पुस १५, कर्णालीको विशेष पर्व

शनिबार, १५ पुष २०७४, १५ : १५ डिवी वुढा

जुम्ला- कर्णालीवासीले पुस १५ लाई  विशेष महत्वका साथ मनाउँछन्। वर्षकै लामो रात पुस पन्ध्रमै पर्ने र  रातभरी नसुतेरै जाग्राम बस्दा आयु लम्विने जनविश्वास छ।   सवै भन्दा लामो रात पुस पन्ध्र गते हुने र लामो रात नसुतेर विताउँदा आयु पनि निकै लामो हुने चन्दननाथ नगरपालिका १ तलिचौरका नन्द प्रसाद न्यौपाने बताउँछन्। पुस पन्ध्रको राती  वालवालिका देखि वृद्धवृद्धा सम्मले आफ्नो अनुकुलतामा मिठोमसिनो खाने चलन छ । खेतबारीमा भोज खाने र स्थानीय देउडा खेलेरे सुखदु:ख साट्ने गर्छन। 

   सेलरोटी हाल्ने, खाजा बनाउने, गेडागुडि, माछामासु पकाउने, हलुवा पकाउने चलन छ। जुम्लाको राधे कद्दु (फर्सी) र जुम्ली कद्दु पकाउने र रातभरी हासखेल गर्ने गरेको सस्कृति सम्वन्धी जानकार रमानन्द आचार्य बताउँछन्। उनका अनुसार  १६ गते बिहान घरवाट निस्केर धारा वा गंगाजीमा गएर नुहाई धुवाई गर्छन्। चन्दननाथ नगरपालिका १४ का कमला देवी देवकोटाले असार पन्ध्र सुतेर बिताउने  र पुस पन्ध्र नसुतेर विताउने परम्परागत मान्यता रहेको बताईन।

  अधिकास घरमा पुस पन्ध्र गते राती गहुँको पिठोबाट मालपुवा र अर्सा बनाएर खाने गरिन्छ । सामूहिक रुपमा नुन तेल, दाल, चामल संकलन गरेर घर नजिकैको खेतवारीमा भोज गर्छन्।

  पुरुष भएको स्थानमा महिलाले दौरा सुरुवाल लगाएर नचिनिने भएर जाने र  महिलाहरु भएको स्थानमा पुरुषहरुले महिलाको भेस धारण गरेर लाटालाटीको रुपमा परिकार माग्न गएर एक आपसमा हाँसो मजा  गर्ने चलन रहिआएको छ। कुनै घरमा पर्खालको प्वालवाट लठ्ठि भित्र छिराउने र लठ्ठीमा परिकार बाँधेर पठाईदिने गरिन्छ। पुस पन्ध्र मनाउने परम्परा जिल्लाका पानसय, चौधविस, असी र सिजा दरामा फरक फरक छ।

  रातभर साईतर र गाउँखाने कथा भनिन्छ । पुस पन्ध्रलाई हिउँदको मध्ये सिजनका रुपमा हेरिदै आएको छ ।  अहिले अत्याधिक मदिरा सेवन गर्ने, जुवातास खेल्ने र भाडभैलो गर्ने परम्पराले पुस पन्ध्र मनाउने क्रममा खल्लो हुने गरेको वुढापाकाहरु बताउँछन्।  

 पुस पन्ध्र देखि रात छोटिदै जाने र दिन लामो हुदै जाने विश्वास छ। यो राती चन्द्र सूर्य उत्तर दक्षिण हुन्छन्। पुस १२ गते वेल्कुनी नामकी छोरी माईत गएर पुस पन्ध्रको रात बिताएर १६ गते पोईली घर फर्कने भएकोले यहाँ पनि माईत आएकी छोरी पोईल जाने चलन छ। वेल्कुनी १६ गते माईतबाट हिउँ ल्याएर फर्कने विश्वास छ।  पुस पन्ध्र राती हिउँ परेको खण्डमा त्यो वर्ष अन्नवालीको लागि निकै राम्रो हुने प्रचलन छ। बाह्रै महिना कामको बोझ पर्ने भएकोले फुर्सदिलो दिनका रुपमा पुस पन्ध्र मनाउने गरिन्छ।  पुस पन्ध्रमा  दिदी बहीनीलाई निकै मर्यादाका साथ बसाल्छन।  सखर पञ्जी, तरुल, जुम्ली मार्से, जुम्ली फर्सी, राधे फर्सी काटेर खाने प्रचलन छ।

 

 

 







यसमा तपाईको मत

अन्य समाचार

सिटी एक्सप्रेस मनी ट्रान्सफरको एजेन्ट् मीट् कार्यक्रम सम्पन्न

सिटी एक्सप्रेस मनी ट्रान्सफरको एजेन्ट् मीट् कार्यक्रम सम्पन्न

सिटी एक्सप्रेस मनी ट्रान्सफरले आफ्नो एजेन्टहरुको लागि एक दिने एजेन्ट भेटघाट र AML/CFT तालिम कार्यक्रम काठमाण्डौं स्थित एलिस् रिसेप्शन्मा सम्पन्न...

सुबिसुको दसैं, तिहार अफर

सुबिसुको दसैं, तिहार अफर

केबल टेलिभिजन, इन्टरनेट र नेटवर्क सेवा प्रदायक कम्पनी सुबिसु केबलनेटले बडादसैं, तिहार तथा छठ पर्वलाई मध्यनजर गर्दै मात्र ९९ रुपैयाँमा...

पोखरामा प्रोग्रेसिभ फाइनान्स

पोखरामा प्रोग्रेसिभ फाइनान्स

प्रोग्रेसिभ फाइनान्सले पोखरा महानगरपालिका–४, चिप्लेढुंगामा शाखा विस्तार गरेको छ । ...

प्राइम बैंकको एकीकृत कारोबार सुरु

प्राइम बैंकको एकीकृत कारोबार सुरु

प्राइम कमर्सियल बैंकले कन्काई विकास बैंक प्राप्त गरी एकीकृत कारोबार सुरु गरेको छ । ...

‘भत्ता होइन उद्यमशीलता बढाऊ’

‘भत्ता होइन उद्यमशीलता बढाऊ’

नेपाली काँग्रेसनिकट उद्यमशील काँग्रेसको आयोजनामा शनिबार सम्पन्न ‘इन्स्पाइरिङ अन्टरप्रेनर्स’ कार्यक्रमका वक्ताले नेपालमा उद्यमशीलता प्रवद्र्धनको आवश्यकता रहेको औंल्याएका छन् । ...

ग्रान्डी सिटीमा कार्यक्रम सम्पन्न

ग्रान्डी सिटीमा कार्यक्रम सम्पन्न

कान्तिपथस्थित ग्रान्डी सिटी अस्पतालले विश्व प्राथमिक उपचार दिवसको अवसर पारेर एक कार्यक्रम सम्पन्न गरेको जनाएको छ । ...

सेञ्चुरी बैंकद्वारा स्कुलमा पोसाक वितरण

सेञ्चुरी बैंकद्वारा स्कुलमा पोसाक वितरण

सेञ्चुरी कमर्सियल बैंकको बनेपा शाखाले विद्यार्थीलाई विद्यालय पोसाक वितरण गरेको छ । ...

हुवावेको ल्यापटपमा माइक्रोसफ्ट विन्डोज प्रयोग नहुने

हुवावेको ल्यापटपमा माइक्रोसफ्ट विन्डोज प्रयोग नहुने

हुवावेले आफ्ना ल्यापटपहरूमा लिनक्सको विशेष वितरण अर्थात् लिनसक डिपिन इन्स्टल गर्ने भएको छ ...

Ncell Footer Ad