्थी होम पेन्ट केएनपीले दसैंको शुभ अवसर पारेर पुनः एक पटक ‘रंगमा दंग’ योजना सार्वजनिक गरेको छ ।

बेलुन उडानको बुकिङ्ग सुरु

बेलुन उडानको बुकिङ्ग सुरु

वर्ष २०२० लाई लक्षित गरि गत वर्षदेखि व्यवसायिक उडान सुरु गरेको बेलुन नेपालले यो वर्षको पर्यटकीय सिजन सुरुसँगै आगामी सेप्टेम्बर...

कलैयामा माछापुच्छ्रेको १३०औं शाखा

कलैयामा माछापुच्छ्रेको १३०औं शाखा

माछापुच्छ्रे बैंकले कलैया उपमहानगरपालिकामा–१ मा नयाँ शाखा मंगलबारदेखि सञ्चालनमा ल्याएको छ । ...

रोजगार व्यवसायीलाई सेञ्चुरी बैंकको  ग्यारेन्टी

रोजगार व्यवसायीलाई सेञ्चुरी बैंकको  ग्यारेन्टी

सेञ्चुरी कमर्सियल बैंकले विपे्रषणसँग प्रत्यक्ष सम्बन्ध राख्ने वैदेशिक रोजगार व्यवसायीलाई बैंक ग्यारेन्टी सुविधा दिने निर्णय गरेको छ । ...

जिएसएमए र एनसेलद्वारा ‘स्टार्ट अप कोलाबोरेसन वर्कसप’

जिएसएमए र एनसेलद्वारा ‘स्टार्ट अप कोलाबोरेसन वर्कसप’

विश्वभरका मोबाइल सेवा प्रदायक कम्पनीहरुको छाता संगठन जिएसएमए (जिएसएमए एसोसियसन) ले एनसेलसँगको सहकार्यमा नेपाली स्टार्ट अपहरुका लागि एक दिने ‘स्टार्ट...

Ncell Footer Ad