फिस्टेको खुट्टा र प्रमुख दलको घोषणापत्र

आइतबार, ०३ मङि्सर २०७४, १० : ४२ घनेन्द्रपुरुष ढकाल

फिस्टे भन्ने एकप्रकारको चरा हुन्छ, भगेराभन्दा सानो । ऊ (फिस्टे) आफ्नो विरादरीमा आफ्नो हैसियत र क्षमता बिर्सिएर अरुले पत्याउनै नसक्ने गरी डिङ्ग हाँक्ने गर्छ । हो, त्यही जातको चरासँग नेपाली नेताको आत्मश्लाघा जोडेर हेर्ने प्रयत्न गरिएको छ, यो आलेखमा । 

म सानो छँदा साह्रै गफास्टक थिएँ रे, आकाश÷पातालको कुरा गरी अनावश्यक डिङ्ग हाक्ने ! प्रत्येक दिन नयाँ–नयाँ गफ गर्न मसला पनि चाहिन्थ्यो । त्यसैले म सधैँ डिङ्ग हाँक्नका लागि मसलाको खोजी गर्न आफूभन्दा ठूलाको साथ हिँड्ने र केही सिक्ने पनि गर्थेँ । मेरो दिनदिनैको गफ फेरि कसले सुनिदियोस् ? ठूलालाई भने पिटिहाल्थे । त्यसैले सामान्यतः आफ्ना दौतरीसमक्ष फूर्ती गर्थेँ र कहिलेकाहीँ आफ्नै आमा र हजुरआमालाई पनि मुर्ख बनाउँदै गफ हाँक्न पछि पर्दिनथेँ । म त्यस्तालाई डिङ्ग हाँक्थे जसले मेरो कुराको प्रतिकार नगरोस् । त्यसैले आमा, हजुरआमा र सोझासादा दौतरीहरू खोज्ने गरेको हुँ मैले । ठीक त्यसैगरी जसरी हाम्रा नेताहरू हामी सोझासादा नेपाली जनतालाई उल्लु बनाउँछन् । 

एक दिन छेउ न पुच्छरको मेरो कुरा सुन्दासुन्दा बज्यैलाई पनि अति भएछ । अनि भन्नुभयो– मैले तँलाई फिस्टे र लुरेको कथा सुनाएको थिएँ नि, सम्झन्छस् बाबु ! हो, तेरा कुरा पनि त्यही फिस्टेले आकाश उचालेसरहकै हो । ल बस्, खा र पढ्न गइहाल । १० वर्षको मेरो बालसुलभ मनलाई मेरी बज्यैले सुनाएको फिस्टे र लुरेको कथा आज छ दशकपछि नेपालका प्रमुख दलका नेताहरूले घोषणापत्र जारी गर्दाको दृश्य देख्दा त्यसबेलाको सम्झना पुनरावृत्त भएको छ । मलाई लाग्यो, त्यस बेलाको मभन्दा आजका नेता फरक रहेनछन् । ऊ बेला मैले जसरी आफ्नै बज्यैलाई मूर्ख बनाउन डिङ्ग हाँकेथें, ठीक त्यसै गरी आज नेताहरू सोझासादा नेपालीलाई छक्काउन तल्लीन छन् ।

ठूला दलका नेताहरूले पत्रकार सम्मेलन नै गरी प्रस्तुत गरेका घोषणापत्रका प्रतिहरू हातमा परिसकेपछि पनि कुनै पनि पत्रकारले नेताहरूलाई तिनले चार वर्षअघि घोषणा गरेका के के बँुदा कार्यान्वयनमा, ल्याए त ? भनेर सोध्ने दायित्व पूरा गर्ने साहस पनि देखाएनन् ।

माध्यमिक तहको विद्यालयमा अध्ययनरत् छँदा अर्थशास्त्र विषयको अध्यापकले सम्झाएको एउटा प्रसंग सम्झना आयो । उहाँले भन्नुभएको थियो– उत्पादन अथवा विकासका ५ वटा उपादान हुन्छन्– १) जमिन, २) पुँजी, ३) श्रम, ४) प्रविधि र बुध्दि, ५) उद्यमशीलता । यी पाँचै तŒवमध्ये कुनै एकको अभावमा उत्पादन सम्भव हुने छैन । विस्मृतिमा गइसकेको यो ज्ञानलाई ठूला दलका नेताहरूले पुनर्जागृत गरिदिएकामा धन्यवाद दिँदै तिनै नेताहरूको घैँटोमा घाम लगाउन यो जमर्काे गरिएको हो ।  

क) जमिन 

देशको विकास गर्नका लागि हामीसँग पर्याप्त जमिन नभएको होइन तर त्रिपुरेश्वरबाट नागढुंगासम्मको ९ किलोमिटर सडक चौडा गर्न रोक लगाउन दर्जनौँ ‘स्टेअर्डर’ जारी गर्ने नेपालको अदालतले संरक्षण गरेको मौलिक अधिकारको बर्खिलाप गएर तिमीहरूले कसरी हजारौँ माइल रेल मार्ग र सडक मार्ग बनाउने सपना देखेका हौ ? पच्चीसौँ वर्षदेखि काठमाडौँको कोटेश्वरस्थित तीनकुनेमा रहेको पचास रोपनी जति जमिनमा भगवान बुद्धको स्तम्भ बनाउने कामलाई सार्थकता दिन नसक्ने लाक्षी नेताहरूले मोनो रेल, मेट्रो टे«न र १५ हजार मेगावाटभन्दा बढी बिजुली उत्पादन गर्छु भन्ने धक्कुलाई कसले पो पत्याउला र खोइ ? 

ख) पुँजी 

एमालेका एकजना कहलिएका वरिष्ठ अर्थशास्त्री महोदयलाई एकजना रेडियो पत्रकारले सोधे– यहाँ त वरिष्ठ वामपन्थी अर्थशास्त्री हुनुहुन्छ । कृपया मलाई बताइदिनुहोस् कि तपाईँहरूको पार्टीले प्रकाशित गरेको घोषणापत्रअनुसारको निर्माणका निम्ति कति खर्च गर्नुपर्ला ? तत्क्षण उनले भने– कम्तीमा पनि एक सय खर्ब । पत्रकारले फेरि सोधे– नेपाल सरकारको ढुकुटीमा सालमा कति आम्दानी हुन्छ ? जवाफमा बुध्दिमान मित्रले भने– यही पाँच–छ खर्ब । फेरि कलमजीवी अन्तर्वार्ताकार सोध्छन्– यतिको आयस्थाले मुलुकको सालबसाली खर्चलाई नै पुग्दैन भनेपछि तपार्इँहरू यो १०० खर्ब कहाँबाट ल्याउनुहुन्छ ? अलि रन्किँदै रातो मुख लगाउँदै अर्थशास्त्री महोदय भन्छन्– ‘सपना देख्न नसक्नेले केही गर्न सक्दैन । जसले सपना देख्छ, उसलाई नै कार्यान्वयन गर्ने कसरी भन्ने थाहा हुन्छ । देशको विकास गर्ने उसले नै हो । तपाईँहरू जेको पनि विरोध गर्नुहुन्छ, त्यसैले त यो देशको विकास भइरहेको छैन । 

पत्रकार भाइले भने– ठीक छ, तपाईँहरूले भनेजस्तै आगामी ५ वर्षभित्र ५ हजार डलर प्रतिव्यक्ति आम्दानी सम्भव छ त ? उनले भने– अब नेपालमा स्थिर सरकार आउनेछ र त्यसले यी सबै कुरा पूरा गर्नेछ । विद्वान् महोदयसँगको अन्तर्वार्ता सकियो । यी उल्लिखित वामपन्थी विद्वान् त प्रतिनिधिपात्र मात्र हुन् । अर्कातर्फका लोकतान्त्रिक गठबन्धन भन्नेले पनि वामपन्थीको जस्तै हावादारी कुरा नगरे तापनि विश्वसनीय तर्क प्रस्तुत गर्न सकेका छैनन् । 

ग) श्रम 

मुलुकको विकासका निम्ति अर्को अनिवार्य तŒव हो श्रम । श्रम भनेको दक्ष र अदक्ष दुईथरीका हुन्छन् । यी दुवै प्रकारका श्रमिकहरू हामीले कहाँबाट ल्याउने ? हाम्रो देशमा भएका सबै अदक्ष युवा खाडी देशमा छन् । दक्ष युवा श्रमिक त हामीकहाँ छैनन् भने पनि हुन्छ । दक्षमध्ये पनि योग्य युवाहरू युरोप, अमेरिका र अस्टे«लियातर्फ पलायन भइसकेका छन् । केही जो नेपालमै छन्, तिनीहरू या सक्षम छैनन् या त अन्यत्रै अनुबन्धित भइसकेका छन् । आज ठूला पार्टीहरूले जुन सपना बाँडेका छन् त्यसको कार्यान्वयनका लागि लाखौँ अदक्ष श्रमिकको आवश्यकता पर्छ । र, हजारौँ हजार योग्य इन्जिनियर चाहिन्छन् । त्यसैगरी सयौंका संख्यामा विश्वस्तरकै व्यवस्थापकको आवश्कता पर्छ । ती सबैको जोहो मिलाउन सक्ने ल्याकत छ, हाल विद्यमान ठूला पार्टीहरूसँग ? भूकम्पले क्षतिग्रस्त आवासीय ग्रामीण घरहरू बनाउने सामान्य डकर्मी, सिकर्मी, प्लम्बर इलेक्ट्रिसियनहरू उपलब्ध नभएको आजको जस्तो नेपालको अवस्थामा आवश्यक श्रमिकहरूको व्यवस्थापन नगरी महŒवाकांक्षी घोषणापत्र जारी गर्नेहरूले जनतालाई गिज्याउन खोजेका त होइन ?

घ) प्रविधि 

आजको युग प्रविधिको युग हो । विश्वले आज जति प्रगति गरेको छ, त्यो आधुनिक प्रविधिकै उपज हो । नेपालका प्रमुख दलहरूसँग त्यस्ता प्रविधि छन् त ? जसले ५–१० वर्षभित्रै मुलुकको प्रतिव्यक्ति आय ५००० अमेरिकी डलर बराबरको बनाउन सकोस् ? यी पार्टीसँग यदि त्यस्तो प्रविधि हुँदो हो त आजसम्म प्रयोग गरिसकेका हुन्थे होला । आखिर २०४६ सालपछि प्राप्त भएको प्रजातन्त्रकालका अकण्टक शासकहरू त यिनै कांग्रेस र कम्युनिस्ट नै हुन् नि ! खोइ त केही भएको ? 

कांग्रेस–वामको २५ वर्षे शासनकालमा वाग्मतीमाथि बनाइएको पुलमाथि जमेको वर्षाको पानी तल खोलामा खसाल्न सक्ने योग्य प्राविधिकसमेत देखिएनन् । माइतीघरबाट तीनकुनेसम्मको २ किमि बाटो बनेको दोस्रो हप्ताबाट भत्कन थाल्दा, त्यही बाटो दिनमा दश पटक हिँड्ने नेताहरूको चेत कहिल्यै खुलेन । धोवी खोलामाथिको ७५ मिटर र वाग्मतीको १५० मिटर लामो पुल वर्षाैँ÷वर्षसम्म बनाउन नसक्ने नेताले काठमाडौं–तराई एक्प्रेस वे, १५ हजार मेघावाट बिजुली, मेट्रो र मोनो रेल, पूर्व–पश्चिम रेल यातायात, सुरुङ मार्ग बनाउने प्रविधि कहाँबाट ल्याउने हुन् कुन्नि ?

ङ) उद्यमशीलता 

वामपन्थी दलको घोषणापत्रमा दुई विरोधाभासपूर्ण र अत्यन्त धूर्त प्रकृतिको कुरा गरिएको छ । एक, समाजवाद र अर्को निजी क्षेत्रको बढावा । उद्यमशीलताको सन्दर्भमा यी दुवै विषय एकसाथ जान सक्ने कुरा होइन । समाजवादभित्र निजी उद्यम र निजी लगानीको अस्तित्व कदापि हुन सक्दैन । होइन कम्युनिज्मभित्र पुँजीवादलाई प्रश्रय दिने हो भने चीनका वर्तमान राष्ट्रपति सि जिङ विचारधारा अंगाल्न प¥यो । यो दुवै परिस्थितिमा लोकतन्त्रको कुनै अस्तित्व हुँदैन । दुवै अवस्थामा कम्युनिज्मबाहेकको अर्को विकल्प रहँदैन । त्यसको मतलव के नेपालका लोकतान्त्रिक भनिने वाम शक्तिहरूले कम्युनिज्ममै जाने अठोट गरेका हुन् ? तसर्थ वाम गठबन्धनले जारी गरेको घोषणापत्र घीउ बेचुवा र तरवार बेचुवाबीचको मत्यैक्यतामात्र हो भन्नमा अन्कनाउनुपर्ने अवस्था छैन । 

यहाँका पत्रकार पनि त्यस्तै । ठूला दलका नेताहरूले पत्रकार सम्मेलन नै गरी प्रस्तुत गरेका घोषणापत्रका प्रतिहरू हातमा परिसकेपछि पनि कुनै पनि पत्रकारले नेताहरूलाई तिनले चार वर्षअघि घोषणा गरेका के के बँुदा कार्यान्वयनमा, ल्याए त ? भनेर सोध्ने दायित्व पूरा गर्ने साहस पनि देखाएनन् । बरु नेमकिपाका अध्यक्ष नारायणमान बिजुक्छे (रोहित) ले भनेछन्– जुन दलले आफैँले घोषणा गरेको घोषणापत्र कार्यान्वयन गर्दैन, उसलाई राष्ट्रिय पार्टीको मान्यता दिनुहुन्न । हो, रोहितजीको यो कथन सोह्रै आना सत्य हो । 

२०१६ सालमा राजा महेन्द्रले एकपटक प्रधानमन्त्री बिपी कोइरालालाई सोधेछन्– बिपी बाबु, देश विकास गर्ने तपाईँको मार्गचित्र के हो ? बिपीले भन्नुभएछ– सरकार, पन्ध्र वर्षमा मेरो देशका प्रत्येक व्यक्तिलाई आज म आफ्नो जुन आर्थिक हैसियतमा छु, त्यहाँसम्म सबैलाई पु¥याउने मेरो लक्ष्य हो । यो कुरालाई अझ राम्रोसँग बुझ्ने गरी उहाँले भन्नुभयो– मोरङ जिल्लामा मेरो २–४ विगाहा जमिन छ । त्यसको उत्पादनले मैले मेरो घर चलाउने गरेको छु । केही गाई मैले पालेको छु । तिनले दिएको दूधले परिवारको पौष्टिक आवश्यकता पूरा भएको छ । दुई हल गोरु छन् । तिनको सहयोगले उत्पादित अन्नपातको आम्दानीले आवश्यक पर्दा स्वास्थ्योपचार र बालबच्चाको पढाई खर्च पु¥याउँछु । हो, मेरो यही आर्थिक हैसियत बराबर सबै नेपालीको पनि होस् भनेर त्यही उद्देश्य प्राप्तिका निम्ति राजनीति गरिरहेको छु । कस्तो उच्च विचार ! कस्तो व्यावहारिक सोच ! तब न बिपी कोइराला ! अहिलेका नेताहरू त ऊबेला मैले आफ्नै बज्यैलाई मूर्ख बनाउँदा जो मिथ्या आनन्द प्राप्त गर्थेँ त्योभन्दा पनि निम्न कोटीको आत्मश्लाघामा रमाएको देख्दा तिनलाई ‘विचरा’ भन्न मन लाग्छ । त्यसैले आफ्नो क्षमता र हैसियत नबुझी आकाश–पाताल जोड्न डिङ हाँक्ने फिस्टे चरासँग हाम्रा नेताहरूलाई जोड्ने धृष्टता यहाँ गरिएको हो । यसलाई अन्यथा नलिनु नै वेस् । अस्तु ! 








यसमा तपाईको मत

अन्य समाचार

हिमालयको क्वालालम्पुर पुनः सीधा उडान सुरु

हिमालयको क्वालालम्पुर पुनः सीधा उडान सुरु

हिमालय एयरलाइन्सले मलेसियाको राजधानी क्वालालम्पुरमा पुनः सीधा उडान सुरु गरेको छ । ...

सीता एयरले लामिडांडा र सुकेटार उडान थाल्ने

सीता एयरले लामिडांडा र सुकेटार उडान थाल्ने

सीता एयरले प्रदेश १ का धार्मिक स्थलहरू हलेसी र पाथीभरालाई लक्षित गरी उडान सुरु गर्ने तयारी गरेको छ । ...

नेपाल म्यानुफ्याक्चरिङ लिडर अवार्ड हिलटेकलाई

नेपाल म्यानुफ्याक्चरिङ लिडर अवार्ड हिलटेकलाई

हिलटेक प्लास्टिक एन्ड पाइप प्रालि नेपाल म्यानुफ्याक्चरिङ लिडर अवार्ड २०१९ बाट सम्मानित भएको छ । ...

सुबिसु, ईन्टरनेट पार्टनरका रुपमा प्रस्तुत

सुबिसु, ईन्टरनेट पार्टनरका रुपमा प्रस्तुत

नेपालको एक अग्रणी केबल टेलिभिजन, इन्टरनेट र नेटवर्क सेवा प्रदायक कम्पनी, सुबिसु केबल नेट प्रा. लि.ले पोखरा प्रिमियर लिगको दोस्रो...

डल्लुमा सुजुकीको निःशुल्क सर्भिस क्याम्प

डल्लुमा सुजुकीको निःशुल्क सर्भिस क्याम्प

सीजी मोटोकर्पको डल्लुस्थित सुजुकी ‘स्टेट–अफ–आर्ट’ सर्भिस सेन्टरमा सुजुकी ब्रान्डका कारधनीहरुका लागि आकर्षक अफरहरु सहित ६ दिने निःशुल्क सर्भिस क्याम्प सुरु...

हुलास स्टिलले ल्यायो ‘हुलास डेक’

हुलास स्टिलले ल्यायो ‘हुलास डेक’

हुलास स्टिल इन्डस्ट्रिजले नेपाली निर्माण बजारमा उपयोगी प्रविधिमा आधारित उत्पादन ‘हुलास डेक’ सार्वजनिक गरेको छ । ...

सिद्धार्थ बैंकको “सरल एसएमइ कर्जा”

सिद्धार्थ बैंकको “सरल एसएमइ कर्जा”

सिद्धार्थ बैंकले साना तथा मझौला व्यवसायलाई लक्षित गर्दै आकर्षक ब्याजदरमा पचहत्तर लाख रुपैया सम्मको कर्जा सुविधा सहज रूपमा प्रदान गर्ने...

वेत्रावतीमा टिम्स चेकपोस्ट

वेत्रावतीमा टिम्स चेकपोस्ट

ट्रेकिङ एजेन्सिज एसोसिएसन अफ नेपाल (टान) ले पदयात्रा व्यवसायलाई मर्यादित तथा सुरक्षित बनाउन र पदयात्रामा गएका पर्यटकको तथ्यांक राख्न पदयात्रा...

Ncell Footer Ad