तरलता अभावको असर

बिहिबार, ०६ पुष २०७४, १० : १३ सम्पादकीय

विगतमा जस्तै सरकारले चालू आर्थिक वर्षमा पनि बजेट खर्च गर्न सकेको छैन । सधैंझैं पुँजीगत बजेटको अवस्था नाजुक छ । चालू आवको पाँच महिनामा पुँजीगत बजेट ९ प्रतिशतमात्र खर्च गरिएको छ । सरकारले अहिलेसम्म पुँजीगत, चालू र वित्तीय व्यवस्थापन गरी ३ खर्ब ३५ अर्ब रुपैयाँमात्र खर्च गरेको छ । यो कुल बजेटको २६ प्रतिशतमात्र हो । अहिले बजेट र कार्यक्रम बनाउन व्यस्त स्थानीय तहले समेत उनीहरुलाई दिएको एक खर्ब ५० अर्ब रुपैयाँ पनि खर्च गर्न सकेका छैनन् । बजेट खर्च गर्न नसक्ने सरकारी संयन्त्रको कमजोरीले बैंकहरुलाई समेत असर पारेको छ । बैंकमा अहिले लगानी गर्ने रकम अभाव भएको छ । सरकारी खर्चमा आएको कमीको सोझो असर बैंकहरुमाथि परेको हो । मुलुकका २८ वाणिज्य बैंक अहिले ६० अर्ब रुपैयाँभन्दा बढी कर्जा दिन सक्ने हैसियतमा छैनन् । कर्जा माग गर्नेहरु भने दिनहुँ बढेका छन् । अधिकांश बैंकहरु ठूलो रकमको कर्जा माग आए अनेक बहानामा पन्छाउन बाध्य छन् ।

उद्योगी व्यवसायीले कर्जा नपाए व्यापार व्यवसाय बढ्ने छैन । अधिकांश उद्योगी व्यवसायीले पूरै आफ्नो मात्र पुँजी लगाएर व्यवसाय थाल्दैनन् । बैंकबाट कर्जा नपाएपछि उद्योगी व्यवसायी ‘पर्ख र हेर’ को अवस्थामा पुग्नेछन् । निजी क्षेत्रबाट आउन सक्ने नयाँ परियोजना सुरु गर्न पनि समस्या पर्नेछ । समग्रमा बैंकसँग पैसा नहुँदा यसको असर मुलुकको अर्थतन्त्र विस्तारमा पर्नेछ ।


सरकारले खर्च गर्न नसके पनि मुलुकमा भर्खरै सम्पन्न प्रतिनिधिसभा र प्रदेशसभा निर्वाचनपछि बैंकमा पैसा आउने अनुमान अहिले असत्य साबित भएको छ । निर्वाचनमा अर्बौं रुपैयाँ खर्च भए पनि त्यो बैंकमा आउन सकेको छैन । निर्वाचनका बेला सरकारले मात्र करिब २३ अर्ब रुपैयाँ खर्च गरेको थियो । उम्मेदवारहरुको सम्पूर्ण खर्चलाई जोड्दा चुनावमा खर्च एक खर्ब रुपैयाँभन्दा माथि पुगेको अनुमान गरिएको छ । तर, त्यो पैसा अहिलेसम्म बैंकिङ प्रणालीमा आएको छैन । बैंकहरुसँग पैसा भएन भने यसको असर सबै क्षेत्रमा पर्नेछ । उद्योगी व्यवसायीले कर्जा नपाए व्यापार व्यवसाय बढ्ने छैन । अधिकांश उद्योगी व्यवसायीले पूरै आफ्नो मात्र पुँजी लगाएर व्यवसाय थाल्दैनन् । बैंकबाट कर्जा नपाएपछि उद्योगी व्यवसायी ‘पर्ख र हेर’ को अवस्थामा पुग्नेछन् । निजी क्षेत्रबाट आउन सक्ने नयाँ परियोजना सुरु गर्न पनि समस्या पर्नेछ । समग्रमा बैंकसँग पैसा नहुँदा यसको असर मुलुकको अर्थतन्त्र विस्तारमा पर्नेछ । यस्तो अवस्था आए सरकार आफैंले लक्ष्य तोकेको राजस्व उठाउन सक्ने छैन । पैसा अभावमा उसले फेरि खर्च गर्न पनि सक्ने छैन ।
बैंकमा पैसा नहुँदा फाइदा पुग्ने एउटा मात्र वर्ग हो– बचतकर्ता । पछिल्लो समय बैंकले सर्वसाधारणबाट लिने निक्षेपको ब्याजदर बढाएका छन् । पैसा पर्याप्त हुँदा निक्षेपकर्तालाई २ देखि ३ प्रतिशत मात्र ब्याज दिएका बैंकले अहिले ११ प्रतिशतसम्म पु¥याएका छन् । विगतमा जस्तै यस वर्ष पनि सरकारी खर्च वर्षको अन्तमा मात्र बढी हुने हो भने आगामी दिन बैंकिङ क्षेत्रका लागि त्यति सुखद हुने छैन । त्यसमा पनि पुस उद्योगी व्यवसायीले आयकर तिर्ने महिना हो । अन्य महिनाका तुलनामा पुसमा ५० अर्ब रुपैयाँभन्दा बढी अतिरिक्त राजस्व थपिने गरेको छ । सरकारले कतिपय व्यवसायीसँग आयकरको अग्रिम रकम पनि तान्न सक्ने भएकाले आगामी दिनमा बैंकिङ प्रणालीमा थप पैसा अभाव हुन सक्ने अवस्था आउनेछ । भविष्यमा आउने समस्या हटाउन सरकारले खर्च बढाउने काम तत्कालै सुरु गर्नुपर्छ । विगत वर्षमा पनि समयमै सरकारी खर्च नहुँदा तरलता अभाव देखिएको हो । त्यसैले सरकारले धेरै बजेट विनियोजन गरेका परियोजनामा खर्च बढाउने नीति लिनुपर्छ । विगतमा सरकारले वर्षका पछिल्ला दुई महिना त्यसमा पनि अन्तिम महिनामा मात्र खर्च बढाउने गरेको छ । यस्तो खर्च अपारदर्शी त छँदैछ, त्यसमा पनि वर्षको पछिल्लो समयमा भएको खर्चले विकृति मात्र जन्माउँछ । निर्वाचनमा खर्च भएको पैसालाई बैंकिङ प्रणालीमा फर्काउन सकेमात्र पनि तत्काललाई तरलता अभाव हुने छैन । बैंकमा स्थायी रुपमा तरलता कायम गर्न भने सरकारी खर्च आर्थिक वर्षको सुरुदेखि नै बढाउने नीति हुनुपर्छ । बजेट खर्च नगरी नगदको बोरामाथि बसेको राज्यले अपेक्षित लक्ष्य हासिल गर्न सक्दैन ।








यसमा तपाईको मत

अन्य समाचार

सामसङको प्रिमियम क्यामरा अब 'एथर्टी एस' मा

सामसङको प्रिमियम क्यामरा अब 'एथर्टी एस' मा

सामसङले हालै नयाँ डिजाइनको साथ ग्यालेक्सी 'एथर्टी एस' प्रस्तुत गरेको छ । ...

सिन्धुका थप दुई शाखा विस्तार

सिन्धुका थप दुई शाखा विस्तार

पछिल्लो समय आक्रमक ढंगले बैंकिङ एकाइ विस्तार गरिरहेको सिन्धु विकास बैंकले एकैदिन थप दुई शाखा विस्तार गरेको छ । ...

इन्टरनेट लिज लाइनको महसुल घट्यो

इन्टरनेट लिज लाइनको महसुल घट्यो

नेपाल टेलिकमले कात्तिक १ देखि लागू हुने गरी इन्टरनेट लिज लाइनको महसुल घटाएको छ । ...

गोंगबुमा सुविधायुक्त सिनेमा हल

गोंगबुमा सुविधायुक्त सिनेमा हल

गोंगबुस्थित अत्याधुनिक सुविधायुक्त सिनेमा हल आइएनआइले प्रदर्शन सुरु गरेको छ । ...

सिजीको लक्की–ड्र सम्पन्न

सिजीको लक्की–ड्र सम्पन्न

चाडपर्वका बेला सिजीले ल्याएको ‘सिजीसँग उत्साह उमंग थाइल्यान्ड जाउँ परिवारसँग’ नामक स्किमको पहिलो चरणको लक्की–ड्र समपन्न भएको छ । ...

बिएमडब्लू मोटराड जिएस सर्टिफाइड ट्रेनिङ

बिएमडब्लू मोटराड जिएस सर्टिफाइड ट्रेनिङ

बिएमडब्लू मोटराड नेपालका आधिकारिक बिक्रेता हिमालयन मोटराडले ‘बिएमडब्लू मोटराड जिएस सर्टिफाइड ट्रेनिङ’ सम्पन्न गरेको जनाएको छ । ...

ओपो रेनोटू एफको नेपालमा विक्रि आरम्भ

ओपो रेनोटू एफको नेपालमा विक्रि आरम्भ

ओपोले नेपालमा आफ्नो बहुप्रतिक्षित मोडल ओपो रेनोटू एफको अक्टोबर १८देखि पाको, न्यूरोड स्थित आफ्नो आधिकारिक शोरुममा आयोजित फर्स्टसेल कार्यक्रम मार्फत...

टिभिएस एक्सचेन्ज मेला सम्पन्न

टिभिएस एक्सचेन्ज मेला सम्पन्न

नेपालका लागि टिभिएस टू ह्विलर्सको एकमात्र आधिकारिक वितरक जगदम्बा मोटर्सले ‘टिभिएस एक्सचेन्ज एन्ड फाइनान्स फेयर’को आयोजना गरेकोे छ । ...

Ncell Footer Ad