पुनर्निर्माणमा नेपाल प्रज्ञा प्रतिष्ठान

हल नपाउँदा सेवाग्राहीलाई सास्ती

शुक्रबार, १४ पुष २०७४, ०६ : ५२ चाँदनी हमाल

काठमाडौं–दुई वर्ष अघिको भूकम्पले क्षतिग्रस्त बनाएको नेपाल प्रज्ञा प्रतिष्ठानको पुनर्निर्माण गत असारदेखि चलिरहेको छ । पुनर्निर्माणका कारण सभाहल बन्द हुँदा सभाहलमा हुने ठूला कार्यक्रममा प्रत्यक्ष असर परेको छ । ‘प्रतिष्ठानको सभाहलमा स्कुलको वार्षिकोत्सव गर्नलाई हल बुक गर्न आएको खाली हात फर्किनुप¥यो,’हल बुक गर्न भनि आएका सुरेश कर्णिकारले भने, ‘अब अर्को हल कहाँ खोज्न जानु ।’ उनीजस्तै कार्यक्रम गर्न खोज्नेहरू यसरी नै प्रतिष्ठानबाट निराश फर्कने गरेका छन् । 

हिउँद याममा धेरै कार्यक्रम हुने प्रतिष्ठानमा पुनर्निर्माण परेकाले पनि त्यस्ता कार्यक्रम हुन नसकेको प्रतिष्ठानका सदस्य सचिव जिवेन्द्रदेव गिरीले बताए । ‘प्रेक्षालयको सिंगै संरचनाको नै पुनर्निर्माण भइरहेको छ,’ गिरीले भने, ‘बल्ल कुर्सीको काम शुरु गरेका छौं । हलको सबै काम चाँडै सकिएला जस्तो छैन ।’ भूकम्पले भवन पुरै नभत्किएपनि भवनका भित्ता र पिलर चर्किएको गिरीले बताए । उनले हल भाडामा दिन नपाउँदा  ६० हजारदेखि ९० हजारसम्म प्रतिदिनको भाडा घाटा लागिरहेको बताए । ‘दिनको पाँच घण्टा प्रयोग गरे ६० हजार अनि विदाको दिनको आठ घण्टा प्रयोग गरे ८० हजार लिन्छौं,’ गिरीले भने, ‘त्यो उठेको रकम सरकारले दिने बजेटमै जोडिन्छ । हामीले छुट्टै राख्न पाउँदैनौ ।’ 

प्रतिष्ठानका लागि चालु आर्थिक वर्षको बजेट १६ करोड तोकिएकोमध्ये १२ करोड सरकारले दिन्छ भने बाँकी ४ करोड प्रतिष्ठानले आन्तरिक स्रोतबाटै जुटाउछ । गत कार्तिक २ गतेबाट सभाहल बन्द भएपछि त्यो रकमको ठूलो हिस्सा संकलन यो वर्ष नहुने हो कि भन्ने चिन्ता गिरीलाई छ ।

सरकारले प्रज्ञा प्रतिष्ठानको पुनर्निर्माणका लागि २० करोड बजेट दिएको छ । भ्याट कटाएर बाँकी रहेको १६ करोड ९८ लाख २७ हजार ५२४ रुपैयाँ बजेटबाट पुनर्निर्माण सक्नुपर्ने अवस्था छ । पुनर्निर्माण थालिएको तीन महिना बित्न लाग्दा पनि सभाहलको काम नसकिएकाले आम्दानीको स्रोतमा असर परेको उनले गुनासो गरे । टेन्डरबाटै लामा समानान्तर शान्ति जेभीले निर्माणको जिम्मा लिएको छ । पुनर्निर्माण अन्तर्गत नै बाहिर रहेको डबलीको भने काम सकिएको प्रतिष्ठानले जनाएको छ । जेभीले प्रतिष्ठानका संरचनाहरू दुई वर्षभित्र बनाइसक्ने सम्झौता प्रतिष्ठानसँग गरेको छ । 

प्रतिष्ठानका अनुसार पुनर्निर्माण अन्तर्गत चर्किएको मुख्य सभाहल, मुख्य पिलर तथा भित्ताहरू, छतको निमार्णलाई विशेष प्राथमिकता दिइएको छ । ढल निकास, रेट्रोफिटिङका कामहरू पनि पुनर्निर्माण अन्तर्गत भइरहेका छन् ।  ‘मुख्य प्रेक्षालयसँगै कलात्मक झ्यालढोका सोलार पावर, वर्षाको पानी संकलन गर्ने स्थल पनि बनाइदैछ,’ गिरीले खुलाए ,‘बाँकी बिग्रेका भत्केका पनि यसैबेला मर्मत गर्ने योजना रहेको छ ।’ सरकारले बहुवर्षीय योजनाअन्तर्गत पुनर्निर्माणको बजेट दिएपनि आफूहरूले चाँडै सक्नेगरि बजेट माग गरिरहेको उनले उल्लेख गरे । 

पुनर्निर्माणका मुख्य इञ्जिनियर महेन्द्रबहादुर कार्कीले पचास वर्ष पुग्न लागेका भवनलाई पुनर्निर्माण गर्न केही समस्या आउनु स्वभाविक भएपनि ठूलो चुनौती भने पुनर्निर्माणमा नरहेको बताए । ‘पचास वर्ष पुग्न लागेका भवनलाई यो पुनर्निर्माणले अर्को पचास वर्ष थेग्ने बनाउनेछ,’ उनले भने ,‘यो राष्ट्रको धरोहर हो । यसलाई बचाइराख्न पुरानो शैलीलाई कायम राख्ने र भूकम्पले असर गरेकालाई सशक्तिकरण गर्दै लैजाने प्रक्रिया अपनाएका छौं । ’

उनका अनुसार बिसौ वर्षदेखिका भत्केका फाटेका संरचनाहरू नविकरण गर्नु र पुरानो जमानाको ध्वनि प्रविधी, एयरकन्डिसनलगायतलाई पनि नयाँ प्रविधी अनुसार ढालिनेछ । भूकम्पले चर्किएका पिलरहरूलाई रेट्रोफिटिंग विधिबाट सशक्तिकरण गरि बलियो तुल्याउने अर्को चुनौती रहेको उनले औंल्याए । भाषा, साहित्य, संस्कृति, दर्शनको संरक्षण र प्रवद्र्धन गर्ने उद्देश्य २०१४ सालमा नेपाल प्रज्ञा प्रतिष्ठानको स्थापना भएको हो । 

 






यसमा तपाईको मत

अन्य समाचार

बुद्धले राजविराज उडान भर्ने

बुद्धले राजविराज उडान भर्ने

बुद्ध एयरले प्रदेश नम्बर २ को राजविराजमा उडान भर्ने भएको छ । ...

सेञ्चुरी बैंकको सहयोग

सेञ्चुरी बैंकको सहयोग

सेञ्चुरी कमर्सियल बैंकले संस्थागत सामाजिक उत्तरदायित्व अन्तर्गत माधवनारायण स्वस्थानी ब्रत तथा शालिनदी सुधार समितिलाई सहयोग गरेको छ । ...

रिमझिम चोकमा देवः विकास बैंक

रिमझिम चोकमा देवः विकास बैंक

देवः विकास बैंकले बाँकेको खजुरा गाउँपालिका रिमझिम बजारमा शाखा विस्तार गरेको छ । ...

मुक्तिनाथ र रेमिट टू नेपालबीच सहकार्य

मुक्तिनाथ र रेमिट टू नेपालबीच सहकार्य

मुक्तिनाथ विकास बैंक र रेमिट टू नेपालबीच सम्झौता भएको छ । ...

सनराइज–सिर्जना सहमति

सनराइज–सिर्जना सहमति

सनराइज बैंकले सिर्जना फाइनान्सलाई प्राप्ति गर्ने सैद्धान्तिक सहमतिमा हस्ताक्षर भएको छ । ...

युनाइटेड इन्स्योरेन्सको अध्यक्षमा रविभक्त श्रेष्ठ

युनाइटेड इन्स्योरेन्सको अध्यक्षमा रविभक्त श्रेष्ठ

युनाइटेड इन्स्योरेन्स कम्पनीको सञ्चालक समिति अध्यक्षमा वरिष्ठ उद्यमी रविभक्त श्रेष्ठ सर्वसम्मत चयन भएका छन् । उनी हाल यस कम्पनीको संस्थापक...

सिदार्थ बैंकको सहयोगमा आँखा शिविर

सिदार्थ बैंकको सहयोगमा आँखा शिविर

सिदार्थ बैंकले नेपाल आँखा अस्पतालसँग सहकार्य गर्दै संयुक्त रुपमा ६ दिने निःशुल्क आँखा शल्यक्रिया शिविर सम्पन्न गरेको छ । ...

महालक्ष्मी बैंकका ग्राहकलाई चिरायु हस्पिटलमा छुट

महालक्ष्मी बैंकका ग्राहकलाई चिरायु हस्पिटलमा छुट

महालक्ष्मी विकास बैंक लिमिटेडले आफ्ना ग्राहकलाई गुणस्तरीय स्वास्थ्य सेवा प्रदान गर्ने उद्देश्यले चिरायु नेसनल हस्पिटल एन्ड मेडिकल इन्स्टिच्युट  प्रालिसँग सम्झौता...

Ncell Footer Ad