बाइरोडको बाटोमा

शक्ति दलालदेखि सावधान !

आइतबार, ०२ पुष २०७४, ०९ : ०९ गुणराज लुइँटेल  | @gunaraj

नयाँ संविधानअनुसार प्रतिनिधिसभा, प्रदेशसभा र स्थानीय तहसमेतको निर्वाचन एकै वर्ष सम्पन्न गरेर मुलुक राज्यका सबै तहमा जनादेशप्राप्त दल र नेताहरू पुग्दै गरेको यो क्षणमा अबको सरकार, संसद् र न्यायालयको कामबारे सोच्ने बेला आएको छ । निर्वाचन परिणामपछिका केही महिना जय÷पराजयका विषयमा व्याख्या-विश्लेषण सकिएपछि सबै आआफ्ना कार्य व्यवहारमा संलग्न हुनेछन् । सरकार र विपक्षीले आआफ्नै गति र लय पनि पक्रिनेछन् ।

अहिलेको मत परिणामले एमाले अध्यक्ष ओलीलाई समकालीन राजनीतिको ‘टावरिङ पर्सनालिटी’ का रूपमा स्थापित गरेको छ । उनको व्यक्तित्व मन पर्नु वा नपर्नुले कुनै अर्थ राख्दैन ।

यसपटक केही नयाँपनको अनुभव भइरहेको र अपेक्षाका उत्ताल तरंगहरूमा सबै रोमाञ्चित भइरहेका छन् । स्थिर सरकारको अपेक्षासहित वाम गठबन्धनलाई सुविधाजनक स्थिति प्राप्त भएको छ । समानुपातिकको मतले नेपाली कांग्रेसलाई पनि मतदाताले राम्रै स्थानमा पु¥याएका छन् । कांग्रेसजनलाई प्रत्यक्ष निर्वाचनमा अपेक्षित मत नआए पनि समानुपातिकमा पाएको समर्थनले कांग्रेसप्रतिको आमजनमानसको रुचि नघटेको देखिएको छ । यत्ति हो, सरकार बनाउन एउटा दललाई मौका दिनुपर्छ भन्ने भावनाले काम गरेको देखिएको छ ।
निर्वाचनमा वाम गठबन्धनलाई मतदान गर्ने जनतालाई ‘अधिनायकवाद’ को खतरा महसुस भएको देखिएन । भलै कांग्रेससहितको लोकतान्त्रिक गठबन्धनले यसलाई प्रमुख खतराका रूपमा प्रस्तुत गरे पनि मतदाताले यसलाई पत्याएनन् । खासमा हाम्रा नागरिक यस्ता खतरासँग ‘खाइ–खेली–खाक‘ भइसकेका छन् । ३० वर्षको पञ्चायत र तत्कालीन राजा ज्ञानेन्द्रको सत्ता आफूमा केन्द्रित गर्ने निरंकुशताको अभ्यास सबैलाई कुनै न कुनै रूपमा परास्त गर्दै आएका नागरिकका निम्ति निर्वाचनमार्फत तानाशाह बन्न खोज्ने शक्ति डरको विषय भएको छैन । पाँच वर्षमा बबन्डर गर्न खोजे पनि अर्को निर्वाचनमा सामना गर्नुपर्ने नै छ, त्यतिबेला मतदाताले मिलाएर भूमिका निर्वाह गर्नेछन् भन्ने यसपटकको मत परिणामले देखाएकै छ ।
२०४६ पछि पालैपालो सत्तामा सबैजसो दललाई जनताले पु¥याएकै छन् । सत्तामा पुगेपछि जनादेशलाई बेवास्ता गरी आफूखुसी गरेको परिणाम पनि सबैजसो दलले पालैपालो भोगिसकेका छन् । त्यसैले निर्वाचनबाट आएर जथाभाबी गरे पनि जनताले जहिल्यै जिताइरहन्छन् भन्ने सोच पाल्नु आवश्यक छैन । प्रत्येकजसो निर्वाचित दल र सरकारका निम्ति सबैभन्दा खतरनाक भनेका शक्ति दलाल समूह हुन् । तिनले ती दललाई जनताको काममा भन्दा आफ्ना स्वार्थ र व्यवसायका निम्ति अल्मल्याउने गरेको देखिएको छ । दलाल समूहले दिने कमिसनको चास्नीमा पर्दा दलहरू बदनाम हुने, निर्वाचनका निम्ति तिनैबाट रकम संकलन गर्ने र सरकार बनाएपछि तिनकै निम्ति काम गर्ने प्रवृत्ति भने पछिल्ला सरकारहरूको कार्यशैलीले देखाएको छ ।
अन्य पक्ष यथावत् रहे भने सम्भवतः यसपटक एमाले अध्यक्ष केपी शर्मा ओलीको नेतृत्वमा सरकार बन्नेछ । संविधानले गरेको व्यवस्थाअनुसार पहिलो दुई वर्ष त्यो सरकारविरुद्ध अविश्वासको प्रस्ताव राख्न नसकिने हुँदा त्यसले ढुक्कैसँग काम गर्न पाउनेछ । निर्वाचनका बेला एमाले र माओवादी केन्द्रबीच एकता हुने भनिएकाले पनि मतदातालाई आकर्षित गरेको छ । त्यसैले मतदातालाई अहिले झुक्याएको अनुभूति हुन नदिन पनि यी दुई दलबीचको सहमतिमा सरकार बन्न सक्छ ।
अहिलेको मत परिणामले एमाले अध्यक्ष ओलीलाई समकालीन राजनीतिको ‘टावरिङ पर्सनालिटी’ का रूपमा स्थापित गरेको छ । उनको व्यक्तित्व मन पर्नु वा नपर्नुले कुनै अर्थ राख्दैन । मतदाताले उनलाई त्यो ठाउँमा पु¥याएका छन् । मुलुकको विज्ञ समाजले उनका भाषणलाई जति हावादारी ठाने पनि आममतदाताले त्यसैमा आफ्ना सपना समाहित भएको महसुस गरेका छन् ।
धोका यहींंनिर हुनेछ । मतदाताले मतसँगै आफ्ना चुलिँदा आकांक्षा पनि अभिव्यक्त गरेका छन् । ती आकांक्षा पूरा नहुनेबित्तिकै आममतदातामा निराशाले गहिरो गरी घरजम गर्न थाल्नेछ । आफ्ना आकांक्षा पोख्न मतदाता धुम्बाराही वा पेरिस दरबारमा सधैं पुग्दैनन् । तर शक्ति दलाल समूहले भने सत्ता राजनीतिका नयाँ नायकहरूलाई एकछिन पनि छाड्दैनन् । निर्वाचनका बेला होस् वा व्यक्तिगत कार्यव्यहारका बेला होस्, तिनले नायकहरूमा लगानी गरेका छन् । जब तिनले नायकबाट आफ्नो अभीष्ट पूरा गर्नेछन्, तिनै निर्णयले नायकलाई खलनायक बनाउन थाल्नेछ ।
जनता एकपछि अर्को परिवर्तनका निम्ति संघर्ष गर्दागर्दा थाकेका छन् । तिनले आफ्नो घरअगाडि भत्केको बाटोबारेसमेत सिकायत गर्न सक्ने अवस्था छैन । एक दिन बन्ला भनेर बस्दाबस्दै तिनको अवस्था दारुण भइसकेको छ । धुवाँधुलोको कुइरीमण्डलमा राजधानी काठमाडौं छ । देशैभरि कुनै योजना÷आयोजना सम्पन्न भएका छैनन् । मेलम्ची खानेपानी नामक अगस्ती आयोजनाले हाम्रा समय र स्रोतलाई निलेको निल्यै छ तर पानी आउन कति कुर्नुपर्ने हो थाहा छैन । त्यो आयोजनाका नाममा भएको राजधानीको बेथिति सबै नेताले देखेका छन् । यो बेथिति सबै आयोजनामा छ ।
नयाँ बन्ने प्रधानमन्त्रीले आफ्नो योग्य विज्ञ समूह, किचेन क्याबिनेट र चुस्त प्रशासन यन्त्रमार्फत काम थाले भने त्यसले नागरिकमा धेरै ठूलो आशा सञ्चार हुनेछ । तत्कालीन प्रधानमन्त्री मनमोहन अधिकारीको नेतृत्वमा एमालेको सरकार बनेका बेला कर्मचारीतन्त्रमा पनि केही डर थियो । त्यो बेलाको सरकारले भ्रष्टाचारमा संलग्न जर्नेललाई समेत कारबाही गर्दा मानिसले जिब्रो टोक्नुपर्ने अवस्था आएको थियो । तर समयचक्रसँगै सबै सरकार र दलको प्रवृत्ति एउटै भयो । कुनै पनि दलप्रति आशाको दृष्टि देखिन छाड्यो ।
अहिले आएको यो परिणामलाई अमूल्य अवसरका रूपमा सदुपयोग गर्दै सरकार अघि बढ्यो भने मुलुकबासीको साथ यसलाई हुनेछ । हुन नसकेका काम अघि बढ्न थाले, सफासुग्घर सडक र सहर बन्न थाल्यो, नागरिकले रोजगारी पाउन थाले, उद्योगधन्दा चल्न थाले भने यो वामपन्थी गठबन्धनले गरेको काम हो, प्रशंसा गर्नुहुँदैन भनेर कसैले भन्ने छैनन् । शक्ति दलालकै इसारामा काम हुन थाल्यो, मुलुकको विकास निर्माणले गति लिएन भने अहिलेको मत वामपन्थीकै झोलीमा रहिरहने छैन ।
मतदाताले यसपटक कांग्रेस वा वामपन्थी भएर मतदान गरेका छैनन् । आफ्नो विचार जुनसुकै दलसँग जोडिएका भए पनि दलभन्दा व्यक्तिलाई हेरेर मतदान गरेका छन् । दललाई दिने मत समानुपातिकबाट पनि देखिएको छ । समानुपातिकमा एक किसिमको मत र प्रत्यक्ष निर्वाचनमा अर्को किसिमको मत दिएको अवस्थाबाट पनि नेताहरूले पाठ सिक्नु आवश्यक छ । भ्रष्टाचारमा संलग्न भएका, खराब व्यवहार गर्ने र काम गर्न नसक्ने व्यक्ति यसपटक पराजित भएका छन् । तर काम गर्नेखालका नेताहरू सबैजसो दलबाट निर्वाचित भएका छन् ।
यसलाई समेत ध्यानमा राखेर सरकारले आफ्नो काम अघि बढाउनु आवश्यक छ । त्यसो गर्न सक्दा एक होइन, अनेक पटक सरकार सञ्चालनको मौका आउन सक्छ । तर व्यापार÷व्यवसाय हात पार्न, योजना÷आयोजनाको ठेक्का आफ्नो कम्पनीलाई पार्न र स्थानीय स्रोतसाधान कब्जा गर्न खोज्ने व्यक्तिहरू हिजो पञ्च थिए, आज ती कहिले कांग्रेस, कहिले माओवादी र कहिले एमाले भएका छन् । आज पनि ती कुनै न कुनै स्वरूपमा सरकारलाई कर्तव्य विमुख बनाउन आउनेछन् । त्यसबाट सावधानी अपनाउन सकिएन भने सरकारको कामको प्राथमिकता एकातिर निर्णय भने अर्कोतिर हुने अवस्था आउन सक्छ ।
वर्षौंको अस्थिरतापछि मुलुक अहिलेको अवस्थामा आइपुगेको छ । संविधान जारी भएपछि नाकाबन्दीको अवस्था भोग्दाको दुःख मनबाट गएको छैन । स्वतन्त्र मुलुकका रूपमा नेताहरूले निर्णय गर्न नसकेका अवस्था पनि देखिएका छन् । नेताले निर्णय गर्ने बेलामा राजदूतहरूले हुल बाँधेर दबाब दिन पुगेको पनि देखिएको छ । एउटा स्वतन्त्र र सार्वभौम मुलुकका रूपमा निर्णय गर्ने र तदनुकूलकै काम गर्दै अघि बढ्ने वातावरण अब बन्ने सरकारले गर्ला वा नगर्ला ? यही प्रतीक्षा अहिले भइरहेको छ ।
एउटा मन्त्रीले मात्र राम्ररी काम गर्दा पनि जनताले वाहवाही गरेको देखिएको छ । सिंगो सरकारले सही बाटो समाएर अघि बढ्यो भने त्यो बेला देश सँगै अघि बढ्ने अवस्था आउन सक्छ । मुलुकलाई चाहिने राजनीतिक परिवर्तन भइसकेका छन् । सामाजिक सुधारका केही काम बाँकी छन् । समतामूलक समाज निर्माण गर्नुपर्ने काम पनि थाती नै छैन । विकास निर्माण र आर्थिक समृद्धिको हाम्रो वर्षौंको सपना छ । त्यो पूरा गर्नतिर सरकार लाग्यो भने मुलुक बन्न धेरै दिन लाग्दैन ।
हेरौं, त्यस्तो अवस्था आउँछ÷आउँदैन ? शक्ति दलालहरूलाई आफ्नो थान्कामा राखेर सरकारले आफ्नो संयन्त्रबाट काम हुने पद्धति बसाउन सक्यो भने स्थिति फरक हुनेछ । कर्मचारीतन्त्रलाई कामकाजी बनाउने र नियम÷कानुनका आधारमा देश चल्ने अवस्था आयो भने परिवर्तन चाँडो हुनेछ । त्यसका लागि सरकार सञ्चालकहरूमा इच्छाशक्ति भने भरपूर हुनैपर्छ ।







यसमा तपाईको मत

अन्य समाचार

“नाडा अटो शो २०१९” आयोजना गरिने

“नाडा अटो शो २०१९” आयोजना गरिने

नाडा अटोमोवाइल्स् एशोशियसन अफ नेपालद्वारा यही भाद्र १० देखि १५ गते सम्म ...

रिलायन्स लाइफ इन्स्योरेन्सको सभा

रिलायन्स लाइफ इन्स्योरेन्सको सभा

रिलायन्स लाइफ इन्स्योरेन्सको दोस्रो वार्षिक साधारण सभा सम्पन्न भएको छ । ...

एलबिइएफको पहिलो दिक्षान्त

एलबिइएफको पहिलो दिक्षान्त

एसिया प्यासिफिक विश्वविद्यालयबाट सम्बन्धन प्राप्त लर्ड बुद्घ एजुकेसन फाउन्डेसन क्याम्पसले आफ्नो पहिलो दीक्षान्त समारोह सम्पन्न गरेको छ । ...

टाटा ह्यारियर चाँडै नेपाली बजारमा (भिडियो )

टाटा ह्यारियर चाँडै नेपाली बजारमा (भिडियो )

नाडा अटो सो २०१९ मा टाटाले नयाँ एसयुभी गाडी ह्यारियरलाई एच फाइभ नाम दिएर नेपाली बजारमा भित्र्याउन लागेको जनाएको छ।

हुवावेले ल्याउँदै छ आफ्नै म्याप्स - गुगल म्याप्सलाई चुनौती

हुवावेले ल्याउँदै छ आफ्नै म्याप्स - गुगल म्याप्सलाई चुनौती

गुगल म्याप्सलाई टक्कर दिँदै हुवावेले आफ्नै म्याप्स ल्याउने भएको छ ! ...

स्मार्टफोनलाई रातभर चार्ज गर्नु उचित कि अनुचित ?

स्मार्टफोनलाई रातभर चार्ज गर्नु उचित कि अनुचित ?

स्मार्टफोन वा साधारण मोबाइल फोनको ब्याट्रीलाई रातभर वा १०० प्रतिशतभन्दा बढी चार्ज गर्न हुन्छ कि हुँदैन ? ...

कृष्णनगरमा नेपाल बैंक

कृष्णनगरमा नेपाल बैंक

नेपाल बैंक लिमिटेडले कृष्णनगर नगरपालिका परिसरमा एक्सटेन्सन काउन्टर स्थापना गरेको छ । ...

अशोक लेलैण्ड र पोखरा फाइनान्सबीच सम्झौता

अशोक लेलैण्ड र पोखरा फाइनान्सबीच सम्झौता

आइएमई ग्रुपअन्तर्गत सञ्चालित तथा आइएमई मोटर्सद्वारा प्रवद्र्धित अशोक लेलैण्ड र पोखरा फाइनान्सबीच सेवासम्बन्धी सम्झौता भएको छ । ...

Ncell Footer Ad