दुईथरी मतपत्र बनाउँदा तीन अर्ब थप खर्च

बुधबार, १५ कार्तिक २०७४, १२ : ०६ दिलीप पौडेल

काठमाडौं- आगामी प्रतिनिधिसभा सदस्य र प्रदेशसभा सदस्यको प्रत्यक्ष निर्वाचन गर्न अलग–अलग मतपत्र छाप्ने पछिल्लो निर्णयले राज्यलाई तीन अर्ब रुपैयाँ हाराहारी व्ययभार थपिने भएको छ ।
आगामी निर्वाचनका लागि निर्वाचन आयोगले साढे १० अर्ब रुपैयाँ खर्च लाग्ने अनुमान गरेकामा यो बढेर साढे १३ अर्ब रुपैयाँ पुग्ने देखिएको छ ।
‘दुईवटा मतपत्र छापिने भएपछि छपाइ, जनशक्ति, प्रचारप्रसार लगायतमा थप खर्च गर्नु परेकाले करिब तीन अर्ब रुपैयाँ बढी लाग्ने अनुमान गरेका छौं,’ आयोगका एक उच्च अधिकारीले नागरिकसँग मंगलबार भने । पहिले एउटै मतपत्रबाट निर्वाचन गराउने पक्षमा भए पनि सर्वोच्चको आदेशपछि दुईथरी मतपत्र प्रयोग गर्ने निष्कर्षमा पुगेको थियोे ।
आयोग अधिकारीका अनुसार छुट्टा–छुट्टै मतपत्र छाप्दा थप एक करोड ७७ लाख मतपत्र छाप्नुपर्नेछ । दुईथरी मतपत्र प्रयोग गर्ने निर्णयपछि आयोगले तयार गरेका निर्वाचन सामग्री, नमूना मतपत्र समेत प्रयोगविहीन भएका छन्। अब फेरि मतपत्र र अन्य सामग्री छाप्दा थप व्ययभार पर्ने भएको छ । आयोगले अहिलेसम्म सञ्चार माध्यममा गरेको प्रचार खर्च पनि थपिनेछ ।
यस्तै छुट्टा–छुट्टै मतपत्र हुनासाथ यसको संख्या बढ्ने भएकाले जनशक्ति पनि थप गर्नुपर्नेछ । हरेक बुथमा दुईजनाका दरले कर्मचारी थप्दा ४० हजार जनशक्ति थप्नुपर्ने आयोगका ती अधिकारीले बताए । आगामी चुनावमा मुलुकभर १९ हजार नौ सय ८ बुथ रहने छन् ।
दुई चरणको निर्वाचन सम्पन्न गराउन आयोगले अहिलेसम्म १० अर्ब ५३ करोड रुपैयाँ बजेट माग गरेको छ । अर्थ मन्त्रालयले पाँच अर्ब रुपैयाँ निकासा दिइसकेको छ । सुरक्षा निकायले भने अहिलेसम्म बजेट निकासा लगिसकेको छैन ।
राजनीतिक चलखेल र जथाभावी खर्चका कारण राज्यले धान्नै नसक्ने गरी निर्वाचन खर्च बढ्दै गएको छ । पछिल्लो दुई दशकयता मुलुकमा भएका संसदीय निर्वाचनको खर्च करिब सात सय प्रतिशतले बढेको छ ।  
२०७० मा भएको संविधानसभाको दोस्रो निर्वाचनमा सुरक्षासहित ११ अर्ब १० करोड रुपैयाँ मात्र खर्च भएको थियो । आउने निर्वाचनमा २० अर्ब रुपैयाँभन्दा बढी खर्च हुने देखिएको छ ।
२०५६ को संसदीय निर्वाचनमा सुरक्षासहित दुई अर्ब ७५ करोड रुपैयाँ मात्र खर्च भएको थियो । यसको १८ वर्षपछि भएको स्थानीय तहको निर्वाचनमा राज्यले २० अर्ब रुपैयाँ खर्च बेहोर्नुपरेको हो ।
अर्थ मन्त्रालयका अनुसार मुलुकमा प्रत्येकपटक निर्वाचन हुँदा खर्च दोब्बर–तेब्बर पुग्ने गरेको छ । २०५६ को निर्वाचनपछि २०६४ मा भएको पहिलो संविधानसभा चुनावमा सात अर्ब ५० करोड रुपैयाँ खर्च भएको थियो । यो ०५६ को संसदीय निर्वाचन खर्चको तुलनामा तेब्बर हो । यस्तै २०७० को दोस्रो संविधानसभा निर्वाचनमा ११ अर्ब १० करोड रुपैयाँ खर्च भएको थियो । यो खर्च ०६४ को चुनावको तुलनामा ४८ प्रतिशतले धेरै थियो । यसपालिको चुनावमा पनि ०७० को भन्दा दोब्बरभन्दा धेरै खर्च हुने देखिएको छ ।
आयोगका अनुसार मंसिर १० मा चुनाव हुने ३२ जिल्लामा प्रदेश १ कोसोलुखुम्बु, संखुवासभा, भोजपुर, ओखलढुंगा, ताप्लेजुङ, पाँचथर र खोटाङ, प्रदेश ३ को नुवाकोट, रसुवा, धादिङ, सिन्धुपाल्चोक, दोलखा र रामेछाप, प्रदेश ४ को मुस्ताङ, म्याग्दी, बागलुङ, मनाङ, लमजुङ र गोरखा, प्रदेश ५ को पूर्वी रूकुम र रोल्पा, प्रदेश ६ को पश्चिम रुकुम, जाजरकोट, हुम्ला, मुगु, जुम्ला, कालिकोट र डोल्पा,  प्रदेश ७ को दार्चुला, बझाङ, बाजुरा र  बैतडी छन् ।
मंसिर २१ गते चुनाव हुने ४५ जिल्लामा प्रदेश १ को इलाम, तेह्रथुम, धनकुटा, उदयपुर, झापा, मोरङ र सुनसरी, प्रदेश २ को सप्तरी, सिरहा, धनुषा, महोत्तरी, सर्लाही, बारा, पर्सा र  रौतहट, प्रदेश ३ को सिन्धुली, मकवानपुर, चितवन, काभ्रेपलाञ्चोक, काठमाडौं, ललितपुर र भक्तपुर, प्रदेश ४ को बर्दघाट सुस्तापूर्व नवलपरासी, तनहुँ,  कास्की, स्याङ्जा र पर्वत, त्यसैगरी, प्रदेश ५ को बर्दघाट सुस्तापश्चिम नवलपरासी, पाल्पा, अर्घाखाँची, गुल्मी, रूपन्देही, कपिलवस्तु, दाङ, प्युठान बाँके र बर्दिया, प्रदेश ६ को सल्यान, सुर्खेत र  दैलेख, प्रदेश ७ को कैलाली, कञ्चनपुर, डडेल्धुरा, अछाम र डोटी छन् ।








यसमा तपाईको मत

अन्य समाचार

गुगलका एप्स नचल्ने हुवावेको पहिलो फ्ल्याग्शिप स्मार्टफोन

गुगलका एप्स नचल्ने हुवावेको पहिलो फ्ल्याग्शिप स्मार्टफोन

यी स्मार्टफोनहरूमा गुगलका एप्सहरू चल्ने छैनन् | जस मध्ये गुगल प्ले स्टोर, गुगल क्रोम, गुगल म्याप्स, गुगल प्ले म्युजिक, गुगल...

एनआरएनएको उम्मेदवारी घोषणा ( भिडियो )

एनआरएनएको उम्मेदवारी घोषणा ( भिडियो )

गैरआवासीय नेपाली संघ (एनआरएनए) को अध्यक्षमा कुमार पन्तले उम्मेदवारी घोषणा गरेका छन्। ...

बानेश्वरको आइम्याक्स मलमा सेलिब्रेटिको रौनक ( भिडियो )

बानेश्वरको आइम्याक्स मलमा सेलिब्रेटिको रौनक ( भिडियो )

राजधानीको नयाँ बानेश्वरमा आइप्लेक्स नामको व्यापारिक भवन सञ्चालनमा आएको छ । ...

नेपाल टेलिकमद्वारा थप १३ मुलुकमा डाटा रोमिङ सेवा

नेपाल टेलिकमद्वारा थप १३ मुलुकमा डाटा रोमिङ सेवा

नेपाल टेलिकमले गत भदौ २० गतेदेखि भारतमा पुनः संचालनमा ल्याएको अन्तर्राष्ट्रिय डाटा रोमिङ सेवा अब थप १३ मुलुकमा विस्तार गरेको...

नियमावली नबन्दा अनुगमनमा अप्ठेरो

नियमावली नबन्दा अनुगमनमा अप्ठेरो

सरकारले बजार अनुगमनलाई तीव्रता दिने भनिरहँदा यसलाई नियमन गर्न बनेको उपभोक्ता संरक्षण ऐन २०७५ कार्यान्वयनको अवस्था कमजोर छ । ...

टिभिएसको ह्विली बिट्स

टिभिएसको ह्विली बिट्स

नेपालको लागि टिभिएसको आधिकारिक बिक्रेता जगदम्बा मोटर्सले ग्राहकलक्षित ‘टिभिएस दसैंको दौड’ स्किम लागू गरेको छ । ...

टान कार्यसमितिको पदबहाली

टान कार्यसमितिको पदबहाली

ट्रेकिङ एजेन्सिज एसोसिएसन अफ नेपाल (टान) को ४१औं वार्षिक साधारणसभाबाट निर्वाचित नयाँ कार्यसमितिका पदाधिकारीले पदभार ग्रहण गरेका छन् । ...

प्रभु एक्सटेन्सन काउन्टर थपियो

प्रभु एक्सटेन्सन काउन्टर थपियो

प्रभु बैंकले उर्लाबारी नगरपालिकास्थित मदन भण्डारी मेमोरियल ऐकेडेमीमा  एक्सटेन्सन काउन्टर सञ्चालनमा ल्याएको छ । ...

Ncell Footer Ad