गाउँपालिकाको नाम र केन्द्र फेर्न ठाउँठाउँमा विवाद

सोमबार, २४ पुष २०७४, ०९ : ११ भुवन शर्मा

काठमाडौं- गाँउपालिका तथा नगरपालिकाको नाम तथा केन्द्र फेर्न स्थानीय विकास मन्त्रालयमा अहिले दिनहँजसो निवेदन आउने गरेका छन् ।

मन्त्रालयमा आउने निवेदनमध्ये केही स्थानीय तहले नाम मात्रै फेर्न न चोहका छन भने केहीले केन्द्र पनि फेर्न स्वीकृति माग्ने गरेका छन््  । नाम र केन्द्र फेर्ने विषयमा केही भने तीव्र विवाद उत्पन्न भएको छ । मन्त्रालयमा एकथरी स्थानीय प्रतिनिधि नाम फेर्न डेलिगेसन लिएर आउने गरेका छन् भने अर्कोथरी  प्रतिनिधि मन्त्रलयमा आएको प्रस्तावको विरोध गर्न डेलिगेसन लिएर आउने गरेका छन् । मन्त्रालयले भने प्रक्रिया पु¥याएर आएको निवेदनलाई स्वीकृति दिने गरेको जनाएको छ ।
आइतबार स्थानीय विकास मन्त्रालयको संघीय मामिला शाखामा तीनवटा निवेदन नाम र केन्द्र फेर्न दर्ता भए । पाँचथरको फाल्गुनानन्द गाँउपालिका, अर्घाखाँचीको पाणिनी गाँउपालिका तथा रुकुमका भूमे गाँउपालिकाले नाम र केन्द्र फेर्न आइतबार मन्त्रालयमा  निवेदन दिएका छन् । नाम र केन्द्र फेर्न मन्त्रालयमा आएका निवेदनमध्ये ४६ वटा स्थानीय तहको नाम र केन्द्र  फेर्ने निर्णय मन्त्रालय गरेको छ भने १८ वटाको नाम र केन्द्र फेर्ने प्रक्रिया सुरु भएको छ ।
यसैगरी मन्त्रालयमा आएका निवेदन मध्ये तीन  वटा स्थानीय तह नाम र केन्द्र फेर्नेवारेमा विबादित भएका छन् ।  नाम र केन्द्र फेर्न मन्त्रालयमा आएका निवेदनमध्ये १३ वटा स्थानीय तहको नाम र केन्द्र फेर्न आवश्यक कागजात नमिलेको भन्दै पुनः कागजात पठाउन मन्त्रालयले आग्रह गरेको छ ।
नाम फेर्न विवाद भएका रोल्पाको सुवर्णावती गाँउपालिका तथा सुकीदह गाँउपालिको नाम फेर्ने प्रक्रिया सुरु भएको मन्त्रालयले जनाएको छ । शुवर्णावती र सुकीदहको नाम फेर्न प्रक्रिया पु¥याई मन्त्रालयमा निवेदन आएकाले नाम फेर्ने प्रक्रिया सुरु भएको मन्त्रालयका कर्मचारी बताउँछन् । अब सुवर्णावती गाँउपालिकाको नाम सहिद सुनिलस्मृति गाँउपालिका तथा सुकीदह गाँउपालिकाको नाम गंगादेवी स्मृति गाँउपालिका हुनेछ ।
स्थानीय विकास मन्त्रालयका सहसचिव तथा संघीय मामिला महाशाखका प्रमुख हरि पौडेलले स्थानीय तहको नाम र केन्द्र फेर्न मन्त्रालय आउने निवेदनमध्ये केही विवादित हुने गरेको बताए । ‘हामीले प्रक्रिया पु¥याएको, नपु¥याएको मात्र हेर्छौं । प्रक्रिया पु¥याएको रहेछ भने नाम र केन्द्र फेर्न मन्त्रिपरिषद्को बैठकमा अजेन्डा लैजाने गर्छौं,’ उनले भने  ।
 

नाम फेर्न विवाद भएका स्थानीय तह
नाम र केन्द्र फेर्न कागजात नमिलेका स्थानीय तहमा जनकपुर उपमहानगरपालिका, राप्ती सोनारी नगरपालिका, कपिलवस्तुको बुद्धभूमि नगरपालिका, धनगढीको छथर जोरपाटी, बैतडीको सिगास, ताप्लेजुङको भिमखोला, बाजुराको छेडदह, उदयपुरको नाप्ती गाँउपालिका रहेका छन् । जनकपुर उपमहानगरपालिकाले केन्द्र फेर्न प्रस्ताव गरेको छ । तर यसबारे आवश्यक कागजात नआएको मन्त्रालयका कर्मचारी बताउँछन् । मन्त्रालयमा आएका निवेदनमध्ये मुस्ताङको थामसाङ, दैलेखको भैरबी र सिन्धुलीको हरिहर गढी गाँउपालिकाबारे विवाद सुरु भएको छ । हरिहर गढीको केन्द्र फेर्न एकथरी स्थानीय प्रतिनिधिले मन्त्रालयमा निवेदन दिएका छन् भने अर्काथरीले सो निवेदनको विरोध गर्दै अर्को निवेदन दिएका छन् । नाम फेर्न र नफेर्न माग गर्दै मन्त्रालयमै डेलिगेसन आउने गरेको मन्त्रालयका कर्मचारीहरू बताउँछन् ।
स्थानीय शासन सञ्चालन ऐन २०७४ अनुसार स्थानीय तहको निर्वाचन सम्पन्न सकिएको ६ महिनाभित्र सम्बन्धित गाँउपालिका तथा नगरपालिकाको बहुमत सदस्यले नाम परिर्वतन गर्न सक्छन तर ६ महिना पछि नाम परिर्वतन गर्न दुईतिहाइ संख्या आवश्यक पर्ने ऐनको धारा ४ र ५ मा व्यवस्था गरिएको छ ।
६ महिनाभित्र नाम परिर्वतन गर्न साधारण बहुमतले पुग्ने भएकाले नाम परिर्वतन गर्न चाहने अधिकाशं गाँउपालिकाले नाम परिर्वतनको लागि प्रस्ताव पठाएका हुन । स्थानीय शासन सञ्चालन ऐन २०७४ अनुसार गाँउपालिकामा नाम फेर्ने अधिकार गाँउसभा र नगरापालिकामा नाम फेर्ने अधिकार नगरसभालाई छ । गाँउ सभा २९ देखि १ सय ९ सदस्यसम्मको हुन्छ भने नगरसभा ५० देखि १ सय ५० सदस्यसम्मको छ । पोखरा उपमहनगरपालिकामा ३५ वडा भएकाले पोखरा उपमहानगरपालिका १ सय ८० सदस्यीय हुने प्रावधान छ ।
स्थानीय विकास मन्त्रालयअन्तर्गत संघीय मामिला महाशाखका पौडेलले   नाम परिर्वतनका लागि विधि र प्रक्रिया पूरा गरेर आएको प्रस्तावलाई मन्त्रिपरिषद् बैठकले पास गरेमा गाँउपालिका तथा नगरपालिकाको नाम परिर्वतन हुन सक्ने प्रावधान रहेको बताए । स्थानीय प्रतिनिधिलाई नगरपालिका या गाउँपालिकाको नाम आफूखुशी परिवतर्न नगर्न सरकारले निर्देशन गरेको छ । मन्त्रिपरिषद्ले निर्णय गर्नुअघि नै नाम परिर्वतन नगर्न मन्त्रालयले स्थानीय तहलाई निर्देशन दिएको स्रोतको भनाइ छ ।

लामीडाँडा गाउँपालिकाको नाम र केन्द्र परिवर्तन
खोटाङको लामीडाँडा गाउँपालिकाको नाम र केन्द्र परिवर्तन भएको छ । स्थानीय तहका जनप्रतिनिधिले कार्यभार सम्हालेलगत्तै बसेको पहिलो गाउँसभाको सिफारिसअनुसार नेपाल सरकारले लामीडाँडा गाउँपालिकाको नाम र केन्द्र परिवर्तन गरेको हो । स्थानीय सरकार सञ्चालन ऐन २०७४ को दफा ४ को उपदफा ५ बमोजिम सम्बन्धित गाउँसभा वा नगरसभाको सिफारिसमा नेपाल सरकार संघीय मामिला तथा स्थानीय विकास मन्त्रालयले लामीडाँडा गाउँपालिकाको नाम रावाबेंसी र केन्द्र रावाबेंंसी गाउँपालिका–१ कुभिन्डेको हरमटार कायम गरेको जनाएको छ ।
६ वडा समेटिएको लामीडाँडा गाउँपालिकाको केन्द्र लामीडाँडा गाउँपालिका–२ खार्पामा स्थापना गरिए पनि केन्द्रको विषय विवादित रहेको थियो । लामीडाँडाको केन्द्रका विषयमा स्थानीय नै पक्ष र विपक्षमा विभाजित बनेको थियो । यस्तै, गाउँसभाकै सिफारिसमा साकेला गाउँपालिकाको केन्द्र साकेला गाउँपालिका–४ मानेभञ्ज्याङ र बराहपोखरी गाउँपालिकाको केन्द्र बाघखोर भञ्ज्याङ कायम भएको छ ।








यसमा तपाईको मत

अन्य समाचार

कम्प्युटरको बिक्रिमा अनपेक्षित वृद्धि

कम्प्युटरको बिक्रिमा अनपेक्षित वृद्धि

लिनोभो, डेल र एचपीको बिक्रि बढ्ने क्रममा - एप्पलको बिक्रि तल खस्किदै ...

आइफोन ११ मा छ सजिलै स्क्रिन स्क्र्याच हुने समस्या

आइफोन ११ मा छ सजिलै स्क्रिन स्क्र्याच हुने समस्या

११०० भन्दा बढी प्रयोगकर्ताले आफ्नो नयाँ आइफोन ११को डिस्प्ले खरिदको एक दुई दिन मै स्क्र्याच हुन थालेको भन्दै गुनासो गरेका...

सुपथ मूल्य पसलमा प्रतिकिलो ५ देखि १०रुपैयाँ छूट (भिडियो)

सुपथ मूल्य पसलमा प्रतिकिलो ५ देखि १०रुपैयाँ छूट (भिडियो)

खाद्य व्यवस्था तथा व्यापार कम्पनि लिमिटेडले उपत्यकाका राम शाहपथ, थापाथली, नख्खु, जावलाखेल, भक्तपुरलगायतका स्थानमा पाँच स्थानमा पसल सञ्चालन गरेको छ...

नेपाली उपभोक्तामा युरोपेली ब्रान्डको प्रभाव (अन्तर्वार्ता)

नेपाली उपभोक्तामा युरोपेली ब्रान्डको प्रभाव (अन्तर्वार्ता)

लामो समयदेखि कपडा व्यवसायमा संलग्न रुपेश पाण्डेले पछिल्लो समय ब्रान्डेड कपडा ल्याएर बिक्री गर्दै आएका छन् । ...

भन्सार छलीको चिनी नियन्त्रणमा

भन्सार छलीको चिनी नियन्त्रणमा

भारतबाट भन्सार छली चोरी पैठारी गरी नेपाल ल्याएको करिब डेढ लाखको चिनी प्रहरीले बरामद गरेको छ । ...

दुई नयाँ बिमालेख जारी गर्दै राष्ट्रिय बिमा कम्पनी

दुई नयाँ बिमालेख जारी गर्दै राष्ट्रिय बिमा कम्पनी

राष्ट्रिय बिमा कम्पनीले थप नयाँ दुई बिमालेख बजारमा ल्याउने भएको छ । ...

महालक्ष्मी विकास बैंकको १८ प्रतिशत लाभांश

महालक्ष्मी विकास बैंकको १८ प्रतिशत लाभांश

महालक्ष्मी विकास बैंकले लगानीकर्तालाई १७.८९ प्रतिशत लाभांश वितरण गर्ने भएको छ । ...

ललितपुर फाइनान्सको कामु सिइओमा खड्का

ललितपुर फाइनान्सको कामु सिइओमा खड्का

ललितपुर फाइनान्सको कायम मुकायम प्रमुख कार्यकारी अधिकृत (सिइओ) मा चन्द्रशेखर खड्का नियुक्त भएका छन् । ...

Ncell Footer Ad